Abh sözlüğü · madde
ayıġ sıfat
Tanım
- Kötü, fena: “ayıġ ḳılınç” kötü iş, günah; “ayıġ yavız yol” kötü ve aşağı (yeniden doğuş) yolları; “ayıġ saḳınġuçılar” kötülük düşünenler; “ayıg ıraḳ yolta emgenü kelmiş” kötü, uzak yolda zahmet çekerek gelmiş. Tanıklar: SekKPMait2UTT2Tövbe
- Kötülük: “edgüke ḳataġlanur tınlıġlar az” iyiliğe çalışan canlılar az (kötülüğe yönelen çok); “ayıġlarınta” kötülüklerinde; “ayıġlarıġ bastılar” kötülükleri bastırdılar. Tanıklar: Sek
KB 125 “künüg hem ayıġ” ay+ıġ (ayı) biçimidir; Maytrısimit’teki “ayġı” yazımı buraya bağlandı.
Derlemdeki bağlamlara bakılarak yazılmış özgün tanım (yazar: Claude (yapay zekâ)); güven: yüksek. Editör denetimi bekliyor.
Madde başı ve biçimler
Madde başı (sözcük başı): ayıġ — yalın hâliyle 121 kez
Yazım değişkeleri (edisyonlara göre; ses değerleri farklı olabilir):
- ayıġ 77 (U, Sek, ShoR, TT) · ayıg 44 (Mait)
Çekimli biçimler (11):
Bağlamlar
Bütün geçişler (6) →Abh Abhidharma (Shogaito)
6 geçiş · bu eserdeki bağlamlar| Abh.Sho. 179 | ḳamaġ | ayıġ | ḳılınç-ıġ ḳıldaçı-lar-nıŋ. |
| Abh.Sho. 1121–1127 | … nda erü erü çomrulur badar üçün anın söz-lemiş ol çomrulġuluḳ badġuluḳ tėp | ayıġ | körümüg tepredmekindin tepre -mek uġur-ında anın erü erü teriŋedür üçün an … |
| Abh.Sho. 1292–1293 | öŋi üdrültürdeçi-ler erür osal sımdaġ | ayıġ | yorıḳ-tın munuŋ tegşüdinçe-si erser inçip tidip öŋi üdrülgülük ol tėp. |
| Abh.Sho. 1560–1562 | aŋ’ilki edgü bölük-ler-ke tükel-lig bolmaḳ-lıġ tıldaġ二alḳu | ayıġ-larıġ | tarġarmaḳ-lıġ tıldaġ三köni -sinçe ödlemek eriglemek-lig tıldaġ四tınlġ-larıġ … |
| Abh.Sho. 1563–1564 | anın bar şlok-ta söz-lemiş(-i)成善断悪因 edgü-ke tükel-lig bolmaḳ | ayıġ-ıġ | tarġarmaḳ-lıġ tıldaġ üçün çınkėrtü köni-sinçe ödleteçi erigledeçi üçün. |
| Abh.Sho. 3848–3849 | ayıġ | ajun-ta bulur-lar bilmetin öçmekig kėn amranmaḳ-ḳa bodulmaḳ-tın öŋi üdrüld … |
Aynı gövdeden maddeler
“ayıg” ile başlayan öteki madde başları (türevler ve birleşikler; biçimsel benzerlik, köken ilişkisi kesin değildir).