U sözlüğü · madde
adın sıfat
Tanım
- Başka, diğer, öteki: “bar adın orunta sözlep” başka yerde söyleyip; “adın kişilertin tıdıġ bar” başka kişilerden engel var; “aḍın yol” başka yol. Tanıklar: AbhTT
- Başkası, özge kişi; “öz” karşıtı: “adınlarḳa asıġlıġ işig işletiŋiz” başkalarına yararlı iş yapın; “özli adınlınıŋ ḳaraŋġusın” kendisinin ve başkasının karanlığını. Tanıklar: AbhTT
- (-DAn, -nIŋdA ile) -den başka, -den gayrı: “seniŋdin aḍınḳa” senden başkasına; “munda aḍın” bundan başka; “yoḳ oŋ anda aḍın” ondan başka çare yok. Tanıklar: AbhKB2DLTAH
- “adın öŋi” ayrı, farklı: “adın öŋi öçmeklertin” başka, ayrı sönüşlerden. Tanıklar: Abh2ShoR
Derlemdeki bağlamlara bakılarak yazılmış özgün tanım (yazar: Claude (yapay zekâ)); güven: yüksek. Editör denetimi bekliyor.
Madde başı ve biçimler
Madde başı (sözcük başı): adın — yalın hâliyle 423 kez
Yazım değişkeleri (edisyonlara göre; ses değerleri farklı olabilir):
- adın 258 (Abh, Mait, U, EÇS) · aḍın 164 (KB, KuT, AH, DLT) · ad’ın 1 (Abh)
- adınḳa 33 (Abh, U) · aḍınḳa 10 (KB, KuT, DLT)
- adınlarḳa 20 (Abh, U, ShoR) · aḍınlarḳa 1 (KB)
- adınlar 12 (Abh, ShoR, U) · aḍınlar 4 (AH, KuT, KB)
- adınlarıġ 4 (Abh, AO) · adınlarıg 1 (Mait)
- aḍınḳı 3 (KuT) · aḍınkı 1 (KuT)
Çekimli biçimler (26):
Bağlamlar
Bütün geçişler (17) →U Uigurica I-IV
17 geçiş · bu eserdeki bağlamlar| U II, T. II Y.18 - T. II Y.10- 17–19 | birök | adın | adın üge bilge atlġ yüzlüg er içi körkin ḳurtulġu tınlġ-lar erser ḫuanşı ı … |
| U II, T. II Y.18 - T. II Y.10- 17–19 | birök adın | adın | üge bilge atlġ yüzlüg er içi körkin ḳurtulġu tınlġ-lar erser ḫuanşı ım pus … |
| U II, T. II Y.18 - T. II Y.10- 17–19 | … lüg er içi körkin ḳurtulġu tınlġ-lar erser ḫuanşı ım pusar ol tınlġ-lar-ḳa | adın | adın üge bilge atlġ yüzlüg er içi körkin körtkürü nomlayur ḳutġarur |
| U II, T. II Y.18 - T. II Y.10- 17–19 | … r içi körkin ḳurtulġu tınlġ-lar erser ḫuanşı ım pusar ol tınlġ-lar-ḳa adın | adın | üge bilge atlġ yüzlüg er içi körkin körtkürü nomlayur ḳutġarur |
| U II, T. III M. 207.-26–27 | adın-ta | ançulayu kelmis-ler birle tususmaġ-ı bolur | |
| U II, T. III M. 207.-66 | adın | azun-lar-la yme antaġ oġ toġmaḳ-ı bolur | |
| U II, T. III M. 207.-81–93 | tŋriler ėligi-y-a toyın smnanç upasi upasanç erser .. azu olar-tın | adın | töz--ün-ler oġlı erser yme .. tözün--ler ḫız-ı erser yme .. kim-ler birök … |
| U II, T. III M. 207.-35–48 | … g ḫan--nıŋ yėrtinçü-sinte erser .. azu prit ajun-ınta erser .. azu olartın | adın | ḫayu azun-lar--ta toġmıs erser yme .. olar inçip bu darnı-nıŋ küçi küsüni … |
| U II, T. III M. 225-4–5 | yükünürmn alḳu ada-larıġ yanturdaçı | adın--lar-ḳa | utsuḳmaġ-sız .. |
| U II, T. III M. 225-7.-1 | alḳu buti yek içkek-lerig tıtdaçı .. | adın-lar-nıŋ | alḳu türlüg arvıs-ların kesdeçi alḳu ödsüz ölüm- .. -lerde umuġ ınaġ bolta … |
| U II, T. III M. 225-10.-3 | munı munçulayu | adın--ḳa | utsuġmaġ-sız uluġ ḳatır yavlaġ uluġ küçlüg küsün-lüg .. uluġ çoġ-luġ yalın … |
| U II, T. III, M. 225.-39.-2 | [a]dın-lar-nıŋ | alḳu arvıs-ların bayurmn | |
| U II, T. III, M. 225.-39.-5 | adın-lar-nıŋ | suu-sin çerik- -in tıtmaḳ serkürmek ḳılur-mn .. | |
| U II, T. III, M. 225.-12.-5 | … a kiken . . . [inte] ig kem sıḳıs taŋıs ada tuda . . . tolḳaḳ-lar -ınta .. | adın-lar | tı[n] . . . . alḳu türlüg suu çerik-lerde . . . . . -mis ayaġ-ḳa tekimlig … |
| T. III M. 225-2 | … ükin yüte .. arḳa yükin kötürü ünzüzin (=ünsüzin) önüp tavış-sızın yaşıḳıp | adınlar-nıŋ | ed tvar üzeki ėsig özin üzüp kntü et’öz--ümin igidtim erser .. er yutuzıŋa … |
| T. III M. 225-2 | … erser.. evrik sarsıġ sav sözle--dim erser .. aşġunçuladım erser .. köŋülin | adın | kşi-niŋ edgüsiŋe küni saḳınç turġurdum erser .. öpke üz boz köŋül tutdum e … |
| U II, T. II, Y., 48-59–62 | … miş tėp bilip uḳup .. artamaḳsız bozulmaḳsız ed tavar buyan edgü ḳılınç-ta | adın | yoġ tėp .. anın bu alḳu ayıġ ḳılınç-larıġ arıtdaçı kşanti nom erdinig biti … |
Aynı gövdeden maddeler
“adın” ile başlayan öteki madde başları (türevler ve birleşikler; biçimsel benzerlik, köken ilişkisi kesin değildir).