Tanım
Bu maddenin tanımı henüz yazılmadı. Aşağıdaki bağlamlar sözcüğün derlemdeki kullanımını gösterir.
Madde başı ve biçimler
Madde başı (sözcük başı): yıd — yalın hâliyle 20 kez
Yazım değişkeleri (edisyonlara göre; ses değerleri farklı olabilir):
- yıd 18 (Abh, Sek, U, Mait) · yıḍ 2 (KB)
- yıḍı 7 (KB, AH) · yıdı 5 (Abh, Mait)
- yıḍıġ 2 (KuT, KB) · yıdıġ 1 (Sek)
Çekimli biçimler (7):
Bağlamlar
Bütün geçişler (38) →Abh Abhidharma (Shogaito)
12 geçiş · bu eserdeki bağlamlar| Abh.Sho. 630–631 | 答şiravak -ta ulatı-lar erdmiş ödki | yıd-ı-nıŋ | yuḳ-ı-nıŋ küç-in kösün-in küçsiredmemiş kevmemiş-ke umaz-lar uzun ödün bış … |
| Abh.Sho. 645 | yıd | yuḳ. | |
| Abh.Sho. 647 | birle yene ḳamaġ-lıġ-sız iki biligsiz-niŋ | yıdı | yuḳ-ı bu iki biligsiz erür. |
| Abh.Sho. 649–651 | … -tın vaçrapam dyan-ḳadegi tuş sayu ikin ar-a biligsiz tarıḳu tükedmek üz-e | yıdı | yuḳ-ı yme ėyin ök tarıḳur üçün. |
| Abh.Sho. 3623–3624 | 論ḳaltı köz-li köŋül-li bir uçluġ-ın bir öŋ-te bolmış ödte adın öŋ ün | yıd | tadıġ-ta ulatı-lar erder. |
KB Kutadgu Bilig
9 geçiş · bu eserdeki bağlamlar| KB 70 | tümen tü çiçekler yazıldı küle / yıpar toldı ḳafur ajun | yıḍ | bile |
| KB 97 | ḳayusı | yıḍı | birle tapnur tapuġ / ḳayu körk meŋiz birle açtı ḳapuġ |
| KB 312 | yıpar kizlese sen | yıḍı | belgürer / bilig kizlese sen tilig ülgüler |
| KB 5110 | neçe körklüg erse kaġun taş yüzi / | yıḍı | ya beḍizi ya meŋzi tözi |
| KB 6514 | yıpardın yıpar oḳ yıḍır ol iḍi / peliddin kelir ol arıġsız | yıḍı |
Sek Sekiz Yükmek
8 geçiş · bu eserdeki bağlamlar| Jut.Sek.T-1.168 (Ib) | titir yme burnı turḳaru adruḳ adruḳ alḳınçsız | yıd | yapar |
| Jut.Sek.T-1.169 (Ib) | yıdlayur ol kim | yıd | yapar titir yoḳ ḳuruġ yme ol oḳ |
| Jut.Sek.T-1.170 (Ib) | erür ol kim yoḳ ḳuruġ titir yıd yapar yme ol’oḳ erür | yıd | |
| Jut.Sek.T-1.172 (Ia) | yıd | yıpar bultuḳmaz yıdlamış yıdig alḳu inçe ötgürü usar | |
| Jut.Sek.T-1.229 (IIc) | ne üçün yene ölüg krgeksiz | yıduġ | et’öz üçün edgü kün talulayur |
U Uigurica I-IV
3 geçiş · bu eserdeki bağlamlar| U II, T. III M. 225-21.-2 | … ı-lar .. ėsig özüg ḳundaçı-lar .. yaḳıs as-lıġ--lar .. psak ḳundaçı-lar .. | yıd | as-lıġ-lar .. tütsük as-lıġ-lar .. ḳua çeçek as-lıġ--lar .. tüs yėmiş as-l … |
| U II, T. III, M. 182-9–27 | … çılar .. ėsig özüg ḳundaçı-lar .. yaḳıs as-lıġ--lar .. psak ḳundaçı-lar .. | yıd | as-lıġ-lar .. tütsük as-lıġ-lar ⟨…⟩ ḳu-a çeçek as-lıġ--lar .. tüs yėmis as … |
| U II, T. III, M. 182-30 | … --ler .. ėsig özüg ḫundaçı-lar .. yaḳıs as--lıġ-lar .. psak as-lıġ-lar ⟨…⟩ | yıd | as-lıġ-lar ⟨…⟩ ḳu-a as-lıġ-lar .. tütsük as-lıġ-lar .. tüs yėmis as-lıġ-la … |
Mait Maitrisimit Nom Bitig (Hami)
3 geçiş · bu eserdeki bağlamlar| Mai.Tek.048.14–18 | … / arka ... ança ... burkan kutı kim kop ... kamag ayıg yavlaḳ törülerig | yıdı | yoḳı birle üzmelemiş bolur.. |
| Mai.Tek.054.19–21 | yıd | tüsüg hua çeçek busı bėr--ser ... üç kat yėr suvda edgü at kü bultaçı bolu … | |
| Mai.T-11.11b.27 | tŋridem linḫualar kumut suman puntrikta ul-atı ḫua çeçekler edgü | yıd | yıpar birle ḳatı ḳarı yaġarlar (.) uluġ küçlüg tŋriler ikitin [bėr ygrminç … |
TT TT I-X
1 geçiş · bu eserdeki bağlamlar| T II Y 36.8.-144–147 | közüŋ içinte küg yoḳ . köŋülüŋ içinte ḳadġu yoḳ [.] atiŋ küŋ yatıldı . | yıd | yıpar teg [.] aġzanmış sawıŋ edikdi . altun kümüş teg[.]ḳop işiŋ tapıŋça ḳ … |
KuT Kur’an Tercümesi Rylands Nüshası
1 geçiş · bu eserdeki bağlamlar| Ku. T. 37/12a2 | … 5 Uştmah meseli ol kim vaʿde ḳılındı saḳnuḳlar: anıŋ içinde arıḳlar suwdın | yıḍıġ | ermez arıḳlar sütdin aḍnamaz anıŋ mezesi arıḳlar ḫamrdın tatlıġ içgenlerke … |
AH Atebetü’l-Hakâyık
1 geçiş · bu eserdeki bağlamlar| AH 417–420 | uvut yitti yindip bulunmaz | yıḍı | halal yigli ḳanı körünmez boḍı halal kendü ḳayda bu kün ḳanı kim haramnı y … |
Aynı gövdeden maddeler
“yıd” ile başlayan öteki madde başları (türevler ve birleşikler; biçimsel benzerlik, köken ilişkisi kesin değildir).