İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu
Sözcük profili

tiz*

26 biçim birlikte Tüm bağlamlar →
183
geçiş
67,8
milyonda
26
biçim
13
eserde
0
ekli biçim
biçim ailesi
Eserlere göre sıklık (milyonda) — eserler kronolojik sırada
Veriyi tablo olarak gör
EserGeçişMilyonda
Kül Tigin Yazıtı31.527,5
Bilge Kagan Yazıtı41.622,1
Irk Bitig1771,0
Sekiz Yükmek2433,9
Maitrisimit Nom Bitig (Hami)4184,7
Abhidharma (Shogaito)25629,2
Uigurica I-IV71.109,0
St. Petersburg'taki Uygurca metinler (Shogaito)198,2
Kur’an Tercümesi Rylands Nüshası252,5
Kutadgu Bilig795,2
DLT’deki Türkçe parçalar51.723,5
Dede Korkut Kitabı5154,1
Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi11747,8

Metin içindeki dağılım

Her çizgi bir geçiştir; soldan sağa metnin başından sonuna. Juilland D, sözcüğün metnin on parçasına ne kadar eşit yayıldığını ölçer (1 = tam eşit).

KT D 0,29
BK D 0,45
IB D 0,00
Sek D 0,33
Mait D 0,59
Abh D 0,55
U D 0,26
ShoR D 0,00
KuT D 0,33
KB D 0,70
DLT D 0,55
DK D 0,55
EÇS D 0,52

Eserlere göre kullanım

Tüm anlam ayrışmaları →

Sözcüğün (yazım farkları birleştirilerek: tiz) her eserde ±3 sözcüklük pencerede birlikte geçtiği sözcükler. Ortadaki sütun iki eserin paylaştığı bağlamlardır; yanlardakiler yalnız o esere özgüdür. Benzerlik iki eserdeki bağlam profillerinin kosinüsüdür: 0'a yakın değer sözcüğün o eserlerde farklı anlam ya da işlevle kullanıldığını düşündürür.

Karşılaştırma için sözcüğün en az iki eserde 5 ya da daha çok geçmesi gerekir; şu an yalnız bir eserde bu sıklığa ulaşıyor.

Eşdizimlilik

Sözcüğün ±4 sözcüklük penceresinde en az 3 kez birlikte geçtiği sözcükler. logDice (Rychlý 2008) derlem boyutundan bağımsız ve kararlıdır; MI seyrek ama güçlü bağları, t-puanı sık ve güvenilir bağları öne çıkarır; G² birlikteliğin istatistiksel anlamlılığıdır (≥ 10,83 → p < 0,001). Konum profili sözcüğün solda mı sağda mı durduğunu gösterir.

EşdizimBirlikteToplamKonumlogDiceMItG²
yėvig181811,5210,854,24270,9
çağırın5179,689,082,2354,6
baz5289,608,362,2349,0
cellâd5449,507,712,2344,1
başlıgıg449,4510,852,0060,2
sökürmiş449,4510,852,0060,2
yüküntürmiş449,4510,852,0060,2
kşanti4349,247,761,9935,6
başlıġıg339,0510,851,7345,1
buyanlıġ3188,938,261,7328,9
bilge115698,905,163,2257,5
gitsin3298,867,571,7225,9
getirin3358,827,301,7224,7
ḳavat3358,827,301,7224,7
biliglig62548,815,442,3933,7
biligke3448,766,971,7223,3
şu73618,725,162,5736,6
gelsin3668,626,391,7120,8
bolzun3678,626,371,7120,7
kalem3828,546,081,7119,5
abidarim31048,425,731,7018,0
dedikde129688,424,513,3152,4
tüzün31318,295,401,6916,7
edin31508,215,201,6915,9
yohsa32917,704,251,6412,0
der56137,693,912,0917,8
dedim33537,523,971,6210,9
eydür34807,213,531,589,2
olsun47607,123,281,7911,0
deyüp91.9717,103,072,6422,6
baba37106,782,961,517,1
dedi37846,672,821,496,6
karşu39126,492,601,455,8
vezîri39846,402,491,425,4
deyü136.0076,102,002,7016,6
verüp41.7226,102,101,535,5
bizim31.3556,002,031,313,9
paşa129.4785,351,221,986,7
mehemmed43.0455,341,281,172,4
hemân33.8654,600,520,520,3

Dağılımsal komşular deneysel

Yalnız derlemde en az 8 kez geçen biçimler için hesaplanır.

Örnek bağlamlar

Tümü (183) →
U II, T. II Y 42.-5–17 k tizit . . . . . . . . . . . . . . . tluġ ḳızım ḳudat birle . . . …
Abh 467–468 ḳoş-a uur üçün tardġalı bu iki türlüg yėvig tizig-ler-ig tüş-lüg-i erser bu bolur tört türlüg ḳaltı bilge biliglig e …
EÇS II 353b–355b … n kandesin, paşa seni arar, durma binelim" deyü atdan inüp "Tiz hacı baba, şunlara kahvealtı gör ve oğlanlar atları eğerlen …
BK D 3 … : ḳop b(a)z kelm(i)ş] b(a)şl(ı)g(ı)g [yü]k(ü)nt(ü)rm(i)ş : tiz- l(i)g[(i)g : sök(ü)rm(i)ş :
EÇS III 17a … iler ol bınara şimdi Ebrîz / Ne hikmetdir ki akar şöyle tiz tiz / Cemî‘an etdiler tecdîd-i îmân / İdüp tasdîk olup cümle mü …
EÇS II 366a–366b … ar buyurdu versin" deyü Varvar'ın leşin gösterüp şaka edüp "Tiz şuna bir buyurdu verin. Durmasın gitsin, yohsa şimdi Varvar …
EÇS II 364a–365a … erin" deyü dest-i şerîfin bûs etdim. Gûyâ eli kan kokardı. "Tiz Halîl Efendi! Mehemmed Paşa oğluma ve Bâkî Paşa'ya ve Seydî …
KuT T. 36/45b2 … ı: biz buldımız atalarımıznı bir din üze biz olarnıŋ izleri tize yorıġlılar-miz
EÇS II 287b … rı gâyet mahbûb olurlar. Andan sonra zeber-dest tüvânâ olup tiz sakallanıp kıllı âdemleri olur. Ammâ cümlesi halîm ve selîm …
EÇS IV 396b … n olup vakt-i zuhuru edâ idem derken başına niçe âdem üşüp "Tiz bize imâmet eyle, bu kerre bu namâzı benî Âdem imâmetiyle k …