Tanım
- Esen, sağ, sağlıklı; güvende: “sewerin esen tut yaġısın kötür” seveni esen tut, düşmanını kaldır (yok et); “esenin tirilgil üküş yıl yaşa” sağlıkla yaşa, çok yıl yaşa; “üçünçi esenin tiriglik turur” üçüncüsü sağlıklı yaşamaktır; “kop ėsėn tükėl körüşmiş” hepsi sağ salim görüşmüş; “ėsen tükel öz yėrinte barurlar” sağ salim kendi yerlerine giderler; “burḫan esen erkenki ötde” Buda hayattayken. Tanıklar: IBKİPAbhKB3
Derlemdeki bağlamlara bakılarak yazılmış özgün tanım (yazar: Claude (yapay zekâ)); güven: yüksek. Editör denetimi bekliyor.
Madde başı ve biçimler
Madde başı (sözcük başı): esen — yalın hâliyle 64 kez
Yazım değişkeleri (edisyonlara göre; ses değerleri farklı olabilir):
- esen 59 (KB, DK, EÇS, Abh) · ėsėn 3 (IB) · ėsen 2 (Mait, KİP)
Çekimli biçimler (3):
Bağlamlar
Bütün geçişler (2) →U Uigurica I-IV
2 geçiş · bu eserdeki bağlamlar| U II, T. III M. 207.-30–32 | ol ḫayu ḫayu ajun -lar-ta toġsar .. anta anta yme linḫu-a-nıŋ | esen-intin | ök bögün keligin toġmaġ-ı bolur .. |
| U II, T. III M. 225.-5 | … a mali-ta ulatı-lar-nıŋ tutmaġ-lıġ ada-lar-ıntın alḳu tutdaçı--lar-tın inç | esen | ḳılzun mėni .. |
Aynı gövdeden maddeler
“esen” ile başlayan öteki madde başları (türevler ve birleşikler; biçimsel benzerlik, köken ilişkisi kesin değildir).