Derlem sözlüğü · ters sözlük
Ters sözlük
Türkçe bir anlam yazın; o anlamı karşılayan Eski Türkçe ve Karahanlı Türkçesi madde başlarını bulun. Dizin, sözlük tanımlarındaki karşılıklardan kurulur (4.105 Türkçe karşılık, 2.552 tanımlı madde); sözlük ilerledikçe kendiliğinden genişler.
3 Türkçe karşılık · 12 madde
yürek 1
- dil isim Karahanlıgönül, yürek
yüreklendirmek 1
- erigle- fiil UygurÖğüt vermek, yüreklendirmek, yönlendirmek; hep ile
yürekten bağlı olmayan 1
- baġırsız sıfat KarahanlıŞefkatsiz, merhametsiz, yürekten bağlı olmayan
Tanımlarda ve tanık çevirilerinde geçenler
Bu maddelerde “yürek” karşılık olarak değil, açıklamada ya da tanıkların Türkçe çevirisinde geçer.
- boġuz isim OrhonUygurKarahanlı…ep boğazdan girer boğaz ağrısı hastalığını aç boğazı doymaz yürekler ağızlara gelecek kendi usturasıyla boğazını kesip…
- buġraġu sıfat Karahanlı…u azgınlaşır nefis doyup kanarsa azgınlaşır ey kötüye karşı yürekli azgın…
- erdemlig sıfat UygurKarahanlı…ğit herkese yarar erdemli kişi cimriden kaçar yiğit hünerli yürekli öyle yiğidim erdemliyim sekiz büyük güçlü erdemli bodisatva erdemli kişilere sa…
- ersig sıfat Karahanlıyiğit cesur mert çoğu kez ve hitapta cesur yiğit yürekli alnı açık yiğit kişi kılıç alıp çalışsa ey yiğit kahraman beni yalnız bırakma ey yiğit cöme…
- irig sıfat UygurKarahanlı…tı sert söze öfkelenme doğru söz serttir eğer sen kaba katı yürekli olsaydın çevrenden dağılırlardı kut onlara karşı sert ol kut kaba sert gönüllü …
- aġrı- fiil OrhonUygurKarahanlıağrımak sızlamak hastalanmak büyük oğlum hastalanıp ölünce yürek ağrısını…
- bas- fiil OrhonUygurKarahanlı2. anlam: …ğdirmek yönetmek düşmanı basmak halkı yönetmek için akıl ve yürek gerekir düşman basılacaksa baskın yaparak saldırırsa dört yanı düzene koymuş topl…
- beḍü- fiil UygurKarahanlı…mek gelişmek yücelmek tanrı bilgi verdi insan bugün yüceldi yürekli ve akıllı ünü büyüse büyüyüp gelişip çoğalır büyür genişlemiş büyümüş…
- eril- fiil Karahanlıkederlenmek yüreği sıkılmak zaman öcünü mü aldı yürek daraldı yırtılıyor…
Karşılıklar, derlem bağlamlarından yazılmış tanımlardan alınır (yazar: Claude, yapay zekâ; editör denetimi sürüyor). Aynı Türkçe karşılığı paylaşan sözcüklerin anlamları çoğunlukla ayrıntıda ayrılır; madde sayfasındaki tanıkları okuyun.