TT sözlüğü · madde
birök bağlaç
Tanım
- Eğer, şayet (çoğunlukla “… erser” ile): “birök ḳız tileser yme körkle ḳız keltürür” eğer kız isterse güzel bir kız da getirir; “birök bu tuşuşmaḳ atlġ ırḳ kelser” eğer bu ‘karşılaşma’ adlı fal gelirse; “birök bo nomuġ eşidip” eğer bu öğretiyi işitip; “birök antaġ oḳ erser” eğer öyleyse; “apam birög munıteg arıġ nomlap ḳotmasar” eğer hiçbir zaman böyle arı öğretiyi bırakmazsa; “birükin bu yėr suvda tükel bilge burkan yėg ermedi erser” eğer bu dünyada her şeyi bilen Buda en üstün olmasaydı. Tanıklar: SekMait2UTT2
- (Maniheist metinde) sonra, derken: “birök başın yokaru kötürüp körti” sonra başını yukarı kaldırıp baktı. Tanıklar: Man
Bu maddenin anlamları farklı eserlerde tanıklanıyor. Anlam kayması listesi →
Derlemdeki bağlamlara bakılarak yazılmış özgün tanım (yazar: Claude (yapay zekâ)); güven: yüksek. Editör denetimi bekliyor.
Madde başı ve biçimler
Madde başı (sözcük başı): birök — yalın hâliyle 298 kez
Yazım değişkeleri (edisyonlara göre; ses değerleri farklı olabilir):
- birök 297 (Abh, U, KİP, ShoR) · bir’ök 1 (Sek)
Çekimli biçimler (5):
Bağlamlar
Bütün geçişler (14) →TT TT I-X
14 geçiş · bu eserdeki bağlamlar| T II Y 36. 12.-13 | birök | bu tuşuşmaḳ atlġ ırḳ kelser . sevin inçe ayur . | |
| T II Y 36. 2. -30–31 | ada ertgei [.] edgü kelgei [.] | birök | süü sülemek atlġ ırḳ kelser sawın inçe ayur . süü süleser yėr telinir . |
| T II Y 36.13. -41–45 | etüz -üŋin küzedser sn [.] kelen keyik müyüzi teg atıŋ küüŋ kötlürgei [.] | birök | bu taġ atlġ ırḳ kelser sawın inçe tėr . taġ yėrinte taġ önti seŋir boltı . … |
| T II Y 36.3.-53–55 | yaŋırdı il olurġai sn . | birök | bu ḳoramaḳ atlġ ırḳ kelser sawın inçe tėr suw tmırı ḳurısar yaş yawışġu ḳu … |
| T II Y 36.15-66–69 | … ü-de erser sançıtur . balıḳda erser ḳorayur . buyan edgü ḳılınç ḳılġu ol . | birök | bu ḳatḳa birmek atlġ ırḳ kelser sawın inçe ayur . |
| T II Y 36.14-81–88 | … [.] tegser sn yaŋı yıl-nıŋ ėki ygrminç ay-ıŋa . ançata timin iş ///////// | birök | bu sewinmk atlġ ırḳ kelser sawın inçe tėr . sewinç ögrünç saŋa kelti . |
| T II Y 36.17.-101–102 | birök | bu teriŋ ḳuduġ atlġ ırḳ kelser sawın inçe tėr . | |
| T II Y 36. 5. -111–112 | birök | utru kelmek atlġ ırḳ kelser sawın inçe tėr . | |
| T II Y 36. 6.-132–133 | birök | inç kelmek atlġ ırḳ kelser sawın inçe tėr . yėl iyin eşidilür . | |
| T II Y 36.1.-154–157 | … [.] ekeŋ yeŋeŋ sewinçlig ol . ḳonşı ḳız utlı-lıġ . ḳop işiŋ yaraġ -lıġ [.] | birök | kiçig igitmek atlġ ırḳ kelser sawın inçe tėr . |
| T II Y 36.11-173 | birök | bu kün 25. T II Y 36.9. altı elig / kirü barır . suw adası saŋa öŋdürti … | |
| T II Y 36 .16. -205 | birök | bu igitmek atlġ ırḳ kelser sawın inçe tėr [.] | |
| T II Y 36. 4.-221–224 | itüg tilek bulġuluḳı sarp . köŋül-üŋ yıġ inç tur . etüzüŋ bil şük tur . | birök | bu uluġ münükmek atlġ kelser . sawın inçe tėr . |
| T III 2602-64 | apam | birög | munıteg [.] arıġ nomlap ḳotmasar . amtıḳategii yėrtinçü. alḳınmazmu ertii |