ShoR sözlüğü · madde
ayıġ sıfat
Tanım
- Kötü, fena: “ayıġ ḳılınç” kötü iş, günah; “ayıġ yavız yol” kötü ve aşağı (yeniden doğuş) yolları; “ayıġ saḳınġuçılar” kötülük düşünenler; “ayıg ıraḳ yolta emgenü kelmiş” kötü, uzak yolda zahmet çekerek gelmiş. Tanıklar: SekKPMait2UTT2Tövbe
- Kötülük: “edgüke ḳataġlanur tınlıġlar az” iyiliğe çalışan canlılar az (kötülüğe yönelen çok); “ayıġlarınta” kötülüklerinde; “ayıġlarıġ bastılar” kötülükleri bastırdılar. Tanıklar: Sek
KB 125 “künüg hem ayıġ” ay+ıġ (ayı) biçimidir; Maytrısimit’teki “ayġı” yazımı buraya bağlandı.
Derlemdeki bağlamlara bakılarak yazılmış özgün tanım (yazar: Claude (yapay zekâ)); güven: yüksek. Editör denetimi bekliyor.
Madde başı ve biçimler
Madde başı (sözcük başı): ayıġ — yalın hâliyle 121 kez
Yazım değişkeleri (edisyonlara göre; ses değerleri farklı olabilir):
- ayıġ 77 (U, Sek, ShoR, TT) · ayıg 44 (Mait)
Çekimli biçimler (11):
Bağlamlar
Bütün geçişler (16) →ShoR St. Petersburg'taki Uygurca metinler (Shogaito)
16 geçiş · bu eserdeki bağlamlar| Sho.Rosia 2.2.8.V/4 | … kligler alqu öçlüg [kek]lig savlartın [bir]tem oz[u]p qutrulup alqu qam[aġ | a]yıġ | qılınçları alqu [-ġun] barça [kéter]ip tarıqıp birtemledi yene alqu öçüg [ … |
| Sho.Rosia 2.2.9.V/2 | bökünki künte ınaru alqu öç kekler i[g] tidip ıdal[lap | a]yıġ | ögli edgü ögli saqınçlarıġ yoqadtur -up alquġun [bar]ça suvlı sütli teg tü … |
| Sho.Rosia 3.1.1.R /6 | ne tsuy [qayu] | ayıġ | qılınçı bar erser : kimler birök [bo] amduq darni nomuġ tutġalı kö [zetse] … |
| Sho.Rosia 3.1.1.V/8–9 | ///sl’p aġır tsuy | ayıġ | qılınçlar barça öçer [et’özdeki t]ildeki köŋüldeki üç törlüg ay[ı]ġ qı[lın … |
| Sho.Rosia 3.1.1.V/8–9 | … ġır tsuy ayıġ qılınçlar barça öçer [et’özdeki t]ildeki köŋüldeki üç törlüg | ay[ı]ġ | qı[lınç]ı arın[u]r : |
| Sho.Rosia 4.2.2/33–35 | … minç énç qut qolu küsüş öritü teginür mn tılım üze sözlemeyin eyrig sarsıġ | ayıġ | yavız savrarıġ : |
| Sho.Rosia 6.2.2.1/9–11 | … ig-leri /// -in böldeçi adırtladaçı kişi-ler 無有ΟΟ yoq [edgülüg yıldızı]/// | ayıġ | ögli-ler birle biligsiz-ler birle yme bi[rgerü]/// [edgü ögli] -ler birle … |
| Sho.Rosia 6.2.2.1/12–19 | [yoq erser yme] | ayıġ-ı | yaqın yaġuq barsar ayıġ yavız kişi[-lerke] /// ayıġ tıltaġ-qa atı yadılur … |
| Sho.Rosia 6.2.2.1/12–19 | [yoq erser yme] ayıġ-ı yaqın yaġuq barsar | ayıġ | yavız kişi[-lerke] /// ayıġ tıltaġ-qa atı yadılur yértinçü-te /// ///// 改往 … |
| Sho.Rosia 6.2.2.1/12–19 | [yoq erser yme] ayıġ-ı yaqın yaġuq barsar ayıġ yavız kişi[-lerke] /// | ayıġ | tıltaġ-qa atı yadılur yértinçü-te /// ///// 改往 tegşürüp öŋrekiŋiz-ler-ni / … |
| Sho.Rosia 6.2.2.3/8–14 | … ser : arḫant[-larıġ] ölürmiş erser : ed[gülüg yıltız-ı] /// /// arqa barıp | ayıġ-ıġ | qıldaçı erser : bar m[enin]glig atqaġ-ıġ turġ[urup] /// /// ançulayu kelmi … |
| Sho.Rosia 6.2.2.4/18–19 | … r mn kéninte /// [men]iŋ bar qayu seçe münüm qadaġım amtı [uçuz bolup] /// | [ayıġ]-lar | birle birgerü birikip qıltıŋ |
| Sho.Rosia 6.2.2.4/28–31 | … edgüsi erser teginür edgü [tüşin] /// [yértinçü-de]ki kişi-ler qılsar-lar | ayıġ | qılınçıġ : öl [-üp] /// [qılsar-lar edgü] qılınçıġ et’öz tegşürdük-te tegi … |
| Sho.Rosia 6.3.2 /32–34 | … ın urun lakşan-ın urun lakşan-ıntaqı yaroqı biz-ke etöz-ümüz-ke bürütülmek | ayıġ | qılınç -larımız qalmatın tarıqz-un : |
| Sho.Rosia 8.3 /91 | ayıġ | ögli-ke tuşduḳ-ta ayıġ-ġaru oḳ evrilür anı üçün tı-lıġ yarp-lıġ bolu umaz- … | |
| Sho.Rosia 8.3 /91 | ayıġ ögli-ke tuşduḳ-ta | ayıġ-ġaru | oḳ evrilür anı üçün tı-lıġ yarp-lıġ bolu umaz-lar :: |
Aynı gövdeden maddeler
“ayıg” ile başlayan öteki madde başları (türevler ve birleşikler; biçimsel benzerlik, köken ilişkisi kesin değildir).