ShoR sözlüğü · madde
asıġ isim
Tanım
- Yarar, fayda, kazanç; “asıġ tusu” yarar ve fayda: “nomḳa ulaġ sapaġ asaġ tusu ḳılmış bolalım” öğretiye sürekli yarar sağlamış olalım; “tınlıġlarḳa asıġ tusu ḳılmaḳı” canlılara fayda sağlaması; “asıġı bar, edgü ol” yararı var, iyidir. Tanıklar: IBKİP2SekMait2AbhTTShoR
- KB’de sık olarak “asġı”: “uḳuş bolsa erke kör asġı üküş” ere akıl olursa yararı çok olur; “boḍun asġı” halkın yararı; “öz asġı tiler” kendi çıkarını ister; “asġı yası” yararı ve zararı. Tanıklar: KB4
- Kazanç, faiz: “almakları birle ribanı asıġ” faiz kazancını almaları yüzünden. Tanıklar: KuT
Bu maddenin anlamları farklı dönemlerde tanıklanıyor. Anlam kayması listesi →
Derlemdeki bağlamlara bakılarak yazılmış özgün tanım (yazar: Claude (yapay zekâ)); güven: yüksek. Editör denetimi bekliyor.
Madde başı ve biçimler
Madde başı (sözcük başı): asıġ — yalın hâliyle 222 kez
Yazım değişkeleri (edisyonlara göre; ses değerleri farklı olabilir):
- asıġı 19 (Abh, ShoR, U, KİP) · asıgı 1 (IB)
- asag 17 (Mait) · asaġ 4 (Sek, Mait)
- asıġlar 7 (KB, KuT, Abh) · asıglar 1 (KB)
- asıġḳa 4 (KuT, KB, Abh) · asıgka 1 (Mait)
Çekimli biçimler (30):
Bağlamlar
Bütün geçişler (15) →ShoR St. Petersburg'taki Uygurca metinler (Shogaito)
15 geçiş · bu eserdeki bağlamlar| Sho.Rosia 2.2.5.R /4 | emgek -liglerig ozġurup edgülüg | asıġ | bérteçi : |
| Sho.Rosia 6.2.2.1/20 | … üklitdiŋ köŋülüg arıġ yorıq /// [qa]dırmış-ta : kentü öz-üŋ qılmaqıŋ üz-e | ası | - 5) ġ-sız sav-larıġ : ür kéç tegiŋey sn [tamu]-taqı emgekig tép 頗由本Ο neçök … |
| Sho.Rosia 7.2 /244 | alın altaġ[ın ///] | asıġıġ | :: |
| Sho.Rosia 8.3 /2–3 | … gu tétyük tayşiŋ maḫayan nom 宝-ig eşidmek-niŋ tügüp ḳavırıp 言 iki törlüg 大 | asıġ-ları | bar erur 何 -lar ol 二 tépḍéser :: |
| Sho.Rosia 8.3 /2–3 | 一世 -lüg | asıġ-ı | . |
| Sho.Rosia 8.3 /2–3 | 二世 -lüg-te yég | asıġ-ı | erür :: |
| Sho.Rosia 8.3 /4 | munda yene 世 -lüg | asıġ-ı | erser. |
| Sho.Rosia 8.3 /10 | 大 törlüg | asıġ-ı | :: |
| Sho.Rosia 8.3 /11 | 二世 -lüg-te yég | asıġ-ı | /erser. |
| Sho.Rosia 8.3 /28 | bo térir/nom esidmek 二世 -lügde yég | asıġ-ı | :: |
| Sho.Rosia 8.3 /201–202 | üz-e ança bulunç-tın tınlġ-larḳa | asıġ | tusu ḳılmaḳ-tın oġadur-lar kénedür -ler :: |
| Sho.Rosia 8.3 /257–259 | … -lar tegiŋülük tüş et’öz-leri üz-e 大悲心 -iŋe ıduḳ bolu yarlıḳap adın-lar-ḳa | asıġ | ḳılġu 欲 -in körü ḳanınçsız körkle 十 ḳatın 他受 -lük et’öz-lerig 化 :: |
| Sho.Rosia 8.3 /269–270 | … a 二小kölüklüg töz-ün-ler-ke mitik partagçan tınlġ-larḳa 八 törlüg bar belgün | asıġ | (tusu) ḳıldaçı :: |
| Sho.Rosia 8.3 /275 | … burḫan baḫşımz bo (çanbudivip) 世 -te 化 nom 説 yarlıḳamış-ı teg tınlġ-larḳa | asıġ | tusu ḳılu yarlıḳayur-lar :: |
| Sho.Rosia 8.3 /276–279 | … baġ-lıġ tınlġ-larḳa öz öz taplaġ-larınça öŋi öŋi et’öz-lerig 化 nom nomlap | asıġ | tusu ḳılu yarlıḳayur -lar :: |
Aynı gövdeden maddeler
“asıg” ile başlayan öteki madde başları (türevler ve birleşikler; biçimsel benzerlik, köken ilişkisi kesin değildir).