Derlem sözlüğü · madde
ikinti sayı
Tanım
- İkinci; öteki: “ikinti asanki başlaġı” ikinci asaṃkhya’nın başı; “maytrı bodisavatnıŋ toyın bolmaḳ atlıg ikinti ülüş” Maitreya bodisatvanın rahip olması adlı ikinci bölüm; “aŋ ilki tayandaçı ikinti tayanġuluḳ” birincisi dayanan, ikincisi dayanılacak olan. Tanıklar: MaitShoR
- “bir ikinti(ke)” birbiri(ne): “bilge bilig biligsiz birle tözleri bir ikintike ḳarşı” bilgelik ile bilgisizlik özleri bakımından birbirine karşıttır; “ḳadaş küŋ ḳuul bir ikintike ḳarışur” akraba, cariye, köle birbirine karışır; “bir ikindike ündemeŋler at yawuzı bile” birbirinizi kötü lakaplarla çağırmayın; “bir ikindi aşunġaylar” birbiriyle yarışırlardı. Tanıklar: Sek2Abh2ShoRKuT2
Bu maddenin anlamları farklı eserlerde tanıklanıyor. Anlam kayması listesi →
KuT ve KB’deki ikindi yazımı da bu maddede.
Derlemdeki bağlamlara bakılarak yazılmış özgün tanım (yazar: Claude (yapay zekâ)); güven: yüksek. Editör denetimi bekliyor.
Madde başı ve biçimler
Madde başı (sözcük başı): ikinti — yalın hâliyle 79 kez
Çekimli biçimler (4):
Bağlamlar
Bütün geçişler (113) →Abh Abhidharma (Shogaito)
73 geçiş · bu eserdeki bağlamlar| Abh.Sho. 281–283 | bilge bilig biligsiz birle töz-ler-i bir | ikinti-ke | ḳarşı üçün inçe ḳaltı yaruḳ-lı ḳaraŋġu -lı birgerü bolmamış-ı teg üçün nom … |
| Abh.Sho. 1458–1461 | … -rülmiş-lik uluġ baḫşı öŋi erür taş azaḳ nomluġ-ta ulatı alḳu baḫşı-lar-ta | ikinti | adı ködrülmiş-niŋ nomlamış nom-ı yme ök öŋi erür alḳu baḫşı-lar-nıŋ nomlam … |
| Abh.Sho. 2091–2000 | … ı üz-e uḳıdur iki abipiray-larıġ aŋ’ilki söz-leyür abidarim -nıŋ tıldaġ-ın | ikinti | nom adırtlamaḳ-nıŋ asıġ-ın niz-vanı-lar uġur -ında yėrdinçü ḳalŋulayur bol … |
| Abh.Sho. 2540 | 又öŋdünki baḫşı sėzik ḳılu | ikin -ti | söz-lemiş üçün tayanıŋlar tėgüçi baḫşı-ḳa söz-ler yme/tėr. |
| Abh.Sho. 3209–3210 | ikinti | iş işlemekin tuda tıdıġ-sız töz-lüg ol tėptėmiş-i erser erür töz töz-i-niŋ … |
ShoR St. Petersburg'taki Uygurca metinler (Shogaito)
20 geçiş · bu eserdeki bağlamlar| Sho.Rosia 1.3/35 | … e bolduq-ta ol çaḫşapt-ıġ : odġuraq adın bolmasar yme diyan -lı yol-lı bir | ikintike | éyin yétrüşür üçün yme ök atı bolmaq ol . |
| Sho.Rosia 2.2.5.R /5–6 | kimi köprüg boltaçılar üçün : anın ançulayu / / V | ikinti | sekiz yétmiş |
| Sho.Rosia 3.2.1.V/7 | ikinti | örüg [uzatı é]lde edgü balıq uluşta tuġar : | |
| Sho.Rosia 8.3 /113 | ne üçün bo | ikinti | asanki içindeki tuş-nuŋ aḍı ötgürmek tuş tép aḍanur erki tép téser. |
| Sho.Rosia 8.3 /160–161 | ikinti | oron-ḳa 入 on ḳata miŋ öŋi nom-larda tıdıġsız 大 erksinmek -ke tegip :: |
Mait Maitrisimit Nom Bitig (Hami)
11 geçiş · bu eserdeki bağlamlar| Mai.Tek.004.11–12 | ikinti | srvatyan atlıg bilge bilig üze asag tusu kılmaḳı antag erdi.. | |
| Mai.Tek.015.10 | arka / | ikinti | bir p(a)t(a)r belgürmiş erür.. |
| Mai.Tek.018.25–31 | … ün ėşidip tört tuġum bėş yol içinteki tınlıgla ralku ögirdi- / / arka / | ikinti | toḳuz yigirmi p(a)t(a)r -ler.. sevintiler.. |
| Mai.Tek.020.07–11 | … ürl--(üg) ulug çog yalınka tükellig bolġay bir ulug bedük kėŋ alkag bolmaḳ | ikinti | körklüg ... / / ėlig bolġay üçünç edgü kutlug tınlıglar--ın tolu tükel bol … |
| Mai.T-11.7b.15–16 | ötrü ezrua tŋr[i] inçe tėp tėyür .. bükün | ikinti | [ay] sekiz yaŋı erür .. |
KuT Kur’an Tercümesi Rylands Nüshası
5 geçiş · bu eserdeki bağlamlar| Ku. T. 31/70a2 | 103 yaşru sözlegeyler bir | ikindi | dereŋ ḳılmadıŋız meger on kün |
| Ku. T. 34/16b1–2 | 66 eger tilese-miz yoḍġaytımız közleri üze bir | ikindi | aşunġaylar erdi köni yolḳa neçük yol körerler |
| Ku. T. 36/87a2–3 | 53 keḍerler yuwḳa barçındın hem ḳalın barçındın bir | ikindi | utruşġanlar |
| Ku. T. 37/61a1 | … raġutlar uraġutlardın bolġay [kim] bolsalar yaḫşı olardın til ėtmeŋler bir | ikindike | ündemeŋler at yawuzı bile nėme yawuz füsuḳ at imanda kiḍin kim kim yanmasa … |
| Ku. T. 38/5a1 | 9 [Ey anlar kim] taptılar ḳaçan raz aysa sizler bir | ikindi | birle raz aymaŋ yazuḳ birle haddin keçmek birle resulḳa ḫilaf ḳılmaḳ birle … |
Sek Sekiz Yükmek
3 geçiş · bu eserdeki bağlamlar| Jut.Sek.T-1.014 (IIc) | -lar bir | ikintike | turḳaru ’eŋ’ilki samsız tümen ajunta berü |
| Jut.Sek.T-1.64 (Ia) | ḳadaş küŋ ḳuul bir | ikintike | ḳarışur otlı suvlı teg |
| Jut.Sek.T-1.308 (IIc) | ikintike | tuşın teŋin körüşüp tüŋür böşük boluşup |
KB Kutadgu Bilig
1 geçiş · bu eserdeki bağlamlar| KB 5851 | nü ḳılsun er at bir | ikindi | bile / yara ḳılma mini sewinçim tile |
Aynı gövdeden maddeler
“ikinti” ile başlayan öteki madde başları (türevler ve birleşikler; biçimsel benzerlik, köken ilişkisi kesin değildir).