İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu
U sözlüğü · madde

artuḳraḳ zarf

Tanım

  1. Daha çok, daha fazla; pek: “artuḳraḳ ögrünçülüg” daha çok sevinçli; “arıtı bulmaz artuḳraḳ meŋig” daha fazla mutluluk hiç bulamaz; “artuġraġ uz arıtdaçı” pek iyi arıtan; “artoqraq ḳorqınç” pek korkunç. Tanıklar: U2ShoR2
  2. Daha üstün: “bir ögür ol artuḳraḳ bir ögürdin” bir topluluk öbüründen üstün (olur diye). Tanıklar: KuT

Bu maddenin anlamları farklı dönemlerde tanıklanıyor. Anlam kayması listesi →

Derlemdeki bağlamlara bakılarak yazılmış özgün tanım (yazar: Claude (yapay zekâ)); güven: yüksek. Editör denetimi bekliyor.

Madde başı ve biçimler

Madde başı (sözcük başı): artuḳraḳ — yalın hâliyle 12 kez

Yazım değişkeleri (edisyonlara göre; ses değerleri farklı olabilir):

  • artuḳraḳ 11 (U, ShoR, Abh, KuT) · artukraḳ 1 (Mait)

Çekimli biçimler (2):

U Uigurica I-IV

12 geçiş · bu eserdeki bağlamlar
U II, T. II Y. 52,1-9 bu savıġ ėşidip mkintrasini . . [il]ig artuḳraḳ . . . [ög]rünçülüg inçe tėpditi
U II, T. II Y. 52,1- III 21-13–16 öŋre ajuntaḳı öç kek özü- . . . . . . [tı]ltaġınta brḫmadati ėligig artuḳraḳ t- . . . . . . yorıyu barıp s . . [u]pusup atl[ġ] . . . . . . . . . . . . …
U II, T. II Y. 52,2 – IX 57- 26 … jır-lıġ lurzi--si üze urmış-ta kilimbi yek ögsüz Alḳu ayıġ yavız yol-larıġ artuḳraḳ uz arıtdaçı . . . uşnisa viçai atlġ darnı. / alḳu burḫan-lar bodistv-lar ḫ …
U II, T. III M. 207 a II.-59 … ġ ançulayu kelmis-niŋ töpü-te abisik ḫılılmıs .. alḳu ayıġ yavız yol-larıġ artuġraġ uz arıtdaçı .. örtük tıtıġ-larıġ alḳu emgek--liġ toḳum-larıġ bosdaçı artad …
U II, T. III M. 238-10 … i-ler ėligi-y-a anın bu usnis-a viçai atlġ darnı alḳu ayıġ yavız yol-larıġ artuġraġ uz-oġıḳu-ġa sarıt ḫılġu-ġa .. saḳınḳu-ġa .. pısrunḳun-ġa .. ökü-ke .. tapı …
U II, T. III M. 207.-47–51 … ınlġ-lar-nıŋ asıġ-lıġ-ı üçün usnis-a viçai atlġ alḳu ayıġ yavız yol-lar-ıġ artuġraġ uz arıtdaçı bu darnı-nı [!] ḫudar-mn
U II, T. III M. 207.-63–65 tŋriler ėligi--y-a ançulayu oġ ol ıduġ tınlġ-ıġ yme artuġraġ arıġ süzük erür tėp bilgülüg ol
U II, T. III M. 207.-67–73 … çı .. bosḳundaçı .. esidteçi bar erser .. ol orun-taḳı alḳu tınlġ--lar-nıŋ artuġraġ arıġ süzük bolmaġ-ı bolur
U II, T. III M. 207.-10–11 tamu-ta ulatı alḳu yavız yol-lartın artuġraġ osmaḳ-ı ḫutrulmaġ-ı bolur ..
U II, T. III M. 207 b.-13–17 … üze tŋri--ler ėligi-y-a alḳu tınlġ-lar yme tamu-ta ulatı yavız yol-lar-tın artuġraġ osmaġ-ı ḫutrulmaġ-ı bolur..
U II, T. III M. 207 b.-18–19 olar alḳu tınlġ-lar ume artuġraġ arıġ bolmaġ-ı bolur ..
U II, T. III M. 207 b.-24–28 … ligi-y-a anı üze ol tŋri urı-sı-nıŋ yėti kün-te alḳu ayıġ yavız azun-lar-ı artuġraġ arıyu kėtip öz-i yas-ı usun bolur..