İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu

ḳılıç

Tanım

Bu maddenin tanımı henüz yazılmadı. Aşağıdaki bağlamlar sözcüğün derlemdeki kullanımını gösterir.

Madde başı ve biçimler

Madde başı (sözcük başı): ḳılıç — yalın hâliyle 84 kez

Yazım değişkeleri (edisyonlara göre; ses değerleri farklı olabilir):

  • ḳılıç 83 (KB, DK, DLT, Abh) · qılıç 1 (ShoR)
  • kılıçın 6 (Mait, EÇS, IB) · ḳılıçın 2 (KB)

Çekimli biçimler (8):

KB Kutadgu Bilig

43 geçiş · bu eserdeki bağlamlar
KB 222 bu ikin itümese ḳoḍġıl bilig / ḳılıçḳa tegürgil sen ötrü elig
KB 2139 ḳılıç birle begler uzatur elig / ḳılıçsız usal beg basumaz ilig
KB 2155 ḳılıç baş özele mesel beglik ol / küniŋe artar miŋ ḫatarlıġ işi
KB 2708 ḳılıç alsa ersig eren işlese / yaġı boynı yençse üze iglese
KB 3045 ḳılıç ḳayda erse kümüş anda ol / kümüş ḳayda erse ḳılıç tuttı yol

Mait Maitrisimit Nom Bitig (Hami)

5 geçiş · bu eserdeki bağlamlar
Mai.Tek.058.25–27 bir kılıçın tümenke bir eksük kişi yalaŋuḳug ölürdi erdi aŋ kin tuġurmış anasın (ölürg …
Mai.Tek.081.58–62 ... kılıçın süŋü şikti çaḳr baltu çomaḳ ėliglerinte belgülüg bolur.. bir ıḳintişke bıç …
Mai.Tek.083.32–36 … ar.. ... öntürüp / / - ... ... (y)ėrlerde arıgl(arda) ... yayarlar.. yitti kıl(ıçların) (etlerin) bıçarlar uşarlar / / - ...
Mai.Tek.112.42 ... kayusı örtlüg yalınlıg iti kılıçın öz et-özlerin bıçıp uşup yėyü et-özleri üze örtlüg taş sası yaġa amarıları …
Mai.T-11.3b.30 … sewinü tört maḫaraç tn[griler] erdinilig yarıḳ kedip iliglerinte bıı bıçġu ḳılıç ur(u)ŋu uçruġ yadıp kntü kntü ḳuwraġları bėrle öz yıŋaḳlarınta turup bodis …

DLT DLT’deki Türkçe parçalar

3 geçiş · bu eserdeki bağlamlar
DLT I, 359 Eren alpı oḳıştılar / Ḳıŋır közün baḳıştılar / Ḳamuġ tolmun toḳışlılar / Ḳılıç ḳınḳa küçün sıġdı
DLT I, 397 … lim başlar yuwıldı-mat / Yaġı andın yawaldı-mat, / Küçi anıŋ keweldi-met / Ḳılıç ḳınḳa küçün sıġdı
DLT II, 356 Yaşnat ḳılıç başnı üze ḳaḳḳıl yara / Bıçlıp anıŋ boynı taḳı ḳalḳan tora

U Uigurica I-IV

2 geçiş · bu eserdeki bağlamlar
U II, T. III M. 225-21.-2 … unçulayu .. bular-nıŋ alḳu ḫamaġ butı-lar-nıŋ ḳılmıs yaratmıs arvıs--ların ḫılıç üze keser-mn
U II, T. II Y 42.-38–57 … özümin igtüledem erser azu suu suulep yarıġ ketip suvri söŋün sançıp yėti ḫılıçın bıçıp ya ḳurup oġ atıp atnaġu ėsig özinte atırtım irinç yarlġ yazuḳ--suz t …

Abh Abhidharma (Shogaito)

2 geçiş · bu eserdeki bağlamlar
Abh.Sho. 1950–1951 kigürmiş üçün bu şasdr-ḳa inçe ḳaltı ḳılıç ḳıın -lıġ bolmış teg ḳılıç andır-tın ünmek üz-e tardıp ol inyana -paradsan …
Abh.Sho. 1950–1951 kigürmiş üçün bu şasdr-ḳa inçe ḳaltı ḳılıç ḳıın -lıġ bolmış teg ḳılıç andır-tın ünmek üz-e tardıp ol inyana -paradsan şasdr-taḳı yörüg-ler-ig sa …

ShoR St. Petersburg'taki Uygurca metinler (Shogaito)

2 geçiş · bu eserdeki bağlamlar
Sho.Rosia 6.1.1.2/8 … antaġ yene sançışġu-ta 赏 | | | ö[g]/// /// çerig-te qwrq’n sökdeçi 運 | | | qılıç salıp qırıp çe[rig] // //[edre]m-in tuta ögdir bérip | | | | at-ın yol-ın …
Sho.Rosia 7.2 /231 猶如利剣害 ınça ḳ(a)ltı y(i)ti biçek ḳılıç üz-e [/// teg] yme ök ḳ(a)ltı baş-ta tamıtmış oot-uġ teg ::

IB Irk Bitig

1 geçiş · bu eserdeki bağlamlar
IB 8 (a)ltun b(a)şl(ı)g yıl(a)n m(ė)N (a)ltun kurugs(a)k(ı)min kıl(ı)-çın k(ė)sip(ė)n özüm yul intin, b(a)ş(ı)mın yul (ė)bintin tir.

TT TT I-X

1 geçiş · bu eserdeki bağlamlar
T II Y 36.1.-159 … ] kiçig oġlan 23. T II Y 36.11. bėş elig. / y-a ḳurup oḳ atḳalır . yalıŋ ḳılıç tutup oḳ üzkelir . tıt sögüt budıḳı miŋ türlügin titriyür . artuç sögüt bu …

KİP Saddharmapuṇḍarīka Sūtra

1 geçiş · bu eserdeki bağlamlar
KİP 25–28 … u tınlıġ beglerde aġır yazuḳluġ bolup tutup ölürgeli azu ḳınaġalı saḳınsar ḳılıçı biçgesi ḳaġılı tsun tsun sınar uvşanurneŋ bat ḳılu umaz ḳurtulur . .

Aynı gövdeden maddeler

“kılıç” ile başlayan öteki madde başları (türevler ve birleşikler; biçimsel benzerlik, köken ilişkisi kesin değildir).