Derlem sözlüğü · ters sözlük

Ters sözlük

Türkçe bir anlam yazın; o anlamı karşılayan Eski Türkçe ve Karahanlı Türkçesi madde başlarını bulun. Dizin, sözlük tanımlarındaki karşılıklardan kurulur (4.105 Türkçe karşılık, 2.552 tanımlı madde); sözlük ilerledikçe kendiliğinden genişler.

7 Türkçe karşılık · 13 madde

arzu 3

arzu isim KarahanlıArzu, istek, dilek; dilek ve arzu
almır isim Uygurİstek, arzu, susayış; aşırı istek, susayış
amranmaḳ isim Uygur2. anlam: susayış, arzu, tutkulu bağlılık

arzulamak 1

arzula- fiil KarahanlıArzulamak, özlemek, istemek

arzu etmek 1

amra- fiil Uygur2. anlam: arzu etmek, tutkuyla bağlanmak

arzulanan nimetler 1

arzu isim Karahanlı2. anlam: arzulanan nimetler

dünya arzusu 1

ėmėl isim KarahanlıEmel, uzun umut, dünya arzusu

dilek ve arzu 1

arzu isim KarahanlıArzu, istek, dilek; dilek ve arzu

nefsin arzusu 1

hava isim Karahanlı2. anlam: nefsin arzusu, hevesi

Tanımlarda ve tanık çevirilerinde geçenler

Bu maddelerde “arzu” karşılık olarak değil, açıklamada ya da tanıkların Türkçe çevirisinde geçer.

awınç isim Karahanlıavunç zevk eğlence teselli rahat arzu nimet övünç ve zevk sevincin ve zevkin yeri cennettir derdimde dayanağım sıkıldığımda avuncum…
erej isim Karahanlı… sıkıntı yan yana yürür halkın günleri rahatla geçer rahatı arzuyu nimeti gözünle görmedin eğlenceye sevinme günün az kaldı gençliğin zevki zevki b…
arta- fiil OrhonUygurKarahanlı…lmak çürümek yozlaşmak mal mülk kendi kendine bozulur çürür arzu yaklaşınca öz bozulur bu orta hal bozulur tamamen çürür…
bas- fiil OrhonUygurKarahanlı3. anlam: istek tutku bastırmak yenmek hevesi arzuyu bastır kötünün zararını bastır nefis baş kaldırırsa bilgiyle bastır…
ėlt- fiil OrhonUygurKarahanlı3. anlam: …bir topluluğa düşmanlık sizi haksızlığa sürüklemesin bu yol arzuya dileğe götürür iyi nirvanaya yaklaştırdınız her türlü iş danışmayla yürür yüzünü…
inçlen- fiil Karahanlırahat etmek nimetlerden yararlanmak rahat içinde binlerce arzu ve nimet yedin onlardan yararlandığınız şey için kut…

Karşılıklar, derlem bağlamlarından yazılmış tanımlardan alınır (yazar: Claude, yapay zekâ; editör denetimi sürüyor). Aynı Türkçe karşılığı paylaşan sözcüklerin anlamları çoğunlukla ayrıntıda ayrılır; madde sayfasındaki tanıkları okuyun.