İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu
Sözcük profili

bilir*

22 biçim birlikte Tüm bağlamlar →
455
geçiş
168,6
milyonda
22
biçim
11
eserde
0
ekli biçim
biçim ailesi
Eserlere göre sıklık (milyonda) — eserler kronolojik sırada
Veriyi tablo olarak gör
EserGeçişMilyonda
Kül Tigin Yazıtı21.018,3
Sekiz Yükmek61.301,8
Kalyanamkara Papamkara11.579,8
Maitrisimit Nom Bitig (Hami)5230,9
Abhidharma (Shogaito)9226,5
Uigurica I-IV1158,4
Uigurische Sukhāvatīvyūha-Fragmente (Zieme)12.369,7
St. Petersburg'taki Uygurca metinler (Shogaito)2196,4
Kutadgu Bilig771.046,7
DLT’deki Türkçe parçalar1344,7
Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi350143,0

Metin içindeki dağılım

Her çizgi bir geçiştir; soldan sağa metnin başından sonuna. Juilland D, sözcüğün metnin on parçasına ne kadar eşit yayıldığını ölçer (1 = tam eşit).

KT D 0,33
Sek D 0,56
KP D 0,00
Mait D 0,39
Abh D 0,65
U D 0,00
Sukh —
ShoR D 0,33
KB D 0,92
DLT D 0,00
EÇS D 0,79

Eserlere göre kullanım

Tüm anlam ayrışmaları →

Sözcüğün (yazım farkları birleştirilerek: bilir) her eserde ±3 sözcüklük pencerede birlikte geçtiği sözcükler. Ortadaki sütun iki eserin paylaştığı bağlamlardır; yanlardakiler yalnız o esere özgüdür. Benzerlik iki eserdeki bağlam profillerinin kosinüsüdür: 0'a yakın değer sözcüğün o eserlerde farklı anlam ya da işlevle kullanıldığını düşündürür.

Mait 5 geçiş  ↔  Abh 8 geçiş

benzerlik 0,00

Karşılaştırılan yazılışlar: bilir

Mait 5 geçiş  ↔  Sek 6 geçiş

benzerlik 0,04

Karşılaştırılan yazılışlar: bilir

Mait 5 geçiş  ↔  KB 69 geçiş

benzerlik 0,09

Karşılaştırılan yazılışlar: bilir

Eşdizimlilik

Sözcüğün ±4 sözcüklük penceresinde en az 3 kez birlikte geçtiği sözcükler. logDice (Rychlý 2008) derlem boyutundan bağımsız ve kararlıdır; MI seyrek ama güçlü bağları, t-puanı sık ve güvenilir bağları öne çıkarır; G² birlikteliğin istatistiksel anlamlılığıdır (≥ 10,83 → p < 0,001). Konum profili sözcüğün solda mı sağda mı durduğunu gösterir.

EşdizimBirlikteToplamKonumlogDiceMItG²
hisâbın5016211,377,847,04461,6
hasrın173310,168,584,11179,1
fasîh15779,857,173,85122,5
cenâbı267879,424,614,89117,4
bârî184339,384,954,1089,4
türkçe9509,197,062,9871,9
uḳuşluġ101199,165,963,1163,8
hudâyı111789,155,523,2463,3
macarca8389,057,292,8166,7
misin8449,047,072,8164,1
belîğ8728,966,362,7955,7
uḳar6288,677,312,4350,3
allâh158008,613,803,5951,4
bîçûn6498,616,502,4243,0
biliglig82548,534,552,7135,3
lisânı211.4328,513,444,1662,4
kibriyâ6918,495,612,4035,3
iş115868,443,803,0837,7
biligli5248,427,272,2241,6
kitâbın5378,386,652,2136,9
yohsa72918,264,162,5027,3
evliyâm61938,254,532,3426,4
bilmez5998,215,232,1826,7
ben106778,183,452,8729,8
mehemmed’i478,158,732,0043,3
hile488,158,531,9941,8
hisâbların4138,137,831,9936,8
hadd51378,114,762,1523,5
tilekke4258,096,891,9830,9
mutlak4308,086,631,9829,4
rûmca4338,076,491,9828,6
yahşı4687,975,451,9522,6
hallâkı4737,965,341,9522,0
bilig74727,953,462,4120,9
âlem63647,913,612,2519,1
iḍim4957,904,961,9419,9
âdemler86467,903,202,5221,3
hudâ222.5827,892,663,9544,3
kişi109927,822,902,7423,0
abazaca347,749,121,7335,2

Dağılımsal komşular deneysel

Yalnız derlemde en az 8 kez geçen biçimler için hesaplanır.

Örnek bağlamlar

Tümü (455) →
EÇS VI 29b mısra‘ı üzre gören erbâb-ı ma‘ârif bilir kim bir sihr-i i‘câz san‘atdır.
EÇS II 253b … mmâ hat idüğü nâ-ma‘lûm, ancak im‘ân-ı nazar ile nazar eden bilir. Netîce-i merâm, bu dervîş bu sahtiyânları alup dikkat-i tâ …
KT K 10 körür : köz(ü)m : körm(e)z t(e)g : bil(i)r : bil(i)g(i)m : bilm(e)z t(e)g : boltı :
EÇS III 88a … Arapça buyurmuşdur. Cebel-i Kâf'ın mâverâsın Cenâb-ı Bârî bilir kim el-ilmü indallah anı âkıl olan su’âl etmemek gerek. Hey …
EÇS IX Y324b Ve bu du‘âları cümle Mekke berberleri bilirler. Tırâş etdikleri kimesneye ta‘lîm edüp kırâ’at ederler.
EÇS VII 69b … topların envâ‘ları var kim hadd [ü] hasrların Hudâ-yı Bîçûn bilir, ammâ cümlesi kara ağaçdan ve palasanta ve dişbudak ve çemş …
EÇS V 63b "Ben bunu pek bilirim. Bu bizim Melek lalamın mü’ezzini ve imâmıdır. Ey beri gel. …
EÇS VII 171a … îmdir. Ve bunlarda olan hayvânât ve arabaların hisâbın Hudâ bilir. Elçiyi Alban nâm bir (...)ın köşerine kondurdular. Hakîri …
EÇS VI 98b … eğe muhtâcdır. Bu kâfir diyârında bildiğimiz yer yok ve yol bilir kulağızımız yok. Kanda gideriz, arpamızı düğdük, biz döner …
EÇS II 353b–355b … âreler idi. Bunda olan mâl-ı firâvânın hesâbın Cenâb-ı Bârî bilirmiş, bir genc-i nihân imiş. Hemân hakîr silâhlanup Kara Haydaro …