İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu
U sözlüğü · madde

iç isim

196 geçiş 23 biçim 19 eser KBMaitKuTTTShoRAbhUMan Anlam haritasında göster

Tanım

  1. İç, içeri; karın, gönül: “ay iç taş biligli” ey içi dışı bilen; “taşı teg içi ol içi teg taşı” dışı gibi içi, içi gibi dışıdır; “körü barsa erdi içim taşlarım” içimi dışımı görse; “köŋlüm için örtedi” gönlümü içten yaktı; “için taşın adınçıġ bediz urturtum” içine dışına olağanüstü süsler vurdurdum; “yumşaḳ içi pür aġu” (yılanın) yumuşak, içi zehir dolu. Tanıklar: KB3DLTAH
  2. (Çekimli biçimlerle edat gibi) içinde, içine, içinden: “köŋül içinte oot kirdi” gönlün içine ateş girdi; “ev barḳ içinte” ev bark içinde; “anıŋ içiŋe” onun içine; “tört tuġum bėş yol içinteki tınlıglar” dört doğum, beş yoldaki canlılar; “içgerü” içeriye doğru. Tanıklar: SekMaitTTKuT

Bu maddenin anlamları farklı eserlerde tanıklanıyor. Anlam kayması listesi →

Derlemdeki bağlamlara bakılarak yazılmış özgün tanım (yazar: Claude (yapay zekâ)); güven: yüksek. Editör denetimi bekliyor.

Madde başı ve biçimler

Madde başı (sözcük başı): iç — yalın hâliyle 1.590 kez

Çekimli biçimler (22):

U Uigurica I-IV

10 geçiş · bu eserdeki bağlamlar
U II, T II Y.32-8–10 barır-bız tip . . öz biligsiz bilge küçinte bu muntaġ emgek içinte aġtaru tongtaru tegzinür-ler
U II, T II Y 10-10–13 kim ḳayu tınlġ altmış ėki kuti sanı keŋ ögüz içinteki ḳum sanınça bodi-svt atın atayu tapınu udunu ḫataġlansar ölüm künketegi at …
U II, T. II Y.18 - T. II Y.10- 17–19 birök adın adın üge bilge atlġ yüzlüg er içi körkin ḳurtulġu tınlġ-lar erser ḫuanşı ım pusar ol tınlġ-lar-ḳa adın adın …
U II, T. II Y.18 - T. II Y.10- 17–19 … r erser ḫuanşı ım pusar ol tınlġ-lar-ḳa adın adın üge bilge atlġ yüzlüg er içi körkin körtkürü nomlayur ḳutġarur
U II, T. III M. 207.-78–80 azu ėdiz .. taġ-ta erser .. azu ėdiz ev-te erser .. azu stup-nuŋ içinte orġuluġ ol…
U II, T. III, M. 225.- 40.-1 … neŋ yalaŋuġ ajun-ınta çıḳai bolmaḳıġ teginmekei-ler .. kaŋgavaluk kaŋ ögüz için-deki ḳum sanınça sanaġuluḳsuz ölgü-legülüg-süz burḫan adı kötrülmis--ler-niŋ bu …
U II, T. II, Y., 48-45–46 aviş tamu içinteki örtlüg yalın--lıġ yėr-ler-de aḳdınmış-ta anta miŋ ökünser tümen yrvalsar-m …
U II, T. II, Y., 48-47–51 ḳamaġ üç ödki kaŋ ögüz içinteki ḫum sanınça burḫan-lar ödinte ayaġ-ḳa tekimlig pintola brtvaçi-da ulatı al …
U II, T. II, Y., 48-64–66 … lınç küçinte tŋridem küçleri küsün-leri parivar ḳuvraġ-ları aşılıp üstelip içtin sıŋar nomuġ sajınıġ .. taştın sıŋar ėlig ulusuġ küyü közedü tutmaḳ-ları bo …
U II, T. II Y 42.-66–70 ḫamaġ üç ödki kaŋ ögüz içinteki ḳum sanınça burḫanlar ödinte ayaġġa tekimlig pintolabardvçide ulatı altı y …