Derlem sözlüğü · ters sözlük
Ters sözlük
Türkçe bir anlam yazın; o anlamı karşılayan Eski Türkçe ve Karahanlı Türkçesi madde başlarını bulun. Dizin, sözlük tanımlarındaki karşılıklardan kurulur (4.105 Türkçe karşılık, 2.552 tanımlı madde); sözlük ilerledikçe kendiliğinden genişler.
2 Türkçe karşılık · 14 madde
uç 2
uçsuz bucaksız 1
- alḳıġ sıfat UygurEngin, geniş; geniş, uçsuz bucaksız
Tanımlarda ve tanık çevirilerinde geçenler
Bu maddelerde “uç” karşılık olarak değil, açıklamada ya da tanıkların Türkçe çevirisinde geçer.
- baḫt isim Karahanlı…birlikte bahtı da versin baht durmadan geçer ya da kuş gibi uçar…
- canvar isim Karahanlıcanlı varlık hayvan cansız canlı uçan ve koşan her şey senin varlığına tanıklık eder…
- cėmad isim Karahanlıcansız varlık taş toprak gibi cansız canlı uçan koşan her şey tanıklık eder…
- dirėngsiz sıfat Karahanlı…z bulutu ya da rüya gibi durmadan geçer baht ya da kuş gibi uçar gider…
- eḍiz sıfat OrhonUygurKarahanlı…sırra yakın gönülden yüce olan yüksek dağ yüksek ağaç derin uçurum yüksek dağda ya da yüksek evde ise erdemlerini sayan yüksek kum tepesini ufak ta…
- edizlik isim Karahanlıyükseklik yüce yer arı can yücelik diledi can uçup gitti beden boş kaldı…
- erŋek isim UygurKarahanlıparmak size öfkeden parmaklarının uçlarını ısırırlar onların bütün parmak uçlarına vurun bu tadın boğazda üç parmak kadar yer tutar parmakları çalın…
- ḫali sıfat Karahanlı…vini boşalttı yalnız kaldı yalnız kaldıklarında size parmak uçlarını ısırırlar bilgisiz iliksiz kemik gibi boştur ya da rüya gibi boş durmadan geçer…
- hymavati özel ad Uygur…inin adı sātāgira haimavata pūrṇaka bu üçü gökyüzü yolundan uçarak gelip sonra haimavata şöyle dedi…
- az- fiil OrhonUygurKarahanlı…u şaşırmak yoldan sapmak yolunu şaşırırsa evini bulamaz kuş uçarken geyik koşarken insan yürürken yolunu şaşırdı bu yoldan yürü yolda sapma altı yo…
- bar- fiil OrhonUygurKarahanlı2. anlam: ölmek göçmek bir şey gitmek yok olmak babam kağan uçup gitmiş ölmüş iyi huy nereye gitti ardından ben de gideyim ne kadar kaldığını ve ne zaman göçt…
Karşılıklar, derlem bağlamlarından yazılmış tanımlardan alınır (yazar: Claude, yapay zekâ; editör denetimi sürüyor). Aynı Türkçe karşılığı paylaşan sözcüklerin anlamları çoğunlukla ayrıntıda ayrılır; madde sayfasındaki tanıkları okuyun.