İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu

ḳadaş

Tanım

Bu maddenin tanımı henüz yazılmadı. Aşağıdaki bağlamlar sözcüğün derlemdeki kullanımını gösterir.

Madde başı ve biçimler

Madde başı (sözcük başı): ḳadaş — yalın hâliyle 97 kez

Yazım değişkeleri (edisyonlara göre; ses değerleri farklı olabilir):

  • ḳadaş 91 (KB, Sek, AO, KuT) · ḳaḍaş 5 (KB, DLT) · kaḍaş 1 (KB)
  • ḳadaşı 21 (KB, Sek, KuT, ShoR) · kadaşı 1 (Mait) · ḳaḍaşı 1 (KB)
  • ḳadaşḳa 8 (KB) · ḳaḍaşḳa 1 (KB)
  • ḳadaşları 4 (KuT, DLT) · ḳaḍaşları 1 (KuT)
  • kadaşıŋnı 1 (KB) · ḳadaşıŋnı 1 (KB)

Çekimli biçimler (27):

KB Kutadgu Bilig

138 geçiş · bu eserdeki bağlamlar
KB 317 uḳuş ol saŋa eḍgü andlıġ adaş / bilig ol saŋa keḍ baġırsaḳ ḳadaş
KB 3298 ne körklüg bolur kör baġırsaḳlıḳın / ḳadaşḳa ḳadaş köŋli bolsa yaḳın
KB 3950 töşek ḳoldı yattı saḳındı özün / negü sözlegüsi ḳadaşı közün
KB 4649 adaşıġ ḳadaşıġ yıraḳ ya yaḳın / tözüg aşḳa ünde küḍezgil ḫaḳın
KB 5721 … IV. OḌĠURMIŞ ÖGDÜLMİŞKE KİŊEŞ BİRMİŞİN AYUR / / yanut birdi oḍġurmış aydı ḳadaş / eşitgil sözümni ay köŋli tudaş

KuT Kur’an Tercümesi Rylands Nüshası

23 geçiş · bu eserdeki bağlamlar
Ku. T. 25/20b1 156 ey anlar kim bittiler bolmaŋlar anlar teg kim tandılar aydılar ḳadaşlarıḳa: ḳaçan yorısalar yer içinde azu bolsalar ġaziler eger bolsalar biziŋ üsküm …
Ku. T. 27/36b3 25 aydı: idim men erklig bolmaz men meger özümke ḳadaşımḳa aḍırġıl biziŋ ara fasıḳ boḍunlar ara
Ku. T. 28/27b1 … uzlar maŋa mėnde kidin ėwdüŋüzlermü iḍiŋiz yarlıḳıŋa attı tahtalarnı tuttı ḳadaşınıŋ başını süḍreyür anı öziŋe aydı: ey anam oġlı bütünlükin bu boḍun küçsüzled …
Ku. T. 29/17a3 24 ayġıl:eger bolsa atalarıŋız oġlanlarıŋız ḳadaşlarıŋız cüftleriŋiz uġuşlarıŋız mallar kim ḳazġandıŋız anı satıġçılıḳ kim ḳorḳar s …
Ku. T. 37/62a3 … azuḳ üşmeŋler ġıybet ḳılmasun amarıŋız amarını sewer mü sizde biriŋiz yėse ḳadaşınıŋ etini mundar taplamaz sizler anı ḳorḳuŋlar taŋrıda ol taŋrı tevbe ḳabul ḳı …

Sek Sekiz Yükmek

5 geçiş · bu eserdeki bağlamlar
Jut.Sek.T-1.64 (Ia) ḳadaş küŋ ḳuul bir ikintike ḳarışur otlı suvlı teg
Jut.Sek.T-1.107 (Ia) ḳız yme ögiŋe ḳaŋıŋa tapġsaḳ bolur ḳa ḳadaş beg
Jut.Sek.T-1.124 (Ia) inçip oġulı ḳızı baġrı böşüki ḳası ḳadaşı ölmiş ögi ḳaŋı ---
Jut.Sek.T-1.333 (Ib) tınlıġlarġ ölürüp aş içgü ḳılıp tüŋür bişük ḳa ḳadaş baġır bişük
Jut.Sek.T-1.346–347 (IIc) kiçig ḳa ḳadaş oġul ḳız alḳu asılur tuġmış alḳu titik otġuraḳ bolur bilir uḳar uz

DLT DLT’deki Türkçe parçalar

3 geçiş · bu eserdeki bağlamlar
DLT III, 327 Tanġut ḫanı yupıladı / Ölüm birle töpüledi / Ḳadaşları tapaladı / ölüm körüp yüzi aġdı
DLT III, 22 Yaḳın yaġuḳ körmedip neŋni küḍür / Ḳaḍaş tapa ıt kipi ḳıŋru baḳar
DLT I, 86 Tawar üçün teŋri(ni) eḍlemeḍip / Uya ḳadaş oġlını çınla boġar

AO Tanımlanmamış ögdi parçası (AO)

2 geçiş · bu eserdeki bağlamlar
AO-60–63 umuġ bolup ḳonşi im bodistv ada-sız ḳılıp uruġ ḳadaş oġul ḳız birle ḳavışġu üçün alḳu ada-larta umuġ boltaçı bo nom erdinig arı …
AO-71–74 atam-nıŋ anam-nıŋ ḳatın-larım-nıŋ oġul-nuŋ ḳız-nıŋ ançulayu oḳ tuġmış ḳadaş tınl(ı)ġ-lar uġuş-ı-nıŋ aşaġuluḳ yaşaġuluḳ buyan-ları asılıp üsdelip alḳu …

Mait Maitrisimit Nom Bitig (Hami)

1 geçiş · bu eserdeki bağlamlar
Mai.Tek.008.31–38 … yine tükel bilge (burkan)nıŋ yirtinçü yėr suvda (belgürmişin) uḳup ėşidip kadaşı ... (bir)le ıḳigü dkşnapt (iltin) yine maġat ėlke kelir- -ler paşaŋ (tag)d …

Abh Abhidharma (Shogaito)

1 geçiş · bu eserdeki bağlamlar
Abh.Sho. 1185–1196 … nıŋ al-ı aldaġ-ı如世間人ḳaltı yėrdinçü-teki kişi-ler ilinmiş amramış teg öz ḳa ḳadaş-ta ulatı-lar-ıŋa burḫan -lar ödrü andaġ ermez bar üçün yrlıḳançuçı köŋül-i üz …

ShoR St. Petersburg'taki Uygurca metinler (Shogaito)

1 geçiş · bu eserdeki bağlamlar
Sho.Rosia 7.2 /147–150 ’wtl[/// alḳu] ḳası ḳadaşı 発願得作 küsüş ötgil bulġalı ç(a)kra[vart ḫanıġ /// sen inçip] ögüŋin baġıl tê …

Aynı gövdeden maddeler

“kadaş” ile başlayan öteki madde başları (türevler ve birleşikler; biçimsel benzerlik, köken ilişkisi kesin değildir).