İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu

adın sıfat

554 geçiş 29 biçim 17 eser AbhKBKuTMaitUShoRKİPTT Anlam haritasında göster

Tanım

  1. Başka, diğer, öteki: “bar adın orunta sözlep” başka yerde söyleyip; “adın kişilertin tıdıġ bar” başka kişilerden engel var; “aḍın yol” başka yol. Tanıklar: AbhTT
  2. Başkası, özge kişi; “öz” karşıtı: “adınlarḳa asıġlıġ işig işletiŋiz” başkalarına yararlı iş yapın; “özli adınlınıŋ ḳaraŋġusın” kendisinin ve başkasının karanlığını. Tanıklar: AbhTT
  3. (-DAn, -nIŋdA ile) -den başka, -den gayrı: “seniŋdin aḍınḳa” senden başkasına; “munda aḍın” bundan başka; “yoḳ oŋ anda aḍın” ondan başka çare yok. Tanıklar: AbhKB2DLTAH
  4. “adın öŋi” ayrı, farklı: “adın öŋi öçmeklertin” başka, ayrı sönüşlerden. Tanıklar: Abh2ShoR

Derlemdeki bağlamlara bakılarak yazılmış özgün tanım (yazar: Claude (yapay zekâ)); güven: yüksek. Editör denetimi bekliyor.

Madde başı ve biçimler

Madde başı (sözcük başı): adın — yalın hâliyle 423 kez

Yazım değişkeleri (edisyonlara göre; ses değerleri farklı olabilir):

  • adın 258 (Abh, Mait, U, EÇS) · aḍın 164 (KB, KuT, AH, DLT) · ad’ın 1 (Abh)
  • adınḳa 33 (Abh, U) · aḍınḳa 10 (KB, KuT, DLT)
  • adınlarḳa 20 (Abh, U, ShoR) · aḍınlarḳa 1 (KB)
  • adınlar 12 (Abh, ShoR, U) · aḍınlar 4 (AH, KuT, KB)
  • adınlarıġ 4 (Abh, AO) · adınlarıg 1 (Mait)
  • aḍınḳı 3 (KuT) · aḍınkı 1 (KuT)

Çekimli biçimler (26):

ShoR St. Petersburg'taki Uygurca metinler (Shogaito)

15 geçiş · bu eserdeki bağlamlar
Sho.Rosia 1.3/31–32 sanvar töz-lüg çaḫşapt az[-u-ça yme] kentü öz-i işleşmek-tin az-u-ça yme adın-lar-tın teginmek-tin bo[lur : ] monuŋ uġur-ınta yumdaru söz-lemiş ol :
Sho.Rosia 1.3/35 neçe bolduq-ta ol çaḫşapt-ıġ : odġuraq adın bolmasar yme diyan -lı yol-lı bir ikintike éyin yétrüşür üçün yme ök atı b …
Sho.Rosia 2.2.1 /18–36 … tün yıŋaqtaqı tınlıġlarıġ barça baḫşılarım uluġlarım ol tép körüp : olarta adın tört yıŋaqtaqılarıġ : barça toyınlar bramanlar -ta ulatılar ol tép körüp : …
Sho.Rosia 6.2.2.3 … 文 neçök ol eşid[ür mü] 11) üç qıdıġ balıq-taqı ıraq el-teki /// 11) [ulatı adın] üç qıdıġ yérdeki kişi-lerig
Sho.Rosia 7.2 /60–87 … [u ögretinü ///] tegimiş tutmiş-ın montaġ montaġ 誦已 söz-ley[ü tüketip ///] adın-lar-tın eşidmişin içtin sıŋar köni-sinçe saḳınsa[r bögünser-munuŋ atı bolur] köni …
Sho.Rosia 7.2 /190 ///] adın öŋi t(e)rs körüm-ke ::
Sho.Rosia 7.2 /365 adın-lar-ta bolmaz[un ḳorġalı eymengeli :: an-] ın ötrü yavşuru emletmiş têp ::
Sho.Rosia 8.3 /152–154 十 ḳatın adın tegiŋülük tüş et’öz-te turu yarlıḳamış burḫan-larda aŋ baştınḳı 七 erdinin …
Sho.Rosia 8.3 /168–170 … -taḳı {艹+廾} -larḳa nom 説 yarlıḳadaçı 六 yüz 万 bere 大 et’öz-lüg ikinti ḳatın adın-lar tegiŋü -lük tüş etöz-te turu yarlıḳamış burḫan-larḳa tuşup vyalrıt alḳış a …
Sho.Rosia 8.3 /184–186 bo oḳ 七地 taḳı {艹+廾} -larḳa nom nomlayu yarılḳadaçı yétinç ḳatın adın-lar tegiŋülük tüş et’öz-te turu yarlıḳamış burḫan-larḳa tuşup vyakrit alḳış al …
Sho.Rosia 8.3 /225–227 … et’öz-lüg erk (öŋ körk) bod sın belgü-leri üz-e oḫşaḍġuluḳ-suz onunç ḳaḍın adın-lar tegiŋülük tüş et’öz-te turu yarlıḳamiş burḫan-larḳa tuşup vyakrit alḳış al …
Sho.Rosia 8.3 /249 二 adın-lar tegiŋülük tüş et’öz erür ::
Sho.Rosia 8.3 /257–259 二者 adın -lar tegiŋülük tüş et’öz-leri üz-e 大悲心 -iŋe ıduḳ bolu yarlıḳap adın-lar-ḳa asıġ …
Sho.Rosia 8.3 /257–259 二者 adın -lar tegiŋülük tüş et’öz-leri üz-e 大悲心 -iŋe ıduḳ bolu yarlıḳap adın-lar-ḳa asıġ ḳılġu 欲 -in körü ḳanınçsız körkle 十 ḳatın 他受 -lük et’öz-lerig 化 ::
Sho.Rosia 8.3 /296–299 anın amtı ayaġ-ḳa tegimlig töz-ün bursaŋ ḳuvraġ adın yme süz-ök kértgünç 心 -lüg upası bo ıduḳ {艹+廾} -lar 行 -ı tayşiŋ maḫayan no …

Aynı gövdeden maddeler

“adın” ile başlayan öteki madde başları (türevler ve birleşikler; biçimsel benzerlik, köken ilişkisi kesin değildir).