Abh sözlüğü · madde
birök bağlaç
Tanım
- Eğer, şayet (çoğunlukla “… erser” ile): “birök ḳız tileser yme körkle ḳız keltürür” eğer kız isterse güzel bir kız da getirir; “birök bu tuşuşmaḳ atlġ ırḳ kelser” eğer bu ‘karşılaşma’ adlı fal gelirse; “birök bo nomuġ eşidip” eğer bu öğretiyi işitip; “birök antaġ oḳ erser” eğer öyleyse; “apam birög munıteg arıġ nomlap ḳotmasar” eğer hiçbir zaman böyle arı öğretiyi bırakmazsa; “birükin bu yėr suvda tükel bilge burkan yėg ermedi erser” eğer bu dünyada her şeyi bilen Buda en üstün olmasaydı. Tanıklar: SekMait2UTT2
- (Maniheist metinde) sonra, derken: “birök başın yokaru kötürüp körti” sonra başını yukarı kaldırıp baktı. Tanıklar: Man
Bu maddenin anlamları farklı eserlerde tanıklanıyor. Anlam kayması listesi →
Derlemdeki bağlamlara bakılarak yazılmış özgün tanım (yazar: Claude (yapay zekâ)); güven: yüksek. Editör denetimi bekliyor.
Madde başı ve biçimler
Madde başı (sözcük başı): birök — yalın hâliyle 298 kez
Yazım değişkeleri (edisyonlara göre; ses değerleri farklı olabilir):
- birök 297 (Abh, U, KİP, ShoR) · bir’ök 1 (Sek)
Çekimli biçimler (5):
Bağlamlar
Bütün geçişler (212) →Abh Abhidharma (Shogaito)
212 geçiş · bu eserdeki bağlamlar| Abh.Sho. 79–82 | … z baḫşı-sın uḳıdmaḳ-nıŋ bar uġrayu ḳayu abipiray-ı tėp答şasdirakarė söz-ler | birök | uḳıdmaḳ-nıŋ erser tŋri burḫan-nıŋ anıŋ et’öz-si-nıŋ yėg ayaġuluḳ ertüki üz … |
| Abh.Sho. 154–156 | birök | yaradmamış erser şasdr-ıġ neçük ol bililmez mü erti teŋri burḫan-nıŋ edgü- … | |
| Abh.Sho. 234 | birök | yaradmış şasdr-nıŋ başında ögmemiş erser tŋri burḫan-ıġ uġrayu söz-legülük … | |
| Abh.Sho. 312 | nizvanı -lar-ıg | birök | öçüreyin tėptėser. |
| Abh.Sho. 372 | uḳıdur adın yörüg ermez-in | birök | tek söz-lep baḫşı tėp. |
| Abh.Sho. 573 | yindem nıŋ samaz üz-e yördi tėp答 | birök | lıġ samaz üz-e yörser. |
| Abh.Sho. 680 | birök | bulmasar bilip bilmedin öçmekig nedegin birdemleti tarıḳz-un. | |
| Abh.Sho. 712 | birök | tarıḳmasar nedegin ikileyü tuġun teginmez. | |
| Abh.Sho. 769–770 | birök | bulmasar tıdıġ-sız tuduġ-suz bilge biliglig. | |
| Abh.Sho. 822 | birök | yindem tarġarsar bir-in nedegin bolur adaġalı boşġud-suz tėp答yörüg töz-inç … | |
| Abh.Sho. 1353 | birök | iki türlüg asıġ ḳılmaḳ-lıġ edgü-ler-inde tudulur tėptėser. | |
| Abh.Sho. 1451 | birök | yindem ridi bögülenmek köŋül aymaḳ iki tilgen-ler ök boldı erser. | |
| Abh.Sho. 1684–1685 | 論 | birök | söz-leser yılayu abidarim-ıġ. |
| Abh.Sho. 1845–1846 | anın adamış ol yėg yörüg tėp 若如是者 | birök | andaġ erser emgek tėrgin yol üç kėrtü-ler erür üçün aḳıġ-sız bilge bilig-k … |
| Abh.Sho. 2018–2019 | azu bu tŋri burḫan yrlıḳamış mu ol | birök | erür erser tŋri burḫan yrlıḳamış ödrü tegimlig ol kėrdgüŋeli tegiŋeli ikil … |
| Abh.Sho. 2190 | birök | bu odġuraḳ erür erser tŋri burḫan yrlıḳamış ödrü tegimlig erti odġuraḳ kėr … | |
| Abh.Sho. 2269 | 若衆贤云 | birök | saŋga -badrė baḫşı söz-leser siz. |
| Abh.Sho. 2412 | anda | birök | söz-lemeser bu sudur-uġ. |
| Abh.Sho. 2424–2425 | birök | söz-leser abidarim erür uduşġuluḳ yörüglüg tėp kėrdgüŋülük bilgülük ol abi … | |
| Abh.Sho. 2441–2444 | … adruḳ-ı ermez tėp inçip iki ygrmi bölük sav-ta bėrmiş nom-lar-ta tudulmaz | birök | anda tudul -masar tŋri burḫan yrlıḳamış ermez bolġu kergek tėp又衆贤云yene saŋ … |
| Abh.Sho. 2553 | birök | söz-leser-siz-ler alḳu ni’kay-lar-taḳı abidarim-lar. | |
| Abh.Sho. 2648–2649 | 答 | birök | yindem nom-ḳa körser. |
| Abh.Sho. 2674 | ḳaltı nom | birök | ėdigsiz erser. |
| Abh.Sho. 2713–2715 | birök | tayaḳ-ın tuda adamış ol aḳıġ-lıġ tėptėser yindem köz-te ulatı altı erklig- … | |
| Abh.Sho. 2776 | 疏主云 | birök | mundaġ söz-leser. |
| Abh.Sho. 2851–2857 | birök | munda uḳıdu yörser sėzinmiş üçün anıŋ sav-ı kėŋ bolmaḳ üz-e ḳadın yörmek-l … | |
| Abh.Sho. 3060 | birök | tükel-lig erser bular tört -egü-ke ödrü adı bolur uluġ şasdr tėp. | |
| Abh.Sho. 3156–3157 | birök | yoḳ erser kök ḳalıḳ tam nedegin bolġay erti turġalı tıdıġ-lıġ üçün是以虚空bu t … | |
| Abh.Sho. 3355–3356 | ol aḳıġ-lıġ bilge biligig tėp問若以世道 | birök | lokik yol üz-e bululsar baġ-tın öŋi üdrülmeklig pirapdi. |
| Abh.Sho. 3411–3412 | … ptėser tarġarduḳ-ta alḳu niz-vanı-larıġ bululur bir bilip öçmek tėmiş üçün | birök | andaġ erser emgek-te nom taplaġ ödin -te tarġarur niz-vanı-lar-ıġ. |
| Abh.Sho. 3464 | birök | baġ bol -daçı ed-i-niŋ adrılmış-ı ėyin. | |
| Abh.Sho. 3618–3620 | ḳaltı | birök | ḳayu nom tört basudçı -lar-ta azu-ça yme tegimlig erser tört üç iki basudç … |
| Abh.Sho. 3699 | birök | bir kezig-te yindem bolur bir bilig tėp. | |
| Abh.Sho. 3736 | <bulduḳmaz> mundaġ osuġ-luġ ėdiglig nom basudçı-sız boldaçı | birök | söz-leser basudçı-sı bar tėp. |
| Abh.Sho. 4022 | birök | mundaġ yörser ḳarşı bolmaz pirakaranapat şasdr-ta söz-legüçi-ke. | |
| Abh.Sho. 4066 | birök | bu orun-ta üç bölük-lerig bolsar bulġalı uḳıdmış ol sav tayaḳ-ı bolur tėp. | |
| Abh.Sho. 4106–4107 | nedegin tėptėser yoḳ üçün körgitgülük belgü-si tėp問 | birök | andaġ erser ḳayu söz-legüçi ėdigsiz ödrü iş-siz bolġu kergek. |
| Abh.Sho. 4155 | birök | andaġ erser yme ök bolġu kergek. | |
| Abh.Sho. 4450–4451 | birök | mundaġ tėp söz-leser yindem kirlig yükmek ök tigirt-lig bolġu kergek edgü … | |
| Abh.Sho. 4496 | 問 | birök | ḳılınç emgek üz-e yükmek emgek bolur tėptėser. |