İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu

ḳaḍġu

Tanım

Bu maddenin tanımı henüz yazılmadı. Aşağıdaki bağlamlar sözcüğün derlemdeki kullanımını gösterir.

Madde başı ve biçimler

Madde başı (sözcük başı): ḳaḍġu — yalın hâliyle 56 kez

Yazım değişkeleri (edisyonlara göre; ses değerleri farklı olabilir):

  • ḳaḍġu 47 (KB, DLT, KuT, AH) · ḳadġu 7 (TT, U, Mait, KB) · qadġu 1 (ShoR) · kadġu 1 (Mait)
  • ḳaḍġusı 4 (KB) · kaḍġusı 1 (KB)

Çekimli biçimler (13):

KB Kutadgu Bilig

59 geçiş · bu eserdeki bağlamlar
KB 40 ḳamuġ ḳaḍġusı erdi ümmet üçün / ḳutulmaḳ tiler erdi raḫat üçün
KB 1565 keçürdi yime ök ata ḳaḍġusın / yaḳın ḳıldı özke kişi eḍgüsin
KB 4218 adaş ḳoldaş erdeş sewinç ḳaḍġuda / tusulur kişike isiz eḍgüde
KB 5687 negü ḳaḍġu tegdi ne erki ḫalıŋ / maŋa sözlegil söz sen açġıl tiliŋ
KB 6233 saŋa kim tegürdi bu ḳaḍġu saḳınç / negü erki ḫaliŋ sözüŋ ne erinç

KuT Kur’an Tercümesi Rylands Nüshası

6 geçiş · bu eserdeki bağlamlar
Ku. T. 30/6a2–3 84 yüz ewürdi olardın aydı: ey ökünç yusuf üze. ürgerdi anıŋ iki közi ḳaḍġudın ol öwke siŋürgen ol
Ku. T. 30/7a1–2 86 aydı: anıŋ üçün ınçıḳlanur men ḳaḍġum saḳınçımdın teŋrike bilür men taŋrıdın anı kim bilmez sizler
Ku. T. 31/45a2 … n tėp anıŋ közi ḳaḍġurmasun tėp öldürdüŋ bir et-özni taḳı ḳutġardımız sėni ḳaḍġu yėmekdin sınadımız sėni sınamaḳ dereŋ ḳıldıŋ yıllar medine boḍnı içinde ya …
Ku. T. 32/6b2 8 ketürdi anı firʿavn boḍnı bolsa üçün olarḳa düşman hem ḳaḍġu bütünlükin bu kafir taḳı haman ol ikiniŋ süleri erdiler ḫata ḳılıġlılar
Ku. T. 34/33b2–3 115 ḳutġardımız olarnı ol ikiniŋ ḳawmini uluġ ḳaḍġudın

DLT DLT’deki Türkçe parçalar

5 geçiş · bu eserdeki bağlamlar
DLT I. 486 Begler atın arġurup / Ḳaḍġu anı torġurup / Meŋzi yüzi sarġarıp / Kürküm aŋar türtülür
DLT I, 106 Endik kişi tetilsün / İl törü yetilsün / Toḳlı böri yitilsün / Ḳaḍġu yeme sawılsun
DLT III, 295 Kördi meni emleyü / Baḳtı maŋa imleyü / Ḳaldım köŋül tumlıyu / Ḳaḍġu meni torġurur
DLT III, 309 Yelkin bolup barduḳı köŋlüm aŋar baġlayu / Ḳaldım erinç ḳaḍġuḳa işim udu yıġlayu
DLT III, 374 Mende bulnur sewinç otı ḳaḍġu atar / Ḳarşı körüp saġdıç anı uçmaḳ atar

TT TT I-X

4 geçiş · bu eserdeki bağlamlar
T II Y 36. 2. -20 ḳadġu bar boşnġuluġ. bu ada-tın ozġuluġ yoluŋ orukuŋ közünmez .
T II Y 36.15-77–80 ig tapa körser sn ed öŋedmeki alp - yıraḳ barmış kişi klmeki sarp . bosuş ḳadġu belgüsi eŋire turur . inçip edgü ḳılınç -lıġ iş-lerke ınanmaġınça bu inçsi …
T II Y 36.8.-144–147 közüŋ içinte küg yoḳ . köŋülüŋ içinte ḳadġu yoḳ [.] atiŋ küŋ yatıldı . yıd yıpar teg [.] aġzanmış sawıŋ edikdi . altun …
T II Y 36.11-167–170 bosuç ḳadġu ig aġrıġ-lar ornaġ tutḳlır [.] beg-tin işi-tin körser sn saw-ḳa kirkelir s …

Mait Maitrisimit Nom Bitig (Hami)

2 geçiş · bu eserdeki bağlamlar
Mai.Tek.044a.07–09 busuş kadġu emgek tolġaḳ sıḳıg taŋıg ulug emgeklig ükmek belgülüg bolmaḳı bolur..
Mai.T-11.4a.14–21 … araġ silig küzedür .. ançaġ(ı)nça yme amran-maḳ kö[ŋül] öwke biligi busuş ḳa[dġu emgek] t(e)w kür ad(ı)naġuġ emget-mek ezük [b]atut sözlemekin alḳu tarḳaru …

U Uigurica I-IV

1 geçiş · bu eserdeki bağlamlar
U II, T II S.2b-1-6–8 bosuş ḳadġu emgek tutyaḳ sıḳıġ tangıġ uluġ emgek-lig ög-mek blgülüg bolmaḳı bolur

AH Atebetü’l-Hakâyık

1 geçiş · bu eserdeki bağlamlar
AH 425–428 aya malḳa suḳ er yaḳin bil bu mal bu kün ḳaḍġu saḳınç yarın yük vėbal haram erse malıŋ ‘azab ol soŋı hisab ol ėgėr bolsa …

ShoR St. Petersburg'taki Uygurca metinler (Shogaito)

1 geçiş · bu eserdeki bağlamlar
Sho.Rosia 5. 1 busuş qadġu emgek tolġaq sıqıġ taŋıġ uluġ emgeklig ükmek blgülüg bolmaqı bolur :

Aynı gövdeden maddeler

“kadgu” ile başlayan öteki madde başları (türevler ve birleşikler; biçimsel benzerlik, köken ilişkisi kesin değildir).