İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu

emgeklig sıfat

Tanım

  1. Acılı, ıstıraplı, sıkıntı çeken: “emgeklig yüzin iye taya badari braman inçe tėp tėdi” Brahman Bādari acılı yüzünü eğip şöyle dedi; “muntaġ emgeklig yolda tüşmiş tururlar” böyle acılı yola düşmüşlerdir; “emgeklig taluy ögüzden üner” acılı okyanustan çıkar; “ol ḳamaġ emgekligler emgekinte antaġ ḳurtulur” o bütün acı çekenler acılarından öylece kurtulur; “emgeklik üç yavlaḳ yol” acılı üç kötü yol; “emgekli meŋili” acılı ve mutlu. Tanıklar: KİPSek2MaitUSukh

emgekli, emgeklik ve TT’deki emkeklig yazımı da bu maddede.

Derlemdeki bağlamlara bakılarak yazılmış özgün tanım (yazar: Claude (yapay zekâ)); güven: yüksek. Editör denetimi bekliyor.

Madde başı ve biçimler

Madde başı (sözcük başı): emgeklig — yalın hâliyle 34 kez

Yazım değişkeleri (edisyonlara göre; ses değerleri farklı olabilir):

  • emgeklig 33 (Mait, ShoR, Abh, U) · emgekliġ 1 (U)

Çekimli biçimler (7):

ShoR St. Petersburg'taki Uygurca metinler (Shogaito)

12 geçiş · bu eserdeki bağlamlar
Sho.Rosia 2.2.1 /40–41 montaġ yaŋ üze [örit]ip emgekligin titmedin tınlġlarıġ qutġar [-ġu] ol :
Sho.Rosia 2.2.2.R /4–6 … e [ ]luġ oron [ ] qamaġ uluġ quvraġ adiçit köŋüllüg ö[ ] yaŋ üz-e öritip : emgekligin titmedin tınlıġ-[ ] [ ] küsegü ol :
Sho.Rosia 2.2.5.R /4 emgek -liglerig ozġurup edgülüg asıġ bérteçi :
Sho.Rosia 3.2.2.R /4 /// emgeklig tınlġlar üçün uruq tuta[r élig belgürttüŋüz :]
Sho.Rosia 5. 1 busuş qadġu emgek tolġaq sıqıġ taŋıġ uluġ emgeklig ükmek blgülüg bolmaqı bolur :
Sho.Rosia 6.1.2.2/23–24 qarımaq iglemek-lig emge[k-lig]// /// özirkenip 决 odġuraqlanmaġuluq ol 當 | | | körüp adı[rtıp]/// -synk’ t …
Sho.Rosia 6.1.2.2/33 … nmek 有所 Ο teggülük-ke teggel[i]/// [轉]身 ev[irü et’özin]/// 謙苦之Ο erinti-lig emgek-lig törö-ler-te: bo yorı[ġ]/// [ançulayu kel] -miş: köni tüz tuymaq-ıġ bütürmi …
Sho.Rosia 6.3.2 /35 … -e 問如是道 nomlayur montaġ os[uġluġ nomuġ 宿命之] 業 öŋre aj-undaḳı ḳılınçıġ 行苦行故 emgeklig yorıḳ-ta yo[rıġu üçün 悉] 能吐之 barçanı bolur yanturġalı et’öz-deki ḳılınç-ıġ …
Sho.Rosia 6.3.2 /35 … neŋ yene bolmaḳ alḳu aḳıġ-[lar 諸業] 永盡 alḳu ḳılınç-ıġ birtemledi alḳ’ar 苦邊 emgek[lig tüp 説三種離] 熾然 y(a)rılḳamış ol üç törlüg-in örtedeçi küyür-deçi-tin öŋi ütrü …
Sho.Rosia 7.2 /60–87 … ’öz-teki köŋül-teki nomuġ uz-aḍı uyur [yıġınġalı tegiŋeli 断 ///] tarġarmaḳ emgek-lig uruġuġ 聞大師説法 eşidtük-te ulu[ġ baḫşınıŋ nomlamış] montaġ montaġ nomın 則ötrü …
Sho.Rosia 7.2 /316–318 … 若人 kim ḳayu kişi ênçgülüg eseŋülüg oron uyur ötiklep tutġalı [nomlarıġ neŋ emgeklig] oron-ta ermez têp 生彼無煩天 tuġdı abraḫ t(e)ŋri yêrinte ::
Sho.Rosia 7.2 /336 … çök ol neçök ol bar mu [ḳorḳınçtın öŋi üdrü-] lgülük oron têp 無有異苦行 yoḳ ol emgek-lig yorıḳ-ta [öŋi ::