İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu

erdini isim

87 geçiş 24 biçim 11 eser MaitShoRUAOKİPSekTTKP Anlam haritasında göster

Tanım

  1. Mücevher, değerli taş: “altun kümüş erdni monçuḳ satıġsız erdniler tilegeli” altın, gümüş, mücevher, inci, paha biçilmez değerli taşlar aramak için; “arıġ süzük yruġ yasuġ mani monçuġ erdini” arı, parlak mani incisi, mücevheri; “bu yalŋuḳ et’özlüg çintamani erdini” bu insan bedenli dilek taşı; “mrkt erdni öŋlüg” zümrüt renkli. Tanıklar: KİPMait2
  2. (Mecazi) en değerli şey, hazine; Budizmde “üç erdini” üç mücevher (Buda, Dharma, Saṃgha): “üç erdinike tapıġçı tınlġlar” üç mücevhere hizmet eden canlılar; “bursaŋ ḳuvraġ erdinike” topluluk mücevherine; “nomlug erdnig küzetdeçi” öğreti hazinesini koruyan; “anın bo nom erdini sekiz törlügin” bu öğreti hazinesi sekiz türlü. Tanıklar: Sek2MaitAO
  3. Cihan hükümdarının yedi hazinesi (ratna): “yėti erdnisin ıdalap” yedi hazinesini bırakıp; “yaşovati atlıg kunçuy erdnisi” Yaśovatī adlı hatun hazinesi. Tanıklar: Mait

erdni (Maitrisimit, KİP) yazımı ve lemmatizer’ın erdi, erdn, erdnisi altında ayırdığı biçimler bu maddede toplandı.

Derlemdeki bağlamlara bakılarak yazılmış özgün tanım (yazar: Claude (yapay zekâ)); güven: yüksek. Editör denetimi bekliyor.

Madde başı ve biçimler

Madde başı (sözcük başı): erdini — yalın hâliyle 25 kez

Çekimli biçimler (23):

ShoR St. Petersburg'taki Uygurca metinler (Shogaito)

15 geçiş · bu eserdeki bağlamlar
Sho.Rosia 2.2.4 /4–5 [yüknürmn] erdini lénḫua çeçek üze yorıdaçı [maŋdaçı atlġ teŋri] burḫan qutıŋa :
Sho.Rosia 2.2.4 /6 yükün[ ü]rmn erdini lénḫua [çeçek üze edgü olor] -mış şala sögütler él[i]gi atlġ t[eŋri burḫan …
Sho.Rosia 3.1.4.V/1–7 … getdeçisiz qılġalı saqıntuqumta ötrü [ol üdün] sagari luu ḫanınıŋ qızı bir erdini monçuq [ançuladi]// kim anıŋ satıġı bo sap lokadatu atlġ yértinçü ///
Sho.Rosia 3.1.4.V/8 antaġ törlüg aġır satıġlġ erdini monçuq //// nom küsüşlüg üçün ançulamış erür :
Sho.Rosia 3.2.2.R /2 t//// [erdiniler] -in çıġrunmış tınlġlar üçün çintamani erdini [tutar élig belgürttüŋüz :]
Sho.Rosia 3.2.2.R /2 t//// [erdiniler] -in çıġrunmış tınlġlar üçün çintamani erdini [tutar élig belgürttüŋüz :]
Sho.Rosia 3.2.2/9 /// üçün kün teŋri yaltrıqlġ erdi[ni] // [tutar élig belgürttüŋüz :]
Sho.Rosia 3.2.2.V/1 V béşinç üç soġ[un]ġalır [üçün] ay teŋri yal[trıqlġ erdini] // [tutar élig belgürttüŋüz :]
Sho.Rosia 3.2.2.V/3 // [edgü] ögliler birle tuşuşġu üçün erdini [ig oq tutar élig belgürttüŋüz :]
Sho.Rosia 3.3.1.R /9 iki yégirmi yéti kün ursar qamaġ ursar qamaġ taġlar açılıp altun kümüş /// [erdini] / / V törtünç yéti ygrmi -ler blgürer
Sho.Rosia 3.3.1.V/2–3 … yégirmi [yéti kü]n ursar : luu ḫanlarınıŋ orduları qarşıları kentün açılıp erdini yinçü çeç qaş üner blgürer :
Sho.Rosia 4.2.2/1–2 anı barça aŋ’ilki énç qut qolu küsüş öritü teginür mn üç ertini yértinçüte ür kéç turzun tép
Sho.Rosia 7.2 /292 aġır satıġlıġ erdini-ler üz-esinte yütürük-lüg ::
Sho.Rosia 8.3 /152–154 … tın adın tegiŋülük tüş et’öz-te turu yarlıḳamış burḫan-larda aŋ baştınḳı 七 erdinin éḍiglig burḫan-lar uluş-ında oloru ornanu yarlıḳadaçı 六十万 kolḍi nayut bere …
Sho.Rosia 8.3 /285–287 … ŋ avamt-ı tılḍaġ-ı (erser) barça bo 大般若経 tégme maḫa piraty-a paramit sudur erdinig eşidmek erür ::

Aynı gövdeden maddeler

“erdini” ile başlayan öteki madde başları (türevler ve birleşikler; biçimsel benzerlik, köken ilişkisi kesin değildir).