Derlem sözlüğü · madde
yarat- fiil
Tanım
Bu maddenin tanımı henüz yazılmadı. Aşağıdaki bağlamlar sözcüğün derlemdeki kullanımını gösterir.
Madde başı ve biçimler
Madde başı (sözcük başı): yarat- — yalın hâliyle geçmiyor (fiil gövdesi)
Yazım değişkeleri (edisyonlara göre; ses değerleri farklı olabilir):
- yaratġalı 2 (Sek, Abh) · yaratgalı 1 (Man)
Çekimli biçimler (25):
Bağlamlar
Bütün geçişler (82) →Mait Maitrisimit Nom Bitig (Hami)
25 geçiş · bu eserdeki bağlamlar| Mai.Tek.003.47–51 | enetkek ilteki vaybaş şastar | yaratdaçı | karungrivi sanġabtri ġunaprabi manoratide ulatı baḳşılar kutıŋa yükünür-me … |
| Mai.Tek.011.16–19 | ay munmış biligsiz braman birükin altun | yaratmaḳ | ... -r sen ... / / / şungin kanta ... / - ... |
| Mai.Tek.034.14–18 | … bajaḳi aryaçintri bodis(a)v(a)t kşi açarı enetkek tilintin tohrı tili--nçe | yaratmış | .. prtnayaraḳşt açarı tohrı tilintin türk tilinçe aḳtarmış mayrtrısimit nom … |
| Mai.Tek.063.40 | … ḳi aryaçantri bodis(a)v(a)t kşi (aça)rı enetkek tilintin toh(rı) (tilin)çe | yaratmış | prtyaraḳş(it) (açarı) tohrı tilintin türk (tilinçe) evirmiş maytrısimit (n … |
| Mai.Tek.104.26 | … süzük köŋülin çubaḳan evininçe v(i)rhar itser arpa evininçe burkan körkin | yaratsar | ... et-özlügler amarıları ... (b)içek yim / / ? yançuḳ kor osġulug et-özlü … |
KuT Kur’an Tercümesi Rylands Nüshası
13 geçiş · bu eserdeki bağlamlar| Ku. T. 28/55a1 | 185 baḳmazlar mu kökler yerler erkliki içinde anı kim | yarattı | taŋrı nersedin bolġay kim bolsa çın-oḳ yaġumış oḳ bolġay atanmış öḍleri ḳa … |
| Ku. T. 30/35b3 | 13 anı kim | yarattı | sizlerke yer içinde türlüg türlüg boḍuġları bütünlükin anıŋ içinde belgüle … |
| Ku. T. 30/77a1–3 | … iler taŋrıḳa ol kün boyun yaʿni boyun sudılar yiter anlardın ne kim yalġan | yarattılar | erse |
| Ku. T. 30/88a2–3 | 105 her-ayine | yaratur | yalġannı anlar kim kirtgünmesler taŋrı belgüleriŋe bular olar yalġan sözle … |
| Ku. T. 31/48b3 | 50 aydı: iḍimiz ol turur kim bėrdi ḳamuġ neŋni anıŋ | yaratmaḳı | yana köndürdi |
KB Kutadgu Bilig
12 geçiş · bu eserdeki bağlamlar| KB 126 | yarattı | kör ewren tuçı ewrilür / anıŋ birle tezginç yime tezginür | |
| KB 381 | tilim tınma öggil | yaratıġlını | / yaraġsıznı mindin yıratıġlını |
| KB 3358 | yaratsa | yaratmasa erklig bayat / tapuġ atı tilde atamasa at | |
| KB 3717 | yaġız yir yaşıl kök | yarattı | kün ay / karaŋḳu yaruḳluḳ çıġay tut ya bay |
| KB 4743 | törütgenni bulsa törümiş seniŋ / | yaratġannı | bulsa yaratmış seniŋ |
BK Bilge Kagan Yazıtı
9 geçiş · bu eserdeki bağlamlar| BK K 9 | … rtuḳınta : tört : bul(u)ŋd(a)kı : bod(u)n(u)g : n(e)nçe : ėtm[(i)ş n(e)nçe | y(a)r(a)tm(ı)ş | |
| BK K 9 | … (ü)m : ol(u)rt(u)ḳ(u)ma : tör[t : b] / ul(u)nd(a)kı bo[d(u)n(u)g : ėtd(i)m | y(a)r](a)t[d(ı)m | : i [ ] / kelt(i)m : m(e)n : [t]ürg(i)ş : ḳ(a)g(a)nḳa : kıiz(ı)m[(i) n ] / … |
| BK D 12 | bod(u)n(u)g : (e)çüm (a)pam : törüsinçe : | y(a)r(a)tm(ı)ş | : boşg[(u)r]m(ı)ş : töl(i)s : t(a)rduş : bod(u)n(u)g : (a)nta ėtm(i)ş : y( … |
| BK D 17 | … )z : ḳ(a)[ l]m(a)zun : tėy(i)n : (a)z kıırḳ(ı)z : bod(u)n(u)g i[t(i)p] : / | y(a)r(a)t(ı)p | : k(e)lt(i)m[(i)Z : s]üŋ(ü)ş[d(ü)m(i)z y(a)na / bert(i)m(i)z : ėlg(e)rü] ḳ … |
| BK G 13–15 | … (a)g(ı)r t(a)ş(ı)g : yoġ(a)n ıġ : türük: b(e)gl(e)r : bod(u)n : [ėt(i)p : | y(a)- r(a)t(ı)p | k(e)l]ürti : |
Man Manichaica I-III
4 geçiş · bu eserdeki bağlamlar| T. II D. 173b1-26 | yme yerig t(e)ŋrig | y(a)ratgalı | etgeli anuntılar |
| T. II D. 173b1-27–29 | eŋ ilki on kat kök t(e)ŋrig antak bir türkün yapdılar | y(a)ratdılar | |
| T. II D. 173b1-30–37 | … ltı ogul oglan ergüsinte erürçe : ançulayuma bu yėr suv on kat kök t(e)ŋri | y(a)rattukta | aŋar ohşayur erti |
| T. II D. 173b1-38 | yme bir y(e)g(i)rminç anharwazanag etti | yarattı |
Huast Huastuanift
4 geçiş · bu eserdeki bağlamlar| T. II D. 178 IV.-4 | … r ??] ölürser t(e)ŋri-i ölürür tė[ddimi]z erser edgüg anıġaġ ḳop t(e)ŋri-i | yaratmış | ol tiddim(i)z erser meŋigü-ü t(e)ŋrilerig [yara]t[ı]ġlı ol tidim(i)z erser … |
| T. II D. 178 IV.-4 | … üg anıġaġ ḳop t(e)ŋri-i yaratmış ol tiddim(i)z erser meŋigü-ü t(e)ŋrilerig | [yara]t[ı]ġlı | ol tidim(i)z erser ḫormuzta [t(e)ŋrili-i ş]mnulı-ı inili-i içili-i ol [tid … |
| T. II Y. 60 a.-10 | yėrig t(e)ŋrig kim | yaratmış | tėpen bilt(i)m(i)z . . |
| T. II Y. 60 b.-38–40 | … açı bėş t(e)ŋri y(a)ruḳın biziŋerü [kelürdi erser] .. biz adruḳ adruḳ ėtip | y(a)ratıp | nomḳa k(e)ygürsüg törü [bar] erti .. |
KT Kül Tigin Yazıtı
3 geçiş · bu eserdeki bağlamlar| KT D 13 | … türük : törüsin : ıçġ(ı)nm(ı)ş : bod(u)n(u)g : (e)çüm (a)pam : törüsinçe : | y(a)r(a)tm(ı)ş | : boşġurm(ı)ş : tölis : t(a)rduş [bod(u)n(u)g : (a)nta (e)tm(i)ş] |
| KT D 20 | … yėr sub : idis(i)z : bolm(a)zun : tėy(i)n : (a)z / bod(u)n(u)g : it(i)p : | y(a)r[(a)t(ı)p | ] b(a)rs b(e)g : (e)rti : |
| KT D 20 | … i)s(i)z : / ḳ(a)lm(a)zun tėy(i)n : (a)z ḳırḳ(ı)z : bod(u)n(u)g : < it(i)p> | y(a)r(a)- / t[(ı)p | k(e)lt(i)m(i)z süŋ(ü)şd(ü)m(i)z ] |
AH Atebetü’l-Hakâyık
3 geçiş · bu eserdeki bağlamlar| AH 9–10 | yoḳ erdim | yarattıŋ | yana yoḳ ḳılıp ikinç bar ḳılur sen muḳir men muŋa |
| AH 13–14 | yarattı | ol uġan tünüŋ kündüzüŋ uḍup biri birke yorır öŋ soŋa | |
| AH 453–456 | ajunḳa bu söküş mėlamėt nelik ḳazalar yorıtġan | yaratġan | mėlik ḳaza birle sançlur aḍaḳḳa tiken ḳaza birle ilnür tuzaḳḳa elik |
Abh Abhidharma (Shogaito)
3 geçiş · bu eserdeki bağlamlar| Abh.Sho. 256–257 | inçip bulzun-lar ozmaḳ ḳudrulmaḳ-ıġ tėp 問何内造論ḳayu tıldaġ-ın şasdr | yaratdı | tėp答iki türlüg asıġ-ḳa bolmış üçün erür. |
| Abh.Sho. 1584 | ḳaltı küsemiş üçün | yaratġalı | bu abidarmakoş şasdr-ıġ tėp. |
| Abh.Sho. 2828–2832 | … söz-lemiş ol bu nom-nuŋ adı bolur aḳıġ-lıġ tėp又ḳaltı darmatiradė baḫşı-nıŋ | yarat -mış | abidarm-a-ḫarday atlġ şastir-ında yör-e anı söz-lemiş ol ḳaltı bolsar ḳayu … |
Tes Tes Yazıtı
2 geçiş · bu eserdeki bağlamlar| Tes Güney 2 | ...z(i)g : ḳ(a)s(a)r ḳuur(ı)ġ : ḳoontı311 : çıt : tikdi : örg(i)n : | y(a)r(a)tdı | : y(a)yl(a)dı.... |
| Tes Güney 3 | ...(e)ls(e)r (i)lg(e)rü : qoontı : b(e)lgüsin : bit(i)gin : bu : urtı : bu | y(a)r(a)tdı | : |
Sek Sekiz Yükmek
2 geçiş · bu eserdeki bağlamlar| Jut.Sek.T-1.80 (Ib) | itgeli | yaratġalı | saḳınç saḳınsar ’eŋ aşnu bo nom bitigig |
| Jut.Sek.T-1.88 (IIc) | tüzü tüketi itmiş | yaratmış | krgek ötrü ol ödün yir altınḳılar |
DLT DLT’deki Türkçe parçalar
1 geçiş · bu eserdeki bağlamlar| DLT I, 330 | Yarattı | yaşıl çeş / Sawurdı ürüŋ ḳaş / Tizildi Ḳara Ḳuş / Tün kün üze yörgenür |
ShoR St. Petersburg'taki Uygurca metinler (Shogaito)
1 geçiş · bu eserdeki bağlamlar| Sho.Rosia 2.2.7.R /4–5 | [ülgüsüz] üküş burḫanlar [uluşın barça étdeçi] | yaratdaçı | bolzunlar : |
Aynı gövdeden maddeler
“yarat” ile başlayan öteki madde başları (türevler ve birleşikler; biçimsel benzerlik, köken ilişkisi kesin değildir).