İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu
Sözcük profili

atı

434
geçiş
160,8
milyonda
746.
sıklık sırası
186.866 biçim içinde
14
eserde
103
ekli biçim
biçim ailesi
Eserlere göre sıklık (milyonda) — eserler kronolojik sırada
Veriyi tablo olarak gör
EserGeçişMilyonda
Ongin Yazıtı14.048,6
Kül Tigin Yazıtı31.527,5
Bilge Kagan Yazıtı41.622,1
Irk Bitig21.542,0
Sekiz Yükmek1217,0
Maitrisimit Nom Bitig (Hami)6277,1
Manichaica I-III1485,7
St. Petersburg'taki Uygurca metinler (Shogaito)232.258,2
Kur’an Tercümesi Rylands Nüshası33866,3
Kutadgu Bilig1562.120,5
DLT’deki Türkçe parçalar2689,4
Atebetü’l-Hakâyık62.175,5
Dede Korkut Kitabı5154,1
Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi19178,0

Metin içindeki dağılım

Her çizgi bir geçiştir; soldan sağa metnin başından sonuna. Juilland D, sözcüğün metnin on parçasına ne kadar eşit yayıldığını ölçer (1 = tam eşit).

O —
KT D 0,29
BK D 0,24
IB D 0,33
Sek D 0,00
Mait D 0,43
Man D 0,00
ShoR D 0,48
KuT D 0,73
KB D 0,83
DLT D 0,33
AH D 0,33
DK D 0,55
EÇS D 0,83

Aynı sözcüğün çeviriyazı harfleri (ḳ/k, ġ/g, ḍ/d, ė/e, ŋ/n…) bakımından farklı yazılan biçimleri ve hangi eserde kullanıldıkları. Farkların önemli bir bölümü edisyonların çeviriyazı geleneğinden kaynaklanır; bir kısmı ise gerçek ses gelişimini yansıtır. Eş yazımlı farklı sözcükler de listeye girebilir.

BiçimOKTBKIBSekMaitManShoRKuTKBDLTAHDKEÇSToplam
atı13421612333156265191434
a‘ti·············22
ati·············11

Eserlere göre kullanım

Tüm anlam ayrışmaları →

Sözcüğün (yazım farkları birleştirilerek: atı) her eserde ±3 sözcüklük pencerede birlikte geçtiği sözcükler. Ortadaki sütun iki eserin paylaştığı bağlamlardır; yanlardakiler yalnız o esere özgüdür. Benzerlik iki eserdeki bağlam profillerinin kosinüsüdür: 0'a yakın değer sözcüğün o eserlerde farklı anlam ya da işlevle kullanıldığını düşündürür.

Mait 6 geçiş  ↔  KuT 33 geçiş

benzerlik 0,00

Karşılaştırılan yazılışlar: atı

Mait 6 geçiş  ↔  AH 6 geçiş

benzerlik 0,00

Karşılaştırılan yazılışlar: atı

Mait 6 geçiş  ↔  ShoR 23 geçiş

benzerlik 0,00

Karşılaştırılan yazılışlar: atı

Eşdizimlilik

Sözcüğün ±4 sözcüklük penceresinde en az 3 kez birlikte geçtiği sözcükler. logDice (Rychlý 2008) derlem boyutundan bağımsız ve kararlıdır; MI seyrek ama güçlü bağları, t-puanı sık ve güvenilir bağları öne çıkarır; G² birlikteliğin istatistiksel anlamlılığıdır (≥ 10,83 → p < 0,001). Konum profili sözcüğün solda mı sağda mı durduğunu gösterir.

EşdizimBirlikteToplamKonumlogDiceMItG²
başladım303811,029,265,47360,5
ulaşu297010,888,335,37291,4
rahmetlig253110,789,294,99302,5
üküş2742210,015,645,09159,9
ḳaldı12669,627,143,4497,3
küsi11269,618,363,31111,1
meŋü11389,587,813,30100,8
taŋrı319099,564,735,36144,8
eḍgü256879,514,824,82119,9
bayat132119,375,583,5376,0
ajunda9639,216,792,9768,3
ḳul91009,116,132,9659,6
beg112519,045,093,2256,8
kör145968,804,193,5455,2
bolmazun6138,788,492,4462,0
tėyin6348,717,102,4348,3
kimiŋ6398,706,902,4346,5
ḳalur6428,696,792,4345,5
beḍük6478,686,632,4244,1
bodun71498,625,192,5737,1
sözüg6768,595,942,4138,1
alaca71788,554,932,5634,6
yelegendez588,538,922,2356,0
çawı5108,538,602,2352,7
begler71988,504,782,5533,1
törütgen5198,507,682,2344,7
çapar5478,416,372,2134,8
ḳutı5698,355,822,2030,9
erke5708,345,792,2030,7
tapuġçı5768,335,682,1929,9
erdem5888,295,462,1928,4
beḍür4118,208,141,9938,8
bardı51288,194,922,1624,7
nîl107048,173,462,8830,0
ornı4278,156,851,9830,7
il51508,134,702,1523,1
ilde4458,106,111,9726,4
ḳılḳı51708,084,512,1421,9
yaban4598,055,721,9624,1
eğerli4628,055,651,9623,7

Dağılımsal komşular deneysel

Benzer bağlamlarda geçen sözcükler (±3 pencere, PPMI vektörleri, kosinüs). Anlamca değil, kullanımca yakınlık gösterir.

“atı” ile başlayan ekli biçimler — Eski Türkçenin eklemeli yapısı. Yalnız biçimsel başlangıca bakılır; farklı kökler de girebilir.

Örnek bağlamlar

Tümü (434) →
KuT T. 38/16b1 başladım taŋrı atı birle üküş rahmetlig ulaşu yarlıḳaġan
Man II D 171-174–225 … uluş argu t(a)las kögüz içinte yme yokaru kudı ilgerü kėrü atı eştilmiş yme küsi sorulmış kutlug uluş y(a)raşlag altun aru …
EÇS IX Y194b … yh Abdullâh-ı Hamâvî bir kubbe-i âlîde medfûndur. Her kimin atı sıraca getirse anın kabrin üç sabâh üçer kerre devr ederse …
EÇS X Y431b … gönülden "ale'r-re’si ve'l-ayn" deyüp hakîre beş Fûncistân atı ve on tâvûsî hecîn üzre on gulâm ve iki duhter-i siyâh ve o …
EÇS VI 53a … arın çözüp yayan âdemler âheste reviş ile atın yanına varup atı boynundan ve kuyruğundan bağlayup "İsa tira mola" diyerek a …
KB 58 aḳı erdi elgi yüreki teḍük / biliglig saḳınuḳ kör atı beḍük
EÇS IV 221b … p gerü hân askeri içine girdi. Hemân herîfin yanına vardım, atı solur mu deyü atının yüzüne gözüne bakdım, ne gözünde nûr v …
DK III 60 … özi maḳbul geldi vardılar bayındır ḫanuŋ tavlasından ol iki atı getürdiler dede ḳorḳut birin bindi birin yetdi yarenler siz …
DK III 47 … tlanuŋ ikisi atlandılar meydana çıḳdılar at depdiler beyrek atı ḳızuŋ atını kiçdi oḫ atdılar beyrek ḳızuŋ oḳın yardı ḳız ay …
EÇS X Y46b "Var bu atı satup bize ekmek ve arpa getür" derler. Türk atı alup gârdan taşra bir mesâfe gidince hâkimü'l-vakt,