İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu

erdemlig sıfat

Tanım

  1. Erdemli, hünerli, yetenekli; güçlü: “ḳamuġḳa tusulur kör erdemlig er” erdemli yiğit herkese yarar; “sarandın ḳaçar barça erdemlig er” erdemli kişi cimriden kaçar; “alp erdemlig kanamlag yüreklig” yiğit, hünerli, yürekli; “antag alp mėn ėrdėmlig mėn” öyle yiğidim, erdemliyim; “sekiz uluġ küçlüg erdemlig bodistvlar” sekiz büyük güçlü, erdemli bodisatva; “edremlig kişilerig ayaġıl” erdemli kişilere saygı göster; “erdimlig et’özüm” (erdemli ?) bedenim. Tanıklar: IBSekMaitUTTKB2

edremlig ve U II’deki erdimlig yazımı da bu maddede.

Derlemdeki bağlamlara bakılarak yazılmış özgün tanım (yazar: Claude (yapay zekâ)); güven: yüksek. Editör denetimi bekliyor.

Madde başı ve biçimler

Madde başı (sözcük başı): erdemlig — yalın hâliyle 10 kez

Yazım değişkeleri (edisyonlara göre; ses değerleri farklı olabilir):

  • erdemlig 9 (Sek, KB, Mait, Man) · ėrdėmlig 1 (IB)

Çekimli biçimler (2):

Sek Sekiz Yükmek

3 geçiş · bu eserdeki bağlamlar
Jut.Sek.T-1.347–348 (IIc) erdemlig tuġar ögiŋe ḳaŋıŋa tapıġsaḳ bolur ḳopḳa ḳutadur ḳutluġ ḳıvlıġ
Jut.Sek.T-1.351 (IIc) erdemlig bodistvtlar bar ertiler --- burḫanlarnıŋ küçiŋe yrlıġıŋa
Jut.Sek.T-1.362–363 (Ia) bulmış atlġ nizvanisz bodistvḳa bo sekiz uluġ küçlüg erdemlig bodistvlar

KB Kutadgu Bilig

3 geçiş · bu eserdeki bağlamlar
KB 567 ḳamuġḳa tusulur kör erdemlig er / bu erdem bile er tilek arzu yir
KB 3037 sarandın ḳaçar barça erdemlig er / aḳıḳa yumıtur tilek arzu yir
KB 3420 negü tir eşitgil kör erdemlig er / bu erdem bile er tilek arzu yir

Mait Maitrisimit Nom Bitig (Hami)

2 geçiş · bu eserdeki bağlamlar
Mai.Tek.009.28 … er söki kutluglar öŋreki bilgelerde antag ėşidmişim bar (a)ntag türlüg alp erdemlig kanamlag yüreklig bek kat(ıg) köŋüllüg tınlıg bolur.. bu mu(ntag) / / ⟦? …
Mai.Tek.081.03–08 ötrü tükel bilge maytrı burkan etinlig seviglig ezrua ünin kü kelig erdemlig tıt- -sıları ara ögütmiş purnı arhantıg (oḳ)ıp inçe tėp yarlıḳayur sen

Abh Abhidharma (Shogaito)

2 geçiş · bu eserdeki bağlamlar
Abh.Sho. 44–45 ol karmakoş-uġ業不獨能ḳılınç yalŋuz-ın edrem-lig ermez ot -ġuraḳ basudçı-sın yėvinür ḳaltı amranmaḳ-tın öŋi üdrülmiş-ler er …
Abh.Sho. 186–188 alḳu-nuŋ edgü-lüg edrem-lig üz-eliksiz buyan-lıġ tarıġ-laġ-ı erdükin öŋi üdrülmiş-in alḳu mün ḳadaġ-la …

ShoR St. Petersburg'taki Uygurca metinler (Shogaito)

2 geçiş · bu eserdeki bağlamlar
Sho.Rosia 6.2.2.3 … lıġ qılınçıġ] /// 8) /// [alq]u nom-larıġ: uqmaqı uġrınta 9) alqu uz-anmaq edremlig 由父凈ΟΟ [atası arıġ] 9) [ermeki uġrınta] tuġġalı bolmış erip bo 汝今ΟΟ 10) sen …
Sho.Rosia 8.3 /239–241 … e 一 bögü biliglig (burḫan-lar-nıŋ) ulsuz tüpsüz edgülüg sansız sanamış-sız edrem-lig öŋlüg bod-luġ ermetin ök yoḳ ermez-i üz-e kükülmiş ::

IB Irk Bitig

1 geçiş · bu eserdeki bağlamlar
IB 10 … ė)sn(ė)g(ė)n b(a)rs m(ė)n. k(a)muş ara b(a)ş(ı)m. (a)nt(a)g (a)lp / m(ė)n, (ė)rd(ė)mlig m(ė)n.

Man Manichaica I-III

1 geçiş · bu eserdeki bağlamlar
T II D 173a2-456 … nta ken bėş yüz artukı eki otuzunç lagzın yılka ötükenteki nom ulugı tükel erdemlig y(a)rlagkançuçı bilge b(e)g t(e)ŋri m(a)r mew mani m(a)histaka ay(a)gın bu …

U Uigurica I-IV

1 geçiş · bu eserdeki bağlamlar
U II, T. II Y 42.-79 erdimlig et’özüm ıçġınsar-mn yine ḫayu kün bolġai

TT TT I-X

1 geçiş · bu eserdeki bağlamlar
T II Y 36.15-65 örki kişi-lerke ıçanġıl . edrem-lig kişi -lerig ayaġıl .