Derlem sözlüğü · madde
içre edat
Tanım
- İçinde, içre; içeride: “ol olarḳa ḫorluḳ dünya içre” bu onlar için dünyada zillettir; “bolur ḳarşı içre aġıçı işi” hazinedarın işi saray içindedir; “aġız içre aġu saġdı” ağzına zehir sağdı; “bulur bir neŋ içre dėliller miŋe” bir şeyde bin delil bulur; “içre aşsız taşra tonsuz” içeride aşsız, dışarıda giysisiz; “içre sab ıdmiş” içeriye haber göndermiş; “sagır içrė ėlik kėyik kirmiş” … içine karaca girmiş. Tanıklar: KTBKTIBKuTKBDLTAH
Derlemdeki bağlamlara bakılarak yazılmış özgün tanım (yazar: Claude (yapay zekâ)); güven: yüksek. Editör denetimi bekliyor.
Madde başı ve biçimler
Madde başı (sözcük başı): içre — yalın hâliyle 5.325 kez
Yazım değişkeleri (edisyonlara göre; ses değerleri farklı olabilir):
- içre 5.324 (EÇS, KuT, KB, DLT) · içrė 1 (IB)
Çekimli biçimler (0):
Bağlamlar
Bütün geçişler (129) →KuT Kur’an Tercümesi Rylands Nüshası
99 geçiş · bu eserdeki bağlamlar| Ku. T. 27/42a1 | … eri hem aḍaḳları ḫilafınça azu yoḳḳılınġalar yerdin ol olarḳa ḫorluḳ dünya | içre | yana olarḳa aḫiret içre ḳın uluġ |
| Ku. T. 33/18b2 | … zuḳ yoḳ olar üze yime hem ataları içre hem oġlanları içre hem ḳarındaşları | içre | hem ḳaḍaşları oġlanları içre hem ḳız ḳarındaşları oġlanları içre olarnıŋ u … |
| Ku. T. 33/53a1 | … k - bu ögür olarḳa turur yanut iki ança anı kim ḳıldılar olar baba-ḫaneler | içre | iminler |
| Ku. T. 35/49a2 | 43 haḳḳa ol kim ündeyür siz mėni anıŋ birle yok aŋar ündemek dünya | içre | hem aḫiret içre bütünlükin yanġumız taŋrıḳa turur bütünlükin artaḳ yawuz i … |
| Ku. T. 36/90a3 | 5 yime tün kün barmaḳı kelmeki | içre | ol kim ıḍtı taŋrı kökdin ruzidin tirgüzdi anıŋ birle yerni ölmişde kiḍin y … |
KB Kutadgu Bilig
13 geçiş · bu eserdeki bağlamlar| KB 2791 | bolur ḳarşı | içre | aġıçı işi / özin keḍ küḍezgü bu yaŋlıġ kişi |
| KB 3521 | tünekte ne arzu tiler sen tilek / tilek uçmaḳ | içre | bolur ḳut yülek |
| KB 4122 | üçünç ḳarşı | içre | köni tutsa öz / yıraḳ tutsa teŋsiz yaraġsızda köz |
| KB 5185 | tünek ol bu dünya ay dünya begi / tünek | içre | bolmaz saḳınçta öŋi |
| KB 5353 | özüŋ asġı ḳolma bulun asġı ḳol / bulun asġı | içre | özüŋ asġı ol |
DLT DLT’deki Türkçe parçalar
5 geçiş · bu eserdeki bağlamlar| DLT III, 339 | Yaġı begdin uduḳladı / Körüp süni aḍıḳladı / Ölüm anı ḳonuḳladı / Aġız | içre | aġu saġdı |
| DLT III, 235 | Kimi | içre | oldurup / Ila suwın keçtimiz / Uyġur tapa başlanıp / Mıŋlaḳ ilin açtımız |
| DLT I, 367 | Toḳış | içre | urıştım / Uluġ birle ḳarıştım / Tögüz atın yarıştım / Aydım emdi al Utar |
| DLT II, 83 | Ḳodı ḳıḳrıp uġuş tirdim / Yaġı ḳaru kiriş ḳurdum / Toḳuş | içre | uruş birdim / Eren körüp başı tıġdı |
| DLT III, 247 | Ḳara tünüg keçürsedim / Aġır üni uçursadım / Yetikenig ḳaçarsadım / Saḳış | içre | künüm tuġdı |
Man Manichaica I-III
3 geçiş · bu eserdeki bağlamlar| T II D 173d-359–365 | k(a)ltı o:t kurug otuŋug köyür-gürçe t(a)kı k(a)ltı balak suv | içre | yüzerçe k(a)ltı urug evin yöpük yėrde örerçe ançulayuma az yek etöz içre i … |
| T II D 173d-359–365 | … v içre yüzerçe k(a)ltı urug evin yöpük yėrde örerçe ançulayuma az yek etöz | içre | inçe küçlüg bolur |
| T II D 176-504–507 | supurgan | içre | yattukın koyınınta ölüg yatur iriŋ kan tökülür toza yıdıyur k(e)ntü özin k … |
AH Atebetü’l-Hakâyık
3 geçiş · bu eserdeki bağlamlar| AH 7–8 | seniŋ birlikiŋke delil arḳaġan bulur bir neŋ | içre | dėliller miŋe |
| AH 121–124 | bilig bide bilnür törütgen iḍi biligsizlik | içre | ḳanı ḫayr yidi bilig bilmegendin bir ança boḍun öz elgin but itip iḍim bu … |
| AH 485–488 | … Müellifi Mechûl ) / / toġa körmez erdi ėdibniŋ közi tükedi bu on tört bab | içre | sözi yaġan bolsa yüklüg özesinde zėr anıŋ tuşı bolġay bu söznüŋ azı |
KT Kül Tigin Yazıtı
1 geçiş · bu eserdeki bağlamlar| KT D 26 | içre | : (a)şs(ı)z : t(a)şra : tons(u)z y(a)b(ı)z y(a)bl(a)k : bod(u)nta : üze : … |
BK Bilge Kagan Yazıtı
1 geçiş · bu eserdeki bağlamlar| BK D 21 | içre | : (a)şs(ı)z : t(a)şra : tons(u)z : y(a)b(ı)z : y(a)bl(a)k : bod(u)nta [üze … |
T Tunyukuk Yazıtı
1 geçiş · bu eserdeki bağlamlar| T 32 | … g<ü> ḳ(a)ġ(a)n : b(a)ŋ(a)ru : (a)nça / yıdm(i)ş : (a)pa t(a)rḳ(a)nġ(a)ru : | içre | s(a)b : ıdm(i)ş : bilge tunyuḳuḳ / (a)ny(ı)ġ ol: üz ol / sü yorıl(ı)m t(ė) … |
ŞU Şine Usu Yazıtı
1 geçiş · bu eserdeki bağlamlar| ŞU G 4 | [tapa] er idmiş t .... tėmiş | içre | ben bulġayın tėmiş taşdıntan aşayın tėmiş basmıl yaġıdıp ebimrü bardı anı … |
IB Irk Bitig
1 geçiş · bu eserdeki bağlamlar| IB 63 | k(a)nl(ı)k süsi (a)bka ünmiş. s(a)gır | içrė | (ė)lik kėyik kirmiş. (ė)l(i)gin tutmiş. k(a)ra k(a)m(a)g süsi ögir(ė)r tėr … |
Huast Huastuanift
1 geçiş · bu eserdeki bağlamlar| T. II D. 178 III.-2–11 | … ḳutluġ pads//////// ėkinti-i yme kün ai-i t(e)ŋrike ėki-i y(a)ruḳ orddu-u | içre | oluruġma t(e)ŋrilerke ḳam(a)ġ burḫanlarnıŋ arıġ nomnuŋ edgü-ü-ḳılınçl(ı)ġ … |
Aynı gövdeden maddeler
“içre” ile başlayan öteki madde başları (türevler ve birleşikler; biçimsel benzerlik, köken ilişkisi kesin değildir).