Abh sözlüğü · madde
ayıt- fiil
Tanım
- Sormak: “ayıttı bu ḫacib sözin yetrürek” hacip sözünü sürdürerek sordu; “bilirke ayıt tüş, ayıtma kiçe” rüyayı bilene sor, gece sorma; “ayıtma maŋa” bana sorma; “ayıtmazda aşnu sözüg sözlese” sorulmadan önce söz söylerse; “sezik ayıtsar” şüphelenip sorarsa; “toyınlar ayıtı ötünürler” rahipler sorarak arz ederler. Tanıklar: MaitManKB4
- (“inçe tėp ayıt-” biçiminde) şöyle diye sormak, söylemek: “teŋri burḳanḳa inçe tėp ayıtu tėginti” Tanrı Buda’ya şöyle diye sordu; “tapıġçılarıŋa inçe tėp ayıtdı” hizmetçilerine şöyle dedi. Tanıklar: KİPU
- (AH) Söylemek, dile getirmek: “ġalat ma‘nilerni ayıtmış” yanlış anlamlar söylemiş; “kaşġari til bile ayıtınış” Kaşgar diliyle söylemiş. Tanıklar: AH2
- (KB) “emanet … ayıtġa saŋa” (Tanrı) emaneti senden soracak.
Bu maddenin anlamları farklı dönemlerde tanıklanıyor. Anlam kayması listesi →
Derlemdeki bağlamlara bakılarak yazılmış özgün tanım (yazar: Claude (yapay zekâ)); güven: yüksek. Editör denetimi bekliyor.
Madde başı ve biçimler
Madde başı (sözcük başı): ayıt- — yalın hâliyle 11 kez
Yazım değişkeleri (edisyonlara göre; ses değerleri farklı olabilir):
- ayıtmışḳa 1 (U) · ayıtmışka 1 (KB)
Çekimli biçimler (40):
ayıttı 25
ayıtdı 21
ayıtġu 18
ayıtmış 11
ayıtduḳta 8
ayıtma 6
ayıtġıl 6
ayıtdım 5
ayıtmazda 4
ayıttuḳta 4
ayıtġay 4
ayıtu 3
ayıttıŋ 3
ayıtsa 3
ayıtsar 2
ayıtmadı 2
ayıttım 2
ayıtmaḳ 2
ayıtı 2
ayıtmışḳa 1
ayıtdıŋ 1
ayıtmazun 1
ayıtmaġuluḳ 1
ayıtmasa 1
ayıtmaḳta 1
ayıtmaz 1
ayıtmışda 1
ayıtur 1
ayıturlar 1
ayıtursen 1
ayıtzun 1
ayıtġa 1
ayıtġalı 1
ayıtmışka 1
ayıtmışnı 1
ayıtġuluḳ 1
ayıtayın 1
ayıtdıŋız 1
ayıtınış 1
ayıtıp 1
Bağlamlar
Bütün geçişler (14) →Abh Abhidharma (Shogaito)
14 geçiş · bu eserdeki bağlamlar| Abh.Sho. 895–898 | tŋri burḫan | ayıtduḳ-ta | şaripudrė-y-a sen bilir-mü sen ançulayu kel -miş-niŋ et’öz-üm-teki çḫşapt- … |
| Abh.Sho. 920 | bilmedin tuġmış orun-ın barıp | ayıt -tı | adı ködrülmiş-kė. |
| Abh.Sho. 1356–1360 | … i tėp答 bu yme ök türmaz iki türlüg asıġ ḳılmaḳ-lıġ edgü-ler-inde taş sėzik | ayıtduḳ-ta | ḳayu tıldaġ-ın adırıp uḳıtdı tėp kikinç bėrgelir üçün bu sėzik-ke vasuband … |
| Abh.Sho. 2510 | bar erti bramın | ayıtdı | anant-ḳa inçe tėp burḫan nom-ı-nıŋ anıŋ ülgü-si nedeg ol tėp. |
| Abh.Sho. 2513 | braman yene | ayıtdı | bir bir aġılıḳ-lar-ta ülgü-si bolur neçe teŋlig tėp anant kikinç bėrü söz- … |
| Abh.Sho. 2518 | tüz-ün upali | ayıtduḳ-ta | tŋri burḫan -ḳa kelmedük ötde bolġay alḳu toyın-lar. |
| Abh.Sho. 3159–3163 | … ıdġalı adın öŋ-ler -ig anı üçün kök ḳalıḳ ürlügsüz ermez又yene ḳaltı braman | ayıtduḳ -ta | adı ködrülmiş-ke inçe tėp gavdam-a yėr ḳayu-ḳa tayaḳ-lıġ-ın inçip turur tė … |
| Abh.Sho. 3164–3166 | braman-a yėr suv tilgen-iŋe tayaḳ-lıġ-ın turur tėp braman yene | ayıtduḳ-ta | suv tilgen-i ḳayu-ḳa tayaḳ-lıġ-ın inçip turur tėp adı ködrülmiş kikinç bėr … |
| Abh.Sho. 3167–3173 | biraman yene | ayıtduḳ-ta | inçe tėp yėėl tilgen-i ḳayu-ḳa tayaḳ-lıġ-ın inçip turur tėp adı ködrülmiş … |
| Abh.Sho. 3167–3173 | … bėrü söz-lemiş ol kök ḳalıḳ tilgen-iŋe tayaḳ-lıġ-ın turur tėp braman yene | ayıtduḳ -ta | inçe tėp kök ḳalıḳ ḳayu-ta tayaḳ-lıġ-ın inçip turur tėp adı ködrülmiş kiki … |
| Abh.Sho. 3466–3467 | ḳaltı sudur -ta毗舎佉長者vişakė bayaġut | ayıtdı | darmadinė şmnanç-ḳa inçe tėp öçmek oḫşadı-lıġ mu. |
| Abh.Sho. 3871 | anın sėzik turġurup | ayıtduḳ-ta | . |
| Abh.Sho. 4396 | tudyaḳ-ḳa neçükin taḳı | ayıtmış | kergek adın kişi-ler -ig ḳayu tıldaġ-ın tėptėser. |
| Abh.Sho. 4407–4408 | taḳı ne | ayıtmış | kergek pardakçan-lar-nıŋ-ın tėp. |
Aynı gövdeden maddeler
“ayıt” ile başlayan öteki madde başları (türevler ve birleşikler; biçimsel benzerlik, köken ilişkisi kesin değildir).