İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu

ana isim

73 geçiş 27 biçim 10 eser KuTKBMaitAbhShoRUDLTTT Anlam haritasında göster

Tanım

  1. Ana, anne: “ata ana” ana baba; “atada anada baġırsaḳ bolup” anadan babadan şefkatli olup; “anası ḳarnında” anasının karnında; “ey anam oġlı” ey anamın oğlu (kardeşim); “anadın mu bilge toġar bu kişi” insan anadan mı bilge doğar? Tanıklar: KuT2KB2AH
  2. Ana olan, dişi: “tapladaçı analar ḳuvraġı” (tanrılara) hizmet eden analar topluluğu.

Derlemdeki bağlamlara bakılarak yazılmış özgün tanım (yazar: Claude (yapay zekâ)); güven: yüksek. Editör denetimi bekliyor.

Madde başı ve biçimler

Madde başı (sözcük başı): ana — yalın hâliyle 1.103 kez

Çekimli biçimler (26):

Mait Maitrisimit Nom Bitig (Hami)

11 geçiş · bu eserdeki bağlamlar
Mai.Tek.004.40–45 kaltı bir üdün m(a)hamotġalyin arhant anasın kutġarġalı sansız tümen sumır tag--lar töpüsi üze irkleyü motġalayin arhan …
Mai.Tek.004.46–50 motġalyin arhant anasın kutġaru yarlıḳap ikile evriltükte teŋri burkannıŋ manoçap atlıg kü kelig e …
Mai.Tek.007.38–39 yaşınıŋ anası klyani birle upa- -sanç boltı--lar
Mai.Tek.058.25–27 bir kılıçın tümenke bir eksük kişi yalaŋuḳug ölürdi erdi aŋ kin tuġurmış anasın (ölürgeli) (saḳın)tı..
Mai.Tek.058.28–34 … a⟧ ... bütün bel(gülüg) boltı.. ötrü ang--ulmali ogrı teŋri burkanıg körüp ana--sın kodup teŋri burkanıg ölürgeli saḳıntı anı körüŋler sizler toyın--lar.. asa …
Mai.Tek.058.28–34 … ölürgeli saḳıntı anı körüŋler sizler toyın--lar.. asag tusu kıltaçılar ara anada yėgrek bultuḳmaz..
Mai.Tek.084.20–29 kim kayu eren ekeler siŋiller kızlar analar dıntar birle yavaz iş işlep yazınsar.. kim yėme işiler bolup kentü oglı iç …
Mai.Tek.091.01–09 … uŋ ögüçüm bar siziŋe nomlug öŋ ülüş ... ötrü ayagka tegimlig maytrı burkan anası katunta ulatı teŋridem kuvrag--ka tugmaḳ ölmek tüş--mek taymaḳ ötrenmek sı …
Mai.Tek.091.10–15 … sekiz türlüg tözün yolug uḳıtıp iki yigirmi nayut sanı teŋri kuvraġı birle anası katunug kutka tegürü yarlıḳar
Mai.T-11.3b.30 … uçruġ yadıp kntü kntü ḳuwraġları bėrle öz yıŋaḳlarınta turup bodiswt[nın]g anasıŋa yek içkek yik yilpik yawlaḳ saḳıntaçı yaḳın tegmez-ün tėp ḳop adadın küyü …
Mai.T-11.7a.27 ançama muŋadınçıġ bodiswtlarn(ı)ŋ küçi küsünleri .. anaları inçip bu muntaġ t[ürl]üg tėtrüm teriŋ ... ... ... ... saḳınmış ... ... ... …

Aynı gövdeden maddeler

“ana” ile başlayan öteki madde başları (türevler ve birleşikler; biçimsel benzerlik, köken ilişkisi kesin değildir).