Abh sözlüğü · madde
adın sıfat
Tanım
- Başka, diğer, öteki: “bar adın orunta sözlep” başka yerde söyleyip; “adın kişilertin tıdıġ bar” başka kişilerden engel var; “aḍın yol” başka yol. Tanıklar: AbhTT
- Başkası, özge kişi; “öz” karşıtı: “adınlarḳa asıġlıġ işig işletiŋiz” başkalarına yararlı iş yapın; “özli adınlınıŋ ḳaraŋġusın” kendisinin ve başkasının karanlığını. Tanıklar: AbhTT
- (-DAn, -nIŋdA ile) -den başka, -den gayrı: “seniŋdin aḍınḳa” senden başkasına; “munda aḍın” bundan başka; “yoḳ oŋ anda aḍın” ondan başka çare yok. Tanıklar: AbhKB2DLTAH
- “adın öŋi” ayrı, farklı: “adın öŋi öçmeklertin” başka, ayrı sönüşlerden. Tanıklar: Abh2ShoR
Derlemdeki bağlamlara bakılarak yazılmış özgün tanım (yazar: Claude (yapay zekâ)); güven: yüksek. Editör denetimi bekliyor.
Madde başı ve biçimler
Madde başı (sözcük başı): adın — yalın hâliyle 423 kez
Yazım değişkeleri (edisyonlara göre; ses değerleri farklı olabilir):
- adın 258 (Abh, Mait, U, EÇS) · aḍın 164 (KB, KuT, AH, DLT) · ad’ın 1 (Abh)
- adınḳa 33 (Abh, U) · aḍınḳa 10 (KB, KuT, DLT)
- adınlarḳa 20 (Abh, U, ShoR) · aḍınlarḳa 1 (KB)
- adınlar 12 (Abh, ShoR, U) · aḍınlar 4 (AH, KuT, KB)
- adınlarıġ 4 (Abh, AO) · adınlarıg 1 (Mait)
- aḍınḳı 3 (KuT) · aḍınkı 1 (KuT)
Çekimli biçimler (26):
Bağlamlar
Bütün geçişler (283) →Abh Abhidharma (Shogaito)
283 geçiş · bu eserdeki bağlamlar| Abh.Sho. 24 | 問bar | adın | orun-ta söz-lep ėdiglig ėdigsiz tėp. |
| Abh.Sho. 219–220 | … sdr-nıŋ başında aşnu-ça uḳıd -mış erür tŋri burḫan-ıġ ögmiş-in tėp 有餘师説bar | adın | baḫşı -lar söz-ler. |
| Abh.Sho. 354 | yükünmemiş-in | adın | baḫşı-la-ḳa. |
| Abh.Sho. 457–459 | bar | adın | baḫşı-lar söz-ler. |
| Abh.Sho. 518–522 | … çı tŋri burḫan-nıŋ yme andaġ oḳ tükel bilge biligi öz-in ök açılıp yarılıp | adın-tın | turunmış ermez üçün anın adı bolmış ol burḫan tėp. |
| Abh.Sho. 575–576 | … tınlġ-lar-ta tarġarmaḳ san-lıġ bolur erti tŋri burḫan-ḳa neçe bolup öz-li | adın-lı-nıŋ | ḳaraŋġu-sın tarġarmaḳ-lıġ yörüg. |
| Abh.Sho. 667 | (neŋ yme) | adın-tın | ḳud küsüş bulmaḳ üz-e tarıḳur ermez. |
| Abh.Sho. 793 | adın | niz-vanı-lar barça tarıḳur. | |
| Abh.Sho. 914–915 | ulatı bar bolmış kėŋürü udpadi tıldaġ-ı (ḳaltı) | adın | orun-ta söz-lemiş teg tėtir : anın bilmiş kergek :: |
| Abh.Sho. 1044–1045 | … miş kergek bodistv -lar-nıŋ ḳayu bışrunmış ḳılınç-larıġ yorıḳ-ı üz-e barça | adın-ḳa | asıġ ḳılġu üçün erip. |
| Abh.Sho. 1082–1085 | … neŋ kentü öz-i üçün ermez tėp是故仏徳anı üçün tŋri burḫan-nıŋ edgü-ler-i öz-li | adın-lı-ḳa | birgerü asıġ-lıġ erür. |
| Abh.Sho. 1139–1140 | kentü öz-ler-i men küvenç-lig bolmış üçün umaz-lar | adın-lar-ḳa | asır-a tüşüp ayıdġalı ödüŋeli sansar -tın üŋülük tıldaġ-ıġ. |
| Abh.Sho. 1309–1310 | adın-ḳa | asıġ ḳılmaḳ-lıġ edgü-si-niŋ tolu -sın tükel-in up al-ın aldaġ-ın nomlaġalı … | |
| Abh.Sho. 1376–1377 | tėp bu yörüg uġur-ında anın uḳıdur çınkėrtü töz-lüg baḫşı-nıŋ | adın-lar-ḳa | asıġ ḳılmaḳ-lıġ al aldaġ-ı-nıŋ bar -ın tėp. |
| Abh.Sho. 1428–1429 | bir tayaḳ-lıġ ermez üçün tėmek tıl -taġ erür inçe ḳaltı öz-li | adın-nıŋ | et’öz-indeki ig teg tėmek yöleşür -üg erür. |
| Abh.Sho. 1502 | ḳaltı | adın-ḳa | asıġ ḳılġuluḳ tıldaġ-ḳa tükel-lig bolmaḳ erür :: |
| Abh.Sho. 1536–1537 | adın-ḳa | asıġ ḳılġuluḳ al aldaġ-ḳa tükel-lig bolmaḳ erür或約四无畏azu-ça yme tört türlüg … | |
| Abh.Sho. 1730–1732 | bulur aşu bulmış-ın adı bolmaz yaŋırdı bulmış tėp 有餘师説bar | adın | baḫşı-lar söz-ler köz-te ulatı bėş erklig-ler <-niŋ> bėş ajun-lar-ta oḫşad … |
| Abh.Sho. 1999 | birök | adın | kişi-ler-niŋ nomlamış yörügi yörügi. |
| Abh.Sho. 2161 | kentü öz-üm uḳup nomuġ yme ök kim | adın -lar-ḳa | uḳıdayın tėp. |
| Abh.Sho. 2365 | inçip yrlıḳamaġay | adın | vinay şasdr-ta ulatı-lar-ḳa tayanmaḳ-ıġ tėp. |
| Abh.Sho. 2576 | taḳı yme bar | adın | baḫşı-lar-ta kėŋürü uḳıtdaçı sımaḳ tanmaḳ-lıġ yörügüg. |
| Abh.Sho. 2665–2666 | … söz-leser anıŋ ujik-i eşidteçi-ler-ke ėyin bolmamaḳ üz-e alp uḳġuluḳ üçün | adın | ḳavır-a nom-lar. |
| Abh.Sho. 2721 | adın | birle yaradılmış ermez nom-lar aḳıġ -lıġ ermez bolġu kergek. | |
| Abh.Sho. 2827 | 答tarġarġalır üçün | adın | mün ḳadaġ-larıġ. |
| Abh.Sho. 2971–2980 | … ser yme yol kėrtü-nüŋ anıŋ aḳıġ-sız ertüki amtı aḳıġ-sız-ta ornadıp uḳıdıp | adın | yörügin kim adırtlıġ odġuraḳ ḳılsar bolur negü mün ḳadaġ. |
| Abh.Sho. 3094–3096 | … tėp釋日此上論文bu üsdünki şasdr-taḳı girant-ta yumdaru uḳıdmaḳ üz-e aḳıġ-sız-nıŋ | adın | körgidmiş erür aḳıġ-sız-nıŋ birikmememekin ol tört türlüg bolur-ın aŋ ilki … |
| Abh.Sho. 3127–3143 | … in ulatı adın-lar-nıŋ köŋül-ta ulatı-lar-ın tėp問bilip bilmetin öçmek-lerig | adın | nom -lar uma tıdġalı adı bolġu kergek kök ḳalıḳ tėp答餘法adın nom-lar neçe um … |
| Abh.Sho. 3223 | baġ-tın öŋi üdrülmek erser erür adırtlataçı yörüglüg有bar | adın | baḫşı-lar söz-ler. |
| Abh.Sho. 3273–3276 | … oş-ta <karik>-da söz-lemiş ol emgek -ig körmek üz-eki-si tarıḳu tüketdükte | adın | ḳamaġ-ta yorıdaçı ėyin yatdaçı-lar ulatı öŋdün-ki bölüklüg-i tarıḳu tüketd … |
| Abh.Sho. 3445–3446 | 又yene taḳı yme bolur | adın | mün ḳadaġ謂五部煩悩 ḳaltı bėş bölük-teki niz-vanı-lar-nıŋ töz-i bir bolġu kerge … |
| Abh.Sho. 3518 | erür nıŋ samaz üz-e yörmek bu bilip öçmek-niŋ bolmaz | adın | nom-lar-ḳa oḫşadı tıldaġ bolmaḳ-ı tėp. |
| Abh.Sho. 3587–3589 | … ılmasar yme inçip bu bilip öçmek bu tıl -taġ-tın <tuġmaz> bilip öçmek neçe | adın | nom-lar-ḳa erksinm-e tıldaġ bolsar yme. |
| Abh.Sho. 3671–3672 | <bu> kşan-taḳı köŋül bilig-inde turġurup | adın-lar | köŋül-in bildeçi bilge biligig yaraşı adḳanġalı tegimlig-i erser bu kşan-t … |
| Abh.Sho. 3694–3696 | … aḳı köz bilig birle uġrayu adḳanu tükedmek üz-e öŋüg更有何 餘識ikileyü bar ḳayu | adın | bilig ertdükte barduḳ-ta bolġuluḳ bilmetin öçmek birök當kėn turdaçı bilig o … |
| Abh.Sho. 3795–3797 | adın-lar-nıŋ kezigindeki kirlig ulatı öz-li | adın-lı-nıŋ | kezigindeki kirlig ulatı öz-li adın-lı-nıŋ kezig -indeki kirsiz bular üçeg … |
| Abh.Sho. 3869 | yol-uġ öŋi kėderip | adın | ėdiglig nom-lar-nıŋ munuŋ adı bolur aḳıġ-lıġ tėp. |
| Abh.Sho. 4093 | ėdigsiz-ler ermez tėp 又yene | adın | baḫşı-lar söz-ler. |
| Abh.Sho. 4294–4297 | ikileyü yoḳ bu aj-un | adın | aj-un tėp ulatı üçünç padak-nıŋ başındaḳı yme ök tėgüçi亦ujik törtünç padak … |
| Abh.Sho. 4429 | tigirt tėp niz-vanı birök tursar ḳuruldurur emgedür öz-li | adın-lıġ | . |
Aynı gövdeden maddeler
“adın” ile başlayan öteki madde başları (türevler ve birleşikler; biçimsel benzerlik, köken ilişkisi kesin değildir).