İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu

emgen- fiil

Tanım

  1. Acı çekmek, sıkıntıya katlanmak; çile çekmek: “altı yıl tapavan berkte duşkaraçar emgek emgenmişin” altı yıl çile ormanında ağır çile çekmiş olarak; “ertiŋü emgek emgenür irti” çok acı çekiyordu; “bu yėrtinçüde sansız tümen tınlıġlar emgenser” bu dünyada sayısız canlı acı çekerse; “alḳu tınlġlar üçün ḳadıġlanıp emgenip” bütün canlılar için çabalayıp çile çekip; “özüti ozakı özke emgentükin” ruhunun bedende acı çektiğini. Tanıklar: KİPSekMaitAbhMan

Derlemdeki bağlamlara bakılarak yazılmış özgün tanım (yazar: Claude (yapay zekâ)); güven: yüksek. Editör denetimi bekliyor.

Madde başı ve biçimler

Madde başı (sözcük başı): emgen- — yalın hâliyle geçmiyor (fiil gövdesi)

Çekimli biçimler (13):

Man Manichaica I-III

4 geçiş · bu eserdeki bağlamlar
T II D 173 a1-311–315 anta ötrü özüti ozakı özke emgentükin iglemekin ölmekin kop yėrde açıg emgek körtükin yme irinç kişi oglı k(e)nt …
T II D 173b2-392–395 kim etöz üçün emgenser tolgansar yme an(ı)ŋ utlısı etözke ölmek artamak bulunçı ol
T II D 173a2-440–444 üküş üdte berü emgenmiş emgek(e)-mezin unıtalam m(e)ŋigü m(e)ŋigü sevinçlig ögrünçlüg ⟦T II D 173a …
T II D 172b-575–578 takı inçe k(a)ltı agr[uklug] uzuntonlug eŋip tugur[guluk] üdke az emgenür ken ögrünçü körür

Aynı gövdeden maddeler

“emgen” ile başlayan öteki madde başları (türevler ve birleşikler; biçimsel benzerlik, köken ilişkisi kesin değildir).