Man sözlüğü · madde
bügü sıfat
Tanım
- Bilge, bilgin (KB’de çoğunlukla hitap): “ḳılınçıŋ sözüŋ eḍgü tut ay bügü” ey bilge, işini sözünü iyi tut; “yaḳşı aymış bügü bilgi kiŋ” bilgisi geniş bilge güzel söylemiş; “bügülerke bilgi elig tutmadı” bilgelere bilgi el vermedi; “bilge bögü yunçıdı” bilge güçsüzleşti. Tanıklar: KB3DLT
- “bügü bilig” (Budist) doğaüstü bilgi, her şeyi bilme: “bügü biliglig burkanlar” her şeyi bilen Budalar; “ḳuanşi im pusar bügü biligin alḳunı körür” Avalokiteśvara doğaüstü bilgisiyle her şeyi görür; “erdemin bügüsin bügülenmekin” erdemini, bilgeliğini, doğaüstü gücünü. Tanıklar: KİPMan
- (Tonyukuk yazıtında) “bögü ḳaġan” Bögü Kağan: “bögü ḳaġan baŋaru ança yıdmiş” Bögü Kağan bana şöyle haber göndermiş. Tanıklar: T2
Bu maddenin anlamları farklı dönemlerde tanıklanıyor. Anlam kayması listesi →
bögü yazımı da bu maddede toplandı.
Derlemdeki bağlamlara bakılarak yazılmış özgün tanım (yazar: Claude (yapay zekâ)); güven: yüksek. Editör denetimi bekliyor.
Madde başı ve biçimler
Madde başı (sözcük başı): bügü — yalın hâliyle 89 kez
Çekimli biçimler (6):
Bağlamlar
Bütün geçişler (2) →Man Manichaica I-III
2 geçiş · bu eserdeki bağlamlar| T II D 176-99–102 | bu üç elig t(e)ŋriler kelmekin enmekin erdemin | bügüsin | bügülenmekin k(a)ltı kelip kedilür |
| T II D 173a2-456 | … y(a)gın bu eki TM 159 (Vorderseite) : U 31 / … burhan t(e)ŋriken(i)m(i)z | büg[ü | han ] [ku]tıŋa t(e)ŋri mojak … ulatı k(a)m(a)g ėki [ançman ] dintarlar t(e … |
Aynı gövdeden maddeler
“bügü” ile başlayan öteki madde başları (türevler ve birleşikler; biçimsel benzerlik, köken ilişkisi kesin değildir).