İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu

birle edat

1.235 geçiş 2 biçim 20 eser KuTKBAbhMaitShoRAHUBK Anlam haritasında göster

Tanım

  1. İle, birlikte: “bayat atı birle sözüg başladım” söze Tanrı’nın adıyla başladım; “ölüŋler öwkeŋiz birle” öfkenizle ölün; “tirek yidleg birle elgimizni kavşurup” direk ve yıdlag (sunu) ile ellerimizi birleştirip; “kök ḳalıḳ birle ḳatılıp” gök boşlukla karışıp; “ḳız birle küreşme, ḳısraḳ birle yarışma” kızla güreşme, kısrakla yarışma; “tabġaç bodun birle tüzültüm” Çin halkıyla barıştım. Tanıklar: KTMaitShoRKuTKBDLT
  2. (Kuran çevirisinde) aracılık, sebep: “anıŋ birle” onunla, onun sayesinde; “yarlıġı birle” buyruğuyla. Tanıklar: KuT2KBAH

Derlemdeki bağlamlara bakılarak yazılmış özgün tanım (yazar: Claude (yapay zekâ)); güven: yüksek. Editör denetimi bekliyor.

Madde başı ve biçimler

Madde başı (sözcük başı): birle — yalın hâliyle 1.232 kez

Çekimli biçimler (1):

Man Manichaica I-III

5 geçiş · bu eserdeki bağlamlar
T I - 44–51 tört y(a)ruk küçin birle bu y[ėr] suvka enti apamu bo[lg]ınça .. … .. . … … … … … … … … … … … … … … …
T II D 176-112 … a)ruk t(e)ŋri suv t(e)ŋri ot t(e)ŋri bolar barça ezrua t(e)ŋri üze kedilip birle katılıp erürler
T II D 173d-329–335 … (ü)lin y(a)rutsar yme agı bar(a)m köziŋe neŋ elenmegey yme neçe otaçı otın birle k(e)lser anı otayu umagay
T II D 173d-355–357 ol içreki az birle katalur kim erkekli tişili etözinte erür
T II D 176-482–484 bu m(e)niŋ yutuzum bu tėp içgerü kirip ölüg birle yattı

Aynı gövdeden maddeler

“birle” ile başlayan öteki madde başları (türevler ve birleşikler; biçimsel benzerlik, köken ilişkisi kesin değildir).