İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu
Sözcük profili

bilmez

99
geçiş
36,7
milyonda
3.280.
sıklık sırası
186.866 biçim içinde
13
eserde
16
ekli biçim
biçim ailesi
Eserlere göre sıklık (milyonda) — eserler kronolojik sırada
Veriyi tablo olarak gör
EserGeçişMilyonda
Küli Çor Yazıtı12.941,2
Kül Tigin Yazıtı21.018,3
Bilge Kagan Yazıtı31.216,5
Tunyukuk Yazıtı1820,3
Sekiz Yükmek2433,9
Abhidharma (Shogaito)250,3
Manichaica I-III1485,7
St. Petersburg'taki Uygurca metinler (Shogaito)2196,4
Kur’an Tercümesi Rylands Nüshası9236,3
Kutadgu Bilig795,2
Atebetü’l-Hakâyık1362,6
Dede Korkut Kitabı16493,2
Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi5221,2

Metin içindeki dağılım

Her çizgi bir geçiştir; soldan sağa metnin başından sonuna. Juilland D, sözcüğün metnin on parçasına ne kadar eşit yayıldığını ölçer (1 = tam eşit).

KÇ —
KT D 0,33
BK D 0,29
T —
Sek D 0,33
Abh D 0,00
Man D 0,00
ShoR D 0,00
KuT D 0,69
KB D 0,48
AH D 0,00
DK D 0,72
EÇS D 0,84

Eserlere göre kullanım

Tüm anlam ayrışmaları →

Sözcüğün (yazım farkları birleştirilerek: bilmez) her eserde ±3 sözcüklük pencerede birlikte geçtiği sözcükler. Ortadaki sütun iki eserin paylaştığı bağlamlardır; yanlardakiler yalnız o esere özgüdür. Benzerlik iki eserdeki bağlam profillerinin kosinüsüdür: 0'a yakın değer sözcüğün o eserlerde farklı anlam ya da işlevle kullanıldığını düşündürür.

KuT 9 geçiş  ↔  KB 7 geçiş

benzerlik 0,00

Karşılaştırılan yazılışlar: bilmez

Eşdizimlilik

Sözcüğün ±4 sözcüklük penceresinde en az 3 kez birlikte geçtiği sözcükler. logDice (Rychlý 2008) derlem boyutundan bağımsız ve kararlıdır; MI seyrek ama güçlü bağları, t-puanı sık ve güvenilir bağları öne çıkarır; G² birlikteliğin istatistiksel anlamlılığıdır (≥ 10,83 → p < 0,001). Konum profili sözcüğün solda mı sağda mı durduğunu gösterir.

EşdizimBirlikteToplamKonumlogDiceMItG²
yücesin4410,3111,732,0065,1
sedi4710,2710,932,0055,5
dülek4810,2610,732,0054,0
evren42210,089,272,0044,2
idiğin42210,089,272,0044,2
kimse711610,067,682,6361,1
döne4309,998,832,0041,5
niçesin4369,928,561,9940,0
hodi349,9011,321,7344,3
yücelerden349,9011,321,7344,3
hud‘a379,8610,511,7339,3
misin4449,848,271,9938,3
eylik3179,739,231,7333,0
gâzîlerdir3369,518,151,7328,2
hîle41009,367,091,9931,6
görklü3849,076,931,7223,0
oğlı31538,616,061,7119,4
bilir42778,455,621,9623,4
nedir32198,275,541,6917,2
sizler54328,275,302,1827,1
bilür32448,165,391,6916,6
taŋrı89098,024,912,7339,1
aydur45227,724,711,9218,5
kimesne34367,524,551,6613,2
kişi69927,494,372,3325,0
amân35137,334,321,6512,3
herkes35207,314,301,6412,2
alay37836,803,711,609,9
böyle31.8345,672,481,425,4
gâyet33.8514,641,411,082,1
ammâ715.2293,900,650,961,2
ü411.2953,520,270,340,1
u317.4342,49-0,77-1,221,0
ve23147.9192,35-0,92-4,2612,2

Dağılımsal komşular deneysel

Benzer bağlamlarda geçen sözcükler (±3 pencere, PPMI vektörleri, kosinüs). Anlamca değil, kullanımca yakınlık gösterir.

“bilmez” ile başlayan ekli biçimler — Eski Türkçenin eklemeli yapısı. Yalnız biçimsel başlangıca bakılır; farklı kökler de girebilir.

Örnek bağlamlar

Tümü (99) →
EÇS I 65b–66a … sundan ceng edüp verilmedim. ‘Amân ile çıksam bir alay amân bilmez başsız bugsuz çemapur askeri-misâl bunlara râm olmak kuvvet …
ShoR 6.3.2 /35 … rıġ 不] 覺知 tuymadaçı bilmedeçi 為有想不覺 az-u saḳınç-lıġ tu[ymaz bilmez 有想] 者亦不覺知 saḳınç-lıġ bolġu çe erser yme ök tuymaz bilmez 於有 …
DK V 48 görelüm niçe yalvarmış aydur yücelerden yücesin kimse bilmez niçesin görklü taŋrı çok cahiller seni gökde arar yirde ist …
EÇS IX Y44b … lar bir berk-i hazânına bin tâze cân verüp alırlar. Kimesne bilmez kim neylerler. Ve dâ’imâ Kaydefâ tasvîri bu ağaca nazar ede …
Sek (Ia) bilgeler alḳu munı bilmez uḳmaz ötgürü umazlar taḳı yme
KB 4445 negü ḳolsa birgil kerek bolsa al / köni kördüm uş bu ḳutu bilmez al
EÇS V 97a … iyle kefere cünûdu karma karış ve katış olup asker birbirin bilmez olurlar. Hemân Gâzî Mihâl Süleymân Paşa'ya gelüp der kim,
EÇS VI 80a … yanlarında azîm balyemez ve kâfire amân vermez ve dur otur bilmez topları var ve bu kapular mâbeyninde cümle gûnâ-gûn cebehân …
EÇS III 99b Eyle mi hâlim felek / Dil bilmez zâlim felek / Kesipsen cân bâğ(çe)sinden / İki nihâlim fele …
DK IX 60 yücelerden yücesin yüce taŋrı kimse bilmez niçesin görklü taŋrı sen ādeme tac urduŋ şeyṭana la'net ḳıl …