İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu
U sözlüğü · madde

boġuz isim

78 geçiş 17 biçim 7 eser KBUMaitDLTTSekKuT Anlam haritasında göster

Tanım

  1. Boğaz, gırtlak: “et öz ülgi barça boġuzdın kirür” bedenin payı hep boğazdan girer; “boġuz aġrıġ igig” boğaz ağrısı hastalığını; “yalıŋ boġuzı todmaz” aç boğazı doymaz; “yürekler boġuz başıŋa kelgüsi” yürekler ağızlara gelecek; “kentü yülügüsi üze bogzın bıçıp” kendi usturasıyla boğazını kesip. Tanıklar: SekMaitUKuTKB
  2. Yiyecek, karın doyurma; boğaz düşkünlüğü: “bodun boġzı toḳ erti” halkın karnı toktu; “bu emgek neçe boġzı egni üçün” bu emek hep karnı ve sırtı (yemesi giymesi) için; “boġzuŋ küḍez, bolma erniŋ ili” boğazını koru, kimsenin bağımlısı olma; “boġuzḳa bulun bolma” boğazına tutsak olma; “egin bütti boġzum yime boldı toḳ” sırtım örtüldü, boğazım doydu. Tanıklar: KB4

Derlemdeki bağlamlara bakılarak yazılmış özgün tanım (yazar: Claude (yapay zekâ)); güven: yüksek. Editör denetimi bekliyor.

Madde başı ve biçimler

Madde başı (sözcük başı): boġuz — yalın hâliyle 26 kez

Yazım değişkeleri (edisyonlara göre; ses değerleri farklı olabilir):

  • boġzın 2 (KB) · bogzın 1 (Mait)

Çekimli biçimler (16):

U Uigurica I-IV

2 geçiş · bu eserdeki bağlamlar
U II, T. III, M. 225.- 45.-5 … ] -lıġ igig .. köz aġrıġ igig .. burun aġrı .. [ġ] igig aġız aġrıġ igig .. boġuz aġrıġ igig yürek aġrıġ igig .. öŋüç aġrıġ igig ..ḳulḳḳ aġrıġ igig .. yürek …
U II, T. III, M. 225.- 40.-1 … a yapırḳaḳ-ta kegde-te böz-te ban-ta erser yme bitip et’öz -inte erser yme boḳuz-ınta erser yme tutsar-lar oḳısar-lar .. ol tınlġ-lar-ḫa bir ajun-ta neŋ aḳu teg …

Aynı gövdeden maddeler

“boguz” ile başlayan öteki madde başları (türevler ve birleşikler; biçimsel benzerlik, köken ilişkisi kesin değildir).