İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu

buz- fiil

Tanım

  1. Bozmak, yıkmak; (düşmanı) bozguna uğratmak: “taŋut bodunug buzdum” Tangut halkını bozguna uğrattım; “altı çub soġdaḳ tapa süledimiz, buzdumız” Altı Çub Soğdakları üzerine sefer ettik, bozguna uğrattık; “yayıġ ol bu devlet, iter hem buzar” bu devlet oynaktır, yapar ve bozar; “ançada olar buzarlar bıçıġnı” o zaman ahdi bozarlar; “alḳu ḳaraŋġu ḳararıġıġ buzup” bütün karanlığı dağıtıp; “bu eḍgü boḍun asġı buzma küçün” bu iyi halkın yararını zorla bozma; “ḳaraŋġusın buzmaḳlıġ yörüg” karanlığını giderme anlamı. Tanıklar: KTBKAbhShoRKuTKB2

Derlemdeki bağlamlara bakılarak yazılmış özgün tanım (yazar: Claude (yapay zekâ)); güven: yüksek. Editör denetimi bekliyor.

Madde başı ve biçimler

Madde başı (sözcük başı): buz- — yalın hâliyle geçmiyor (fiil gövdesi)

Çekimli biçimler (17):

ShoR St. Petersburg'taki Uygurca metinler (Shogaito)

2 geçiş · bu eserdeki bağlamlar
Sho.Rosia 7.2 /207 /// ozu yarlıḳazun] asurı-tın têp 破壊諸闇冥 alḳu ḳar(a)ŋġu ḳararıġ[-ıġ buzup artatıp ::
Sho.Rosia 7.2 /228–229 /// neŋ] ögrünçsüz-ke buz-ġuluḳ arḍat’ġu-luḳ bolmaz sn têp 煩能生歡喜 bus[uştın tuġar ögrünç] ::

Aynı gövdeden maddeler

“buz” ile başlayan öteki madde başları (türevler ve birleşikler; biçimsel benzerlik, köken ilişkisi kesin değildir).