Mait sözlüğü · madde
adın sıfat
Tanım
- Başka, diğer, öteki: “bar adın orunta sözlep” başka yerde söyleyip; “adın kişilertin tıdıġ bar” başka kişilerden engel var; “aḍın yol” başka yol. Tanıklar: AbhTT
- Başkası, özge kişi; “öz” karşıtı: “adınlarḳa asıġlıġ işig işletiŋiz” başkalarına yararlı iş yapın; “özli adınlınıŋ ḳaraŋġusın” kendisinin ve başkasının karanlığını. Tanıklar: AbhTT
- (-DAn, -nIŋdA ile) -den başka, -den gayrı: “seniŋdin aḍınḳa” senden başkasına; “munda aḍın” bundan başka; “yoḳ oŋ anda aḍın” ondan başka çare yok. Tanıklar: AbhKB2DLTAH
- “adın öŋi” ayrı, farklı: “adın öŋi öçmeklertin” başka, ayrı sönüşlerden. Tanıklar: Abh2ShoR
Derlemdeki bağlamlara bakılarak yazılmış özgün tanım (yazar: Claude (yapay zekâ)); güven: yüksek. Editör denetimi bekliyor.
Madde başı ve biçimler
Madde başı (sözcük başı): adın — yalın hâliyle 423 kez
Yazım değişkeleri (edisyonlara göre; ses değerleri farklı olabilir):
- adın 258 (Abh, Mait, U, EÇS) · aḍın 164 (KB, KuT, AH, DLT) · ad’ın 1 (Abh)
- adınḳa 33 (Abh, U) · aḍınḳa 10 (KB, KuT, DLT)
- adınlarḳa 20 (Abh, U, ShoR) · aḍınlarḳa 1 (KB)
- adınlar 12 (Abh, ShoR, U) · aḍınlar 4 (AH, KuT, KB)
- adınlarıġ 4 (Abh, AO) · adınlarıg 1 (Mait)
- aḍınḳı 3 (KuT) · aḍınkı 1 (KuT)
Çekimli biçimler (26):
Bağlamlar
Bütün geçişler (22) →Mait Maitrisimit Nom Bitig (Hami)
22 geçiş · bu eserdeki bağlamlar| Mai.Tek.004.31–32 | taḳı yėme (kutrul-) -ġulug tınlıglarag utġuraḳ | adın | bu burkanlarka kutġarġulug ... |
| Mai.Tek.024.20–24 | … şi / - ... / - ... (ul)atı yoḳ inçip yėme yirtinç--(üde) (antag) osug(lug) | adın | böz |
| Mai.Tek.037.03–08 | … uḳ adruḳ itigin itiŋ yaratıŋ hormuzta teŋri yarlıġıŋa vişvaḳrmi teŋri taḳı | adın | erüş üküş teŋriler birle çambu sögütüg iter yaratır.. |
| Mai.Tek.059.36 | ne (ü)çün tėp tėser.. bu üç türlüg (edgü) kop | adın | edgü törülerniŋ t- ... / / ? = 404 Murtuḳ yazması s / - ... ölürdi k / … |
| Mai.Tek.062.34–36 | istimiz toḳıdımız toŋladımız | adın | kişi ornınta yulġaḳ iş küç işletdimiz irt birt ... |
| Mai.Tek.066.05–08 | küni kıvırkanmaḳ köŋlin | adın | adın toyınlar şmançlarnıŋ bar yoḳ mün--lerin yazuḳların / / / ... / / rü k … |
| Mai.Tek.066.05–08 | küni kıvırkanmaḳ köŋlin adın | adın | toyınlar şmançlarnıŋ bar yoḳ mün--lerin yazuḳların / / / ... / / rü kişi-- … |
| Mai.Tek.067.22 | adın | kişilerke ... / / ler.. | |
| Mai.Tek.073.23–29 | … idiz töşekde ulatı idişin tavarın yalıŋuz erksinip meniŋ ol işletdim andın | adın | kertiler--ke yėme ök tartıp bėrür erdimiz ol tıltaġın anta ölüp ulug tamud … |
| Mai.Tek.073.38–43 | … sanlıg tarıglag yėrin kalınlıḳların borluḳların sög--ütin yėmişin erksinip | adın | igil kertilerka bėrdimiz.. |
| Mai.Tek.075.47–49 | amarıları | adınnıŋ | amraḳ--ın yarıp amradaçı erdiler ol ay--ıg kılınç küçinte tamuda tugdı--la … |
| Mai.Tek.080.01–05 | … = 246 279 389⟧ / tört otuzunç ülüş a(ltı) p(a)t(a)r kılınç kılsar kar- ... | adın | kişiniŋ i(sig özlerin) ölürser ol oḳ kişi(niŋ ... işilerin küretip yazınsa … |
| Mai.Tek.083.04–10 | ki- ... ... atlıg | adın | kişiniŋ a- ... ... -giŋe kıçurġuçı ta / - ... ... -ılar.. s- ... ... -rsġu … |
| Mai.Tek.083.11–18 | kim yėme tınlıg--(lar | adınlarıg) | bagda buḳaġuda kerikde ... - / / lir emgek tolġaḳ körkütser--(ler kim y)ėm … |
| Mai.Tek.083.19–23 | kim yėme | adın | kişiniŋ tapıġın uduġın alıp iş bütür--meserler bütmiş işig artatġuçı--lar. … |
| Mai.Tek.083.53–58 | kim kayu tınlıglar | adın | kişiniŋ bėrme--yü kadın tavarın oġurlasarlar törüsüzin küçeyü kunup alsar- … |
| Mai.Tek.100.03–07 | … lediŋ (şari)putri ne üçün tėp tėser ... bu yėr suvda burkan kutınta yėgrek | adın | ed tavar arıtı bultuḳmaz ... |
| Mai.Tek.103.37–38 | anı ėşidip santuşiti teŋriler begi | adın | bir toyın arzı teŋrıḳe inçe tėp tėyür ... |
| Mai.Tek.107.18 | biz öŋre kişi ajunınta erken | adın | amraḳın amranmaḳ ogrınta eren savın işile(rke) ... işiler savın erenke / t … |
| Mai.Tek.113.26–28 | ... örteyür ... yine yėme belgür- ... -ler ... | adın | yėme örtlüg y(alınlıg) toyın başlıg sögütler ... |
| 1a-3–10 | … g toranınta olurup tört yüz toḳuz on artuḳı bėş bodiswtlar ḳuwra-ġıŋa taḳı | adın | tŋri ḳuvraġıŋa nom nomlayu yėr suw ertimligin et’öz ürlüksüzin uḳıtu inçe … |
| 1a-19–21 | anı ėşidip [santuşiti tŋriler be]gi | adın | bir tiwa arji [tŋrike inçe] tėp tėyür . . |
Aynı gövdeden maddeler
“adın” ile başlayan öteki madde başları (türevler ve birleşikler; biçimsel benzerlik, köken ilişkisi kesin değildir).