İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu
Sözcük profili

aşa*

64 biçim birlikte Tüm bağlamlar →
2.009
geçiş
744,5
milyonda
64
biçim
14
eserde
0
ekli biçim
biçim ailesi
Eserlere göre sıklık (milyonda) — eserler kronolojik sırada
Veriyi tablo olarak gör
EserGeçişMilyonda
Kül Tigin Yazıtı21.018,3
Bilge Kagan Yazıtı31.216,5
Tunyukuk Yazıtı1820,3
Şine Usu Yazıtı1841,0
Huastuanift1987,2
Maitrisimit Nom Bitig (Hami)13600,3
Abhidharma (Shogaito)7176,2
TT I-X1392,5
Tanımlanmamış ögdi parçası (AO)12.881,8
St. Petersburg'taki Uygurca metinler (Shogaito)8785,5
Kur’an Tercümesi Rylands Nüshası378,8
Kutadgu Bilig9122,3
Dede Korkut Kitabı12369,9
Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi1.947795,3

Metin içindeki dağılım

Her çizgi bir geçiştir; soldan sağa metnin başından sonuna. Juilland D, sözcüğün metnin on parçasına ne kadar eşit yayıldığını ölçer (1 = tam eşit).

KT D 0,33
BK D 0,29
T —
ŞU —
Huast D 0,00
Mait D 0,72
Abh D 0,32
TT D 0,00
AO —
ShoR D 0,55
KuT D 0,29
KB D 0,58
DK D 0,76
EÇS D 0,86

Eserlere göre kullanım

Tüm anlam ayrışmaları →

Sözcüğün (yazım farkları birleştirilerek: aşagı) her eserde ±3 sözcüklük pencerede birlikte geçtiği sözcükler. Ortadaki sütun iki eserin paylaştığı bağlamlardır; yanlardakiler yalnız o esere özgüdür. Benzerlik iki eserdeki bağlam profillerinin kosinüsüdür: 0'a yakın değer sözcüğün o eserlerde farklı anlam ya da işlevle kullanıldığını düşündürür.

Karşılaştırma için sözcüğün en az iki eserde 5 ya da daha çok geçmesi gerekir; şu an yalnız bir eserde bu sıklığa ulaşıyor.

Eşdizimlilik

Sözcüğün ±4 sözcüklük penceresinde en az 3 kez birlikte geçtiği sözcükler. logDice (Rychlý 2008) derlem boyutundan bağımsız ve kararlıdır; MI seyrek ama güçlü bağları, t-puanı sık ve güvenilir bağları öne çıkarır; G² birlikteliğin istatistiksel anlamlılığıdır (≥ 10,83 → p < 0,001). Konum profili sözcüğün solda mı sağda mı durduğunu gösterir.

EşdizimBirlikteToplamKonumlogDiceMItG²
yokuş12122710,796,4810,88928,3
kal‘adan697429,683,967,77256,2
yukaru625129,654,357,49262,9
varoş492849,454,866,76243,8
enüp461629,445,586,64279,5
varoşu452169,375,136,52242,2
baş536969,333,686,71176,1
bakmağa39529,286,986,20341,4
şehre475469,243,856,38167,3
cereyân571.3569,122,826,48126,9
andan1818.9489,081,769,49190,1
kal‘a1084.5579,071,997,78138,4
nehri1154.9859,071,957,96142,8
cür’et341818,994,985,65175,3
su521.3678,982,686,08106,7
kal‘anın531.4898,962,586,06102,7
kal‘ada368228,702,885,1882,7
varoşı293718,643,714,9797,8
gidüp562.6818,611,815,3561,2
âdem683.7178,601,625,5661,6
sâ‘atde482.2398,531,855,0054,2
tâ522.6738,511,715,0051,5
teper22238,477,334,66217,2
nüzûl242318,464,124,6294,3
adım297318,442,744,5861,6
varoşa22858,435,444,58129,0
iç361.5908,361,934,4243,6
ammâ17215.2298,350,926,2058,4
şehirde255298,332,994,3760,8
cânibi745.6468,311,144,6936,4
hisâr212308,263,944,2877,1
büyük268248,232,414,1445,1
kapusu382.1478,231,574,0932,7
edemez191388,184,534,1785,5
nâzır261.0078,142,123,9236,7
sâ‘at362.1978,131,463,8227,3
dere203398,123,314,0256,8
garba261.0598,122,043,8634,7
varoşda181298,114,554,0681,5
kenârında281.3478,091,803,7830,4

Dağılımsal komşular deneysel

Yalnız derlemde en az 8 kez geçen biçimler için hesaplanır.

Örnek bağlamlar

Tümü (2.009) →
EÇS X Y147a–Y147b … ve ne mâl-ı ümenâ ve keşşâf çıkmayup "Paşa uğursuzdur" deyü aşağı endirüp Yûsuf köşkünde haps edüp cümle kul azliyçün Âsitâne …
EÇS X Y99a Andan iç kal‘ada, P 193b {ve Bâbü'l-vezîr'den aşağı Ümmü'l-Hasan câmi‘inden içeri garâfe-i mücâvirînden içeri b …
EÇS VI 84a … etîn kulleler vardır, ammâ yukaru Horos kapusu tarafında ve aşağı İskele kapusu dibinde birer kal‘a-i azîm gibi Tuna içinde c …
EÇS III 42a–42b … miş âdem var. Ba‘dehû topun ipi dibine gelüp "İşte akçe, in aşağı" dedi. Top yine ber-karâr idi. Âhir ipden cümle halk ile çe …
EÇS X Y429a … ı vardır, herbiri nâhünleri rumh-ı sinândan nişân verir. En aşağı ağzı gâr-ı yetîmân kadar vâsi‘dir. Ve vücûdu kûh-ı yekpâred …
EÇS IV 287a–287b … Karataşlık'da olmazdır, at kadar kaplanı olur. Bu kal‘adan aşağı Berdük deresi kenarında altı yüz aded tahtânî Ekrâd hâneler …
EÇS V 128a Andan kalkup Ravna yaylağın aşarken Cenâb-ı Kibriyâ'nın yed-i kudret ile halk etdiği eşcâr-ı mü …
EÇS VI 159a Aşağıda varoşu ve bâğ u bâğçesin kâfir vîrân etmişdir. Halkı küffâr …
EÇS VI 80b … at metîn ve kavî demir kapulardır. Bu bâb-ı izdihâmdan dahi aşağı varoşa(?) enilir bâb-ı vâsi‘dir.
EÇS VI 165a … resi âdemin çâk ve menzil-hâk olur, zîrâ bu cisrin kaddi tâ aşağı rûy-ı âba varınca seksen yedi kulaçdır. Ve nehr-i Neretva'n …