İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu

bitig isim

281 geçiş 18 biçim 14 eser KBKuTSekMaitKTŞUManKÇ Anlam haritasında göster

Tanım

  1. Yazı, yazılı şey; kitap, mektup: “bitip ḳoḍmış atın tirigke bitig” adını dirilere yazılı olarak bırakmış; “nom bitig” dinî kitap, sutra; “ilig me bitisü öz elgin bitig” hükümdar mektubu kendi eliyle yazsın; “bitigmü kerek ya söz” mektup mu gerekir, (sözlü) haber mi. Tanıklar: SekMaitManUKB3
  2. Yazıt: “bu bitig bitigme atısı yolluġ tėgin” bu yazıtı yazan (kağanın) yeğeni Yolluğ Tegin’dir; “belgümin bitigimin anta yaratıtdım” nişanımı, yazıtımı orada yaptırdım; “ataçımḳa bitig taşıġ toḳıtdım” atam için yazıtlı taş yonttum. Tanıklar: OKTŞU
  3. (Kuran çevirisinde) kitap; kader, yazgı: “bitig boḍnı” kitap ehli; “meger taŋrı yarlıġı birle, bitig zamanberilmiş” ancak Tanrı’nın izniyle, süresi belirlenmiş bir yazgıyla. Tanıklar: KuT2

Bu maddenin anlamları farklı dönemlerde tanıklanıyor. Anlam kayması listesi →

Derlemdeki bağlamlara bakılarak yazılmış özgün tanım (yazar: Claude (yapay zekâ)); güven: yüksek. Editör denetimi bekliyor.

Madde başı ve biçimler

Madde başı (sözcük başı): bitig — yalın hâliyle 177 kez

Çekimli biçimler (17):

Man Manichaica I-III

2 geçiş · bu eserdeki bağlamlar
T. II K. 2a-126–129 bu bi[tig] idisi vidin bügülenmekin küsin kedin kamag t(e)ŋri yėrinteki t(e)ŋriler üz …
T II D 171-174–225 … lmiş boltı … … … uyatmakın bu … … … … [t](e)ŋri t(e)ŋri dem u[lug] … … nom bitig kim yme … … … … tolu erüş ük[ü]ş türl[ü]g … [öz]ütlerig odguru-glı köŋülüg …

Aynı gövdeden maddeler

“bitig” ile başlayan öteki madde başları (türevler ve birleşikler; biçimsel benzerlik, köken ilişkisi kesin değildir).