İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu

arta- fiil

75 geçiş 21 biçim 12 eser KBMaitDLTShoRKTBKManU Anlam haritasında göster

Tanım

  1. Bozulmak, çürümek, yozlaşmak: “ed tavar kentü artayur buzulur” mal mülk kendi kendine bozulur, çürür; “yaġuşsa artar öz” (arzu) yaklaşınca öz bozulur; “bu ortu buzulġa, tükel artaġa” bu orta (hal) bozulur, tamamen çürür. Tanıklar: MaitKB2
  2. Bozmak, yıkmak (Orhon): “ėliŋin törüŋin kem artatı udaçı erti” ilini, töreni kim bozabilirdi. Tanıklar: KT
  3. “artamaḳ busulmaḳ” bozulma, yıkılma: “etözke ölmek artamaḳ” bedene ölüm ve çürüme. Tanıklar: ManShoR

Bu maddenin anlamları farklı dönemlerde tanıklanıyor. Anlam kayması listesi →

Derlemdeki bağlamlara bakılarak yazılmış özgün tanım (yazar: Claude (yapay zekâ)); güven: yüksek. Editör denetimi bekliyor.

Madde başı ve biçimler

Madde başı (sözcük başı): arta- — yalın hâliyle geçmiyor (fiil gövdesi)

Yazım değişkeleri (edisyonlara göre; ses değerleri farklı olabilir):

  • artamak 1 (Man) · artamaq 1 (ShoR) · artamaḳ 1 (Mait)

Çekimli biçimler (21):

ShoR St. Petersburg'taki Uygurca metinler (Shogaito)

2 geçiş · bu eserdeki bağlamlar
Sho.Rosia 4.2.2/41–44 … ıġun bilen élig tutuşu adaq toqışu kirelim nirvan atlġ bek meŋü belgürtmek artamaq busulmaq uluşqa tép :
Sho.Rosia 6.1.2.2/20 經 | | | ayar başlayur mn tép 以言/// [arta]ġuluq savıġ yme tér 無有自在 bolmaz

Aynı gövdeden maddeler

“arta” ile başlayan öteki madde başları (türevler ve birleşikler; biçimsel benzerlik, köken ilişkisi kesin değildir).