içger- fiil

24 geçiş 12 biçim 7 eser Abh Sek BK ŞU Mait AO ShoR Anlam haritasında göster

Tanım

İçeri almak; boyun eğdirmek, tâbi kılmak: “içgertim” (halkı) tâbi kıldım; “içgerip yana yorıdım” (onları) boyun eğdirip yine yürüdüm; “ḳız birişip klin içgerip” kız verip gelin alarak; “adınlarıġ içkerür” başkalarını (içine) alır. Tanıklar: ŞU Sek AO
(Abhidharma çevirisinde) kavramak, içine almak, tutmak: “dyanta ulatı edgüleri edremleri içgerip tudup” meditasyon gibi iyilikleri, erdemleri kavrayıp tutarak; “kök ḳalıḳnıŋ bar erür sıġurmaḳ içgermeklig yörügi” boşluğun kapsama, içine alma anlamı vardır. Tanıklar: Abh2

Bu maddenin anlamları farklı eserlerde tanıklanıyor. Anlam kayması listesi →

Derlemdeki bağlamlara bakılarak yazılmış özgün tanım (yazar: Claude (yapay zekâ)); güven: yüksek. Editör denetimi bekliyor.

Madde başı (sözcük başı): içger- — yalın hâliyle geçmiyor (fiil gövdesi)

Çekimli biçimler (12):

içgerip 10 içgergülük 2 içgermeklig 2 içgertim 2 içgerişip 1 içgermedim 1 içgermişi 1 içkermedük 1 içgerdeçi 1 içgermeklıġ 1 içgermiş 1 içkerür 1

14 geçiş · bu eserdeki bağlamlar

Abh.Sho. 1386–1388	ḳaltı ol dyan-ta ulatı edgü-ler-i edrem-ler-i	içger -ip	tudup tınlġ-lar-ıġ kim az-ta ulatı niz-vanı-lar-ın yügerü turġur-madaçı 如何 …
Abh.Sho. 1390–1398	… olar-nıŋ niz-vanı-lar-ı bolmasar yme yügerü tuġġalı yme ök burḫan-lar-nıŋ	içgerip	tudmaḳ-lıġ küçi uġur -ında usar yme bilgeli adın-lar-nıŋ köŋül-in bilser y …
Abh.Sho. 1400–1402	… lı üzlünçü-te tüpükmez birök ançulayu kelmiş-ler boşusar tidser bolma -sar	içgermek-lig	küçi munda-ta ulatı alḳu sav-larıġ barça umaz-lar bil -geli.
Abh.Sho. 1446–1448	… gen-lerig tėp 答ridi bögülenmek-lig köŋül aymaḳ-lıġ iki tilgen-ler tek uyur	iç -gerip	teginip tınlġ-lar-ıġ kim turġalı kėrdgünç köŋül-lerig umaz tarġar -ġalı al …
Abh.Sho. 3194	teginmek-te ulatı köŋül-teki nom-lar-nıŋ yoḳ üçün sıġurmaḳ	içgermek-lıġ	yörügi.

Jut.Sek.T-1.309 (IIc)	ḳız birişip kelin	içgerişip	edgü ögli baġır böşük bolurlar tüŋür böşük
Jut.Sek.T-1.311 (Ia)	ḳavışurlar ḳız birişip klin	içgerip	miŋ yıl tümen künki
Jut.Sek.T-1.345 (Ib)	bolġay bo erür edgü edgüke ulaġ sapaġ bolmışı yaruḳ yaruḳuġ	içgermişi

BK D 25	k¹ ⟨…⟩ t² :	içg(e)rt(i)m
BK D 26	[............................	iç]g(e)rt(i)m	:

ŞU K 7		içgerip	yana yorıdım ḳayra başınta üç birküda ḳan süsi [birle] [k]atıltı[m] anta ( …
ŞU G 4	… ben bulġayın tėmiş taşdıntan aşayın tėmiş basmıl yaġıdıp ebimrü bardı anı	içgermedim	taşdıntan üç ḳarluḳ üç ıduḳ tı . türgiş ... o/uU ...ötükente ben

… erler telim üküş yaz--uḳlarıŋa korkunçsuz aymançsız erser--ler kşanti kılu

içkermedük

erserler olar ol oġurda açıg emgekke tegmiş erserler..

arıġ şuntsi munçuḳ-luġ adın-larıġ

içkerür

içgerdeçi

atlġ tamġa başın iki yégirminç burḫan[larıġ ötün] -mek samadi diyan atlġ t …