ShoR sözlüğü · madde
beg isim
Tanım
- Bey, soylu, yönetici: “türük begler bodun, bunı eşidiŋ” Türk beyleri, halkı, bunu işitin; “begli bodunlıġ yoŋaşurtuḳin üçün” beylerle halkı birbirine düşürdüğün için; “yir basruḳı taġ, boḍun basruḳı beg” yerin ağırlığı dağ, halkın ağırlığı beydir; “begler begin azıttı” beylerin beyini yanılttı; “tanġut begin yaġıladı” Tangut beyiyle savaştı. Tanıklar: KT2BK2DLT3
- Hükümdar, efendi: “bezendim begim boldı ḫaḳan uluġ” yüce hakan beyim oldu, onurlandım; “özüŋ eḍgü ḳolma, begiŋ eḍgü ḳol” kendi iyiliğini değil, beyinin iyiliğini dile. Tanıklar: KB2
Bu maddenin anlamları farklı eserlerde tanıklanıyor. Anlam kayması listesi →
Derlemdeki bağlamlara bakılarak yazılmış özgün tanım (yazar: Claude (yapay zekâ)); güven: yüksek. Editör denetimi bekliyor.
Madde başı ve biçimler
Madde başı (sözcük başı): beg — yalın hâliyle 254 kez
Yazım değişkeleri (edisyonlara göre; ses değerleri farklı olabilir):
- beg 251 (KB, Mait, TT, EÇS) · bėg 2 (IB) · beġ 1 (KB)
Çekimli biçimler (38):
begler 198
begi 91
begke 45
begleri 25
begiŋe 16
begin 13
begim 12
beglerke 10
begig 6
begde 4
beglerde 3
beglerig 3
begdin 3
begiŋke 3
begiŋ 2
begiŋni 2
beginiŋ 2
beginde 2
beglergü 2
begimiz 2
beglerim 2
begini 2
begni 2
beglerin 2
beglerinde 2
begli 2
bege 1
beginge 1
beglari 1
beglerigde 1
beglerimiz 1
beglerimizke 1
begnig 1
begniŋ 1
begtin 1
beġım 1
beġıŋ 1
bėgiŋėrü 1
Bağlamlar
Bütün geçişler (6) →ShoR St. Petersburg'taki Uygurca metinler (Shogaito)
6 geçiş · bu eserdeki bağlamlar| Sho.Rosia 4.2.2/5–7 | üçünç énç qut qolu küsüş öritü teginür mn él uluş égesi éligleri | begleri | miŋ tümen yaşazunlar : |
| Sho.Rosia 5.3.2a.R/1 | … ]lıq semeklikig anı körüp ol [er]niŋ montaġ saqınçı bolsar kim inçip [élig | begke] | men barıp monı élig [begke] eşidtüreyin tép : ötrü ol [er élig] begke barı … |
| Sho.Rosia 5.3.2a.R/1 | … l [er]niŋ montaġ saqınçı bolsar kim inçip [élig begke] men barıp monı élig | [begke] | eşidtüreyin tép : ötrü ol [er élig] begke barıp eşidtürser ötrü ol er élig … |
| Sho.Rosia 5.3.2a.R/1 | … lig begke] men barıp monı élig [begke] eşidtüreyin tép : ötrü ol [er élig] | begke | barıp eşidtürser ötrü ol er élig begke barıp eşidtürser kim inçip élig beg … |
| Sho.Rosia 5.3.2a.R/1 | … eşidtüreyin tép : ötrü ol [er élig] begke barıp eşidtürser ötrü ol er élig | begke | barıp eşidtürser kim inçip élig beg inçe bilzün |
| Sho.Rosia 5.3.2a.R/1 | … gke barıp eşidtürser ötrü ol er élig begke barıp eşidtürser kim inçip élig | beg | inçe bilzün |
Aynı gövdeden maddeler
“beg” ile başlayan öteki madde başları (türevler ve birleşikler; biçimsel benzerlik, köken ilişkisi kesin değildir).