İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu

uza- fiil

Tanım

Bu maddenin tanımı henüz yazılmadı. Aşağıdaki bağlamlar sözcüğün derlemdeki kullanımını gösterir.

Madde başı ve biçimler

Madde başı (sözcük başı): uza- — yalın hâliyle geçmiyor (fiil gövdesi)

Yazım değişkeleri (edisyonlara göre; ses değerleri farklı olabilir):

  • uzadı 20 (Abh, KB, ShoR, KuT) · uzaḍı 2 (ShoR)

Çekimli biçimler (6):

ShoR St. Petersburg'taki Uygurca metinler (Shogaito)

15 geçiş · bu eserdeki bağlamlar
Sho.Rosia 2.2.10.V/4 … e ınaru çaḫşaptıġ arıġın süz -ökin ayayu küzedip : kirsiz tapçasız köŋülin uzatı tözün yavaş ayançaŋ töröte bışrunup utlı sevinç tegürgülük köŋülte ö(y)ü / …
Sho.Rosia 3.2.1.V/8 üçünç [örüg uzatı] //yd [ü]d[ke] tuşar :
Sho.Rosia 7.2 /60–87 … 能 ḳatıġ-lanma[ḳ tavranmaḳ ///] bolur 諸身心法 alḳu et’öz-teki köŋül-teki nomuġ uz-aḍı uyur [yıġınġalı tegiŋeli 断 ///] tarġarmaḳ emgek-lig uruġuġ 聞大師説法 eşidtük-t …
Sho.Rosia 7.2 /181 uz-adı öḍleyür [erigleyür tınlıġlarıġ ::
Sho.Rosia 7.2 /301 montaġın uz-adı ênçgülüg meŋi-lig erür mn ::

KB Kutadgu Bilig

9 geçiş · bu eserdeki bağlamlar
KB 556 ḳayu işke iwse uzar kiç ḳalur / iwe ḳılmış işler ökünçlüg bolur
KB 889 isizler yaḳın bolsa begler tapa / uzadı isiz elgi ilke tüpe
KB 3070 tirildi ögi hem ḳoyuldı bilig / bolu birdi ewren uzadı elig
KB 4469 telim bar bu yaŋlıġ sasa söz uzar / özüŋ sen uḳa bar özüm söz üzer
KB 4965 usı yėtti artuḳ uzadı tüni / küsüş boldı arzun yaruġu küni

Abh Abhidharma (Shogaito)

8 geçiş · bu eserdeki bağlamlar
Abh.Sho. 789–791 alḳu uluġ kiçig niz-vanı-lar birle uzadı birle yaradılıp turġaşı (neŋ bu) biligsiz basud niz-vanı-lar bolmaz uġur-ı …
Abh.Sho. 792 alḳu niz vanı-lar birle uzadı birle yaradılp turdaçı.
Abh.Sho. 1017–1022 … mış et’öz-teki til-teki ḳılınç -ta ulatı-lar-ı yörüg töz-indeki-çe odġuraḳ uzadı聞yıtıyur mundaġ osuġ-luġ-ta ulatı yörüg-lerig kėn inçip kėŋürü söz-legey bi …
Abh.Sho. 1046–1058 … dki buyan-ı-nıŋ tüş-in adın-lar alġalı umaġu-sın neçe bilser-ler yme nudaġ uzadı ḳayu bışrunmış-ın buyan evrip buşı berür-ler tınlġ-lar-ḳa neçe evrip buşı …
Abh.Sho. 2485–2487 … aruḳ bilge biliglig kėŋ bilmekig tüzü tükel uḳmış erti üç aġılıḳ-larıġ常以口業 uzadı til-teki ḳılınç üz-e irer müneyür erti.

U Uigurica I-IV

2 geçiş · bu eserdeki bağlamlar
U II, T. III, M. 182-30 … ig igig .. tört kün--lüg tün-lüg ėsimek-lig kezig igig .. T. III M. 225. uzadu ėsimek-lig ig-lerig .. yiil tüz--lüg ig-lerig .. sarıġ tüz-lüg lisip tüz-- …
U II, T. III, M. 225.- 40.-1 … ekiz tümen tört miŋ kuldi nayut sanı vçir oḳus-luġ arvıs tŋri-leri .. örük uzatı turḳaru ol tınlġ-ıġ kümek közünmek ḳılḳai-lar .. tört sekiz on vçir oḳus-l …

Mait Maitrisimit Nom Bitig (Hami)

2 geçiş · bu eserdeki bağlamlar
Mai.Tek.079.11–15 … yıg) yavlaḳ utlılıg erser.. bu bėş tü(rlüg) avantlar tükel erser ol tınlıg (uz-) -atı tamuda tuġar..
Mai.Tek.082.01–03 … zunç (ül)üş bėş p(atar) yėr üze yėti bı bıçġun oḳsuz teginçsiz ölürürler.. uzatı ulımaḳ möŋremek ünler işitilür..

Sek Sekiz Yükmek

1 geçiş · bu eserdeki bağlamlar
Jut.Sek.T-1.268 (Ia) üze ilenürler uzatı inçe tapınzun udunzun aş içgü klürzün

KuT Kur’an Tercümesi Rylands Nüshası

1 geçiş · bu eserdeki bağlamlar
Ku. T. 31/62b2 … kelig ḳaḍġuluḳ aydı: ey boḍnum vaʿde bėrmedi mü sizke iḍiŋiz vaʿde körklüg uzadı mu siziŋ üze bıçıġ azu tilediŋiz mü kim tüşse siziŋ üze öwke iḍiŋizdin ḫil …

AH Atebetü’l-Hakâyık

1 geçiş · bu eserdeki bağlamlar
AH 177–180 bu ajun rıbat ol tüşüp köçgülüg rıbatḳa tüşügli tüşer keçgülüg öŋ arḳış uzadı ḳopup yol tutup öŋi ḳopmış arḳış neçe kiçgülüg

Aynı gövdeden maddeler

“uza” ile başlayan öteki madde başları (türevler ve birleşikler; biçimsel benzerlik, köken ilişkisi kesin değildir).