İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu

iç isim

196 geçiş 23 biçim 19 eser KBMaitKuTTTShoRAbhUMan Anlam haritasında göster

Tanım

  1. İç, içeri; karın, gönül: “ay iç taş biligli” ey içi dışı bilen; “taşı teg içi ol içi teg taşı” dışı gibi içi, içi gibi dışıdır; “körü barsa erdi içim taşlarım” içimi dışımı görse; “köŋlüm için örtedi” gönlümü içten yaktı; “için taşın adınçıġ bediz urturtum” içine dışına olağanüstü süsler vurdurdum; “yumşaḳ içi pür aġu” (yılanın) yumuşak, içi zehir dolu. Tanıklar: KB3DLTAH
  2. (Çekimli biçimlerle edat gibi) içinde, içine, içinden: “köŋül içinte oot kirdi” gönlün içine ateş girdi; “ev barḳ içinte” ev bark içinde; “anıŋ içiŋe” onun içine; “tört tuġum bėş yol içinteki tınlıglar” dört doğum, beş yoldaki canlılar; “içgerü” içeriye doğru. Tanıklar: SekMaitTTKuT

Bu maddenin anlamları farklı eserlerde tanıklanıyor. Anlam kayması listesi →

Derlemdeki bağlamlara bakılarak yazılmış özgün tanım (yazar: Claude (yapay zekâ)); güven: yüksek. Editör denetimi bekliyor.

Madde başı ve biçimler

Madde başı (sözcük başı): iç — yalın hâliyle 1.590 kez

Çekimli biçimler (22):

Abh Abhidharma (Shogaito)

14 geçiş · bu eserdeki bağlamlar
Abh.Sho. 203–204 azu-ça yene içdinki taşdınḳı alḳu şasdr yaradtaçı-lar-nıŋ.
Abh.Sho. 222 küsemiş üçün erür uḳıdġalı içdin sıŋar köŋül-inde bar ḳılmış-ın süz-ük kėrdgünç-üg.
Abh.Sho. 226 birök uḳıdġalır üçün içdin sıŋar köŋül-inde tuġut -mış-ın süz-lük kėrdgünç köŋül-üg tėp tėser.
Abh.Sho. 382–383 … -ki ödte wayu bışurunu yorımış küsüş-i kėŋ uluġ yrlıḳançu -çı köŋül-i üz-e içgerü teginü tüketmiş erti.
Abh.Sho. 1251 一者内aŋ’ilki içdin sıŋarḳı ikinti taş-tın sıŋarḳı.
Abh.Sho. 1251 içdin sıŋar-ḳı erser.
Abh.Sho. 1253–1260 … tın sıŋar tıldaġ bolup nomlaġalı köni nomuġ tınlġ-lar-nıŋ kentü egsük üçün içdin sındar-ḳı köni-sinçe saḳın -maḳ bögünmek-ler-i bu tıldaġ-ın umaz-lar üŋeli …
Abh.Sho. 1261 içdin sıŋar tıldaġ tėgli kentü öz-ler-i-niŋ egsük üçün köni-sinçe saḳınmaḳ bögün …
Abh.Sho. 1263 ḳayu-nuŋ adı bolur egsük içdin sıŋar-ḳı tıldaġ-ı tėptėser.
Abh.Sho. 1267–1270 … r-uġuş(-taḳı)-lar umaz-lar üçün öridgeli körmek yol-uġ bular-nıŋ adı bolur içdin sıŋarḳı tıldaġ-ı egsük tėp anı üçün adı ködrülmiş-ler umaz-lar tardıp umuġ …
Abh.Sho. 1407–1408 iki türlüg tıldaġ basudçı -lar erser aŋ’ilki adın-tın nom ėşidmek二içdin sıŋar köni-sinçe saḳın(-maḳ) bögünmek erür.
Abh.Sho. 2559–2560 … raḳ erür tŋri burḫan yrlıḳamış nedegintėptėser bu erür alḳu burḫan-lar-nıŋ iç aġılıḳ-ı.
Abh.Sho. 3085–3086 içdin sıŋar-ḳı burḫan nom-ındaḳı-lar-ḳa taşdın sıŋar taş azaḳ nomluġ-lar-ḳa yumġ …
Abh.Sho. 4437 ançulayu oḳ yme içdin sıŋar köŋül-te niz -vanı-lar.