İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu

emgen- fiil

Tanım

  1. Acı çekmek, sıkıntıya katlanmak; çile çekmek: “altı yıl tapavan berkte duşkaraçar emgek emgenmişin” altı yıl çile ormanında ağır çile çekmiş olarak; “ertiŋü emgek emgenür irti” çok acı çekiyordu; “bu yėrtinçüde sansız tümen tınlıġlar emgenser” bu dünyada sayısız canlı acı çekerse; “alḳu tınlġlar üçün ḳadıġlanıp emgenip” bütün canlılar için çabalayıp çile çekip; “özüti ozakı özke emgentükin” ruhunun bedende acı çektiğini. Tanıklar: KİPSekMaitAbhMan

Derlemdeki bağlamlara bakılarak yazılmış özgün tanım (yazar: Claude (yapay zekâ)); güven: yüksek. Editör denetimi bekliyor.

Madde başı ve biçimler

Madde başı (sözcük başı): emgen- — yalın hâliyle geçmiyor (fiil gövdesi)

Çekimli biçimler (13):

Abh Abhidharma (Shogaito)

2 geçiş · bu eserdeki bağlamlar
Abh.Sho. 406 alḳu tınlġ-lar üçün ḳadıġlanıp emgenip tileyü bolmış üçün tuyunmaḳ-ıġ.
Abh.Sho. 3716–3717 … çün tegzinmek ulalmaḳ-ı従設 劬勞yoḳsuz bdatı bolur ḳılmış-ıŋız-lar ḳadıġlanmaḳ emgenmekig nedegin tėptėser.

Aynı gövdeden maddeler

“emgen” ile başlayan öteki madde başları (türevler ve birleşikler; biçimsel benzerlik, köken ilişkisi kesin değildir).