Tanım
- Pişmek, olgunlaşmak: “ḳop törlüg ı tarıġ yimiş bışarlar” her türlü bitki, ekin, meyve olgunlaşır; “iwe bışmış aşnı yise ig bolur” aceleyle pişmiş yemeği yerse hasta olur; “bışmış kerpiç” pişmiş tuğla; “köŋli bışmış kişi” gönlü olgun kişi; “sızılmaq bışmaqlıġ emgekler” erime, pişme acıları. Tanıklar: SekKuTKB
- (Abhidharma çevirisinde) “öŋi bışmaḳ” ayrı olgunlaşma (eylemin karşılığının olgunlaşması): “öŋi bışmaḳ töz-lüg nomlar” olgunlaşmış karşılık niteliğindeki öğeler; “erkligleri bışmaduḳlarḳa” yetileri olgunlaşmamış olanlara. Tanıklar: Abh3
Bu maddenin anlamları farklı eserlerde tanıklanıyor. Anlam kayması listesi →
Derlemdeki bağlamlara bakılarak yazılmış özgün tanım (yazar: Claude (yapay zekâ)); güven: yüksek. Editör denetimi bekliyor.
Madde başı ve biçimler
Madde başı (sözcük başı): bış- — yalın hâliyle geçmiyor (fiil gövdesi)
Çekimli biçimler (10):
Bağlamlar
Bütün geçişler (12) →Abh Abhidharma (Shogaito)
12 geçiş · bu eserdeki bağlamlar| Abh.Sho. 1121–1127 | … lġuluḳ bad -ġuluḳ orun üçün alp üŋülük üçün yme ök bolmaḳ az suv bolup öŋi | bışmaḳ | topraḳ bolup tıldaġ-lı tüş-li bir ikinti-ke ḳadılmaḳ ḳavışmaḳ üz-e tidig b … |
| Abh.Sho. 1241 | erklig-ler-i ḳaçıġ-lar-ı | (bışmış-lar) | erser. |
| Abh.Sho. 1244 | 謂解脱分ḳaltı ḳudrulmaḳ ülüş-lüg edgülük yıldız-ı | bışmış-lar-niŋ | adı bolur tegimlig tėp. |
| Abh.Sho. 1246–1249 | … -lıġ al aldaġ-ḳa umaz tardıp umuġ ınaġ bolġalı munı munçulayu erklig-ler-i | bışmaduḳ-lar-ḳa | ḳayu tıldaġ-ın umaz tar--tıp umuġ ınaġ bolġalı tėp tėser. |
| Abh.Sho. 1264–1266 | … z-ıġ tarımaduḳ-lar erür neçe tarısar yme ḳudrulmaḳ ülüş-lüg edgüg büdmedük | bışmaduḳ -lar | ulatı öŋlüg öŋsüza tuġmış-lar erür. |
| Abh.Sho. 3570 | munda yme ök合yaraşı tıdġu kergek öŋi | bışmaḳ | tıldaġ-ıġ. |
| Abh.Sho. 3571 | öŋi | bışmaḳ | tıldaġ-nıŋ yme ök bar üçün. |
| Abh.Sho. 3573 | öŋi | bışmaḳ | tıldaġ erür aḳıġ-lıġ edgü. |
| Abh.Sho. 3575–3577 | bilmiş kergek yoḳ öŋi | bışmaḳ-ı | negül yene sėziŋülüki tėp 問birök andaġ erser yme ök tegimlig ermez tıdġalı … |
| Abh.Sho. 4358–4362 | ördüglüg öŋi | bışmaḳ | töz-lüg nom-lar-ıġ tudyaḳ-tın tuġar tėp tėser tapladılur andaġ bolz-un ned … |
| Abh.Sho. 4358–4362 | … tapladılur andaġ bolz-un nedegin tėptėser erür üçün niz-vanı-nıŋ sysdw öŋi | bışmaḳ | tüş-i aḳıġ-lıġ edgü ördügsüz yrlıġ-sız nom-lar nedegin tudyaḳ-tın tuġar tė … |
| Abh.Sho. 4364 | biligsiz-niŋ öŋi | bışmaḳ | tüş-i buyan-sız ḳılınç erür. |
Aynı gövdeden maddeler
“bış” ile başlayan öteki madde başları (türevler ve birleşikler; biçimsel benzerlik, köken ilişkisi kesin değildir).