İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı Türkçesi · 7.–14. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu

topraḳ

Tanım

Bu maddenin tanımı henüz yazılmadı. Aşağıdaki bağlamlar sözcüğün derlemdeki kullanımını gösterir.

Madde başı ve biçimler

Madde başı (sözcük başı): topraḳ — yalın hâliyle 23 kez

Çekimli biçimler (7):

KuT Kur’an Tercümesi Rylands Nüshası

8 geçiş · bu eserdeki bağlamlar
Ku. T. 26/18a1 … n azu yavuḳsa sizler uraġutlarḳa bulmasa sizler suw teyemmüm ḳılıŋlar arıġ topraḳḳa sürüŋler yüzüŋüzke iki elgiŋizke ol taŋrı erür keçürgen yarlıḳaġan
Ku. T. 27/20b3 … aḳ yerdin azu yavuḳsa siz uraġutlarḳa hergiz bulmasa suw teyemmüm ḳılıŋlar topraḳ birle arıġ sürüŋler yüzüŋüzke eligleriŋizni andın tilemez taŋrı ḳılsa sizi …
Ku. T. 31/67a2 96 aydı melʿun: kördüm ol kim körmediler anı aldımız bir awuç topraḳ yalawaç izindin attımız anı mundaġuḳ bezedi mėni et-özüm
Ku. T. 33/71a1 11 taŋrı törütti sizni topraḳdın yana oŋurḳa suwındın yana ḳıldı sizni cüftler kötürmez tişidin ḳoḍmas mege …
Ku. T. 35/62b2 67 ol taŋrı törütti topraḳdın yana arḳa suwındın yana bir kesek ḳandın yana çıḳarur sizni kiçiglik birle …

Sek Sekiz Yükmek

6 geçiş · bu eserdeki bağlamlar
Jut.Sek.T-1.81 (Ia) üç ḳata ol yirde oḳımış krgek anta kin topraḳ
Jut.Sek.T-1.94 (Ia) topraḳ erkligi yir tŋri ḫanı soltun kök luu öŋdün aḳ
Jut.Sek.T-1.96 (Ib) iki ygrmi erkligi topraḳdaḳı ḳarı başı atlıġı yuzlügi bataġlḳdaḳı
Jut.Sek.T-1.336 (Ib) yine kişi et’özin buluġlı antaġ ol ḳaltı bo tırgaḳ üzeki topraḳça
Jut.Sek.T-1.337 (Ib) üç yavlaḳ yolḳa tüşügli antaġ ol ḳaltı bo yirdeki topraḳ teg

Mait Maitrisimit Nom Bitig (Hami)

4 geçiş · bu eserdeki bağlamlar
Mai.Tek.038.27–29 bu yaġız yėr üzeki kog topraḳ birer evin sanaġalı.. neŋ munuŋ bilge biliginiŋ sanın saḳışın alġalı
Mai.Tek.051.02–05 (y)ürüŋ (to)praḳ toḳısar bedizeser burkan (kö)rkin suvka kigürser yıdın tütsügin tapınsar.. …
Mai.Tek.101.35–40 … u kurunlug kap kara tütün toḳımış belgürtir ... t- ... -me bu üdteki titig topraḳ üze itmiş kalaḳlar / ... --kalar v(i)rhar saŋramlar belgürtir ...
Mai.Tek.112.15–17 … ajunt(a tug-) -mış tınlıglar kayusı ot suv (kayu-) -sı yėl teg ... kayusı topraḳ yėyürle(r) içerler

KB Kutadgu Bilig

4 geçiş · bu eserdeki bağlamlar
KB 143 üçi ot üçi suw üçi boldı yil / üçi boldı topraḳ ajun boldı il
KB 1790 isiz eḍgüler ölse topraḳ bolur / neçe bolsa topraḳ kör atı ḳalur
KB 1790 isiz eḍgüler ölse topraḳ bolur / neçe bolsa topraḳ kör atı ḳalur
KB 5425 ḳoḍu bir awutça ḳara topraḳıġ / uluġ meŋü il ḳol nerek bu saḳıḳ

ShoR St. Petersburg'taki Uygurca metinler (Shogaito)

4 geçiş · bu eserdeki bağlamlar
Sho.Rosia 7.2 /135–146 p’s cyr[///] 抜髪 mayırtmış saç-lıḳ 臥於土中 yaturmn topraḳ-t[a ///] 非日等覺 neŋ söz-letḍürdeçi ermez köni tuymaḳıġ [///] evdin barḳ-dın ünmi …
Sho.Rosia 7.2 /135–146 … çi ermez köni tuymaḳıġ [///] evdin barḳ-dın ünmiş têp 臥灰土中 yatmaḳ üz-e kül [topraḳta sen amtı inçip] bi(l)gil 質多羅長者 m(e)n 要不復経由胞胎而 [///] ög ḳ(a)rınınta törçip …
Sho.Rosia 7.2 /135–146 … ırtġurġalı 亦能以縄繁縛於[風 yme uyur baġ üze ḳoşġalı baġalı] yêlig 以一杷土断 bir atuḍ topraḳ üz-e 我行 m(e)n yorıdu[ḳ 信智 /// kêrtgünçlügüg] bilge bilig-lig-ke bir ikinti …
Sho.Rosia 8.3 /217–219 … rıġ大悲心 -lüg bulıt-ların toyu örḍüp nomluġ yaġmur yaġıḍıp nizvanı-lıġ (tooz topraḳ) -ların ḳatġu-luġ ört yalın-ların boḳuru amırḍġuru yarlıḳap ::

Abh Abhidharma (Shogaito)

3 geçiş · bu eserdeki bağlamlar
Abh.Sho. 1121–1127 … bad -ġuluḳ orun üçün alp üŋülük üçün yme ök bolmaḳ az suv bolup öŋi bışmaḳ topraḳ bolup tıldaġ-lı tüş-li bir ikinti-ke ḳadılmaḳ ḳavışmaḳ üz-e tidig bolup tı …
Abh.Sho. 2804–2805 … om-lar -ıġ inçip bolur ükligeli aşılġalı猶如濕衣inçe ḳaltı ol şi-i ton-ta tooz topraḳ ėyin yapşınmış-ı teg.
Abh.Sho. 2811–2812 inçe ḳaltı ök şi-i ton-ta tooz topraḳ ėyin turmışı teg öçmek-li yol -lı adḳaġ-lıġ niz-vanı-şar ödrü andaġ ermez.

TT TT I-X

2 geçiş · bu eserdeki bağlamlar
T II Y 36. 12.-5–9 toz topraḳ özin söndi . öŋdün kidin yėr öz tapıŋça [.] küntün taġ-tın balıḳ uluş kent …
T III D 25922, 26032.-21 … uġ yılḳıta . tutçıı üsüksüz munıteg [.] toḳumuġ ajun -uġ unıtmaḳlıġ . tooz topraḳḳa patılıp . turḳaru monḳul ertiler .

DLT DLT’deki Türkçe parçalar

2 geçiş · bu eserdeki bağlamlar
DLT III, 183 Aġdı ḳızıl bayraḳ / Toġdı ḳara topraḳ / Yetşü kelip Oġraḳ / Toḳşıp anın kiçtimiz
DLT III, 183 Aġdı ḳızıl bayraḳ / Toġdı ḳara topraḳ / Yetşü kelip Oġraḳ / Toḳşıp anın kiçtimiz

AH Atebetü’l-Hakâyık

1 geçiş · bu eserdeki bağlamlar
AH 305–308 … ip harislıḳ ḳarımaz iḍisi ḳarıp harislıḳnı ḳoḍur haris er ḳaçan ölüp yatsa topraḳ içiŋe kirip

Aynı gövdeden maddeler

“toprak” ile başlayan öteki madde başları (türevler ve birleşikler; biçimsel benzerlik, köken ilişkisi kesin değildir).