Mait sözlüğü · madde
antag sıfat
Tanım
- Öyle, o türlü (Uygur metinlerinde): “antaġ küçlüg men” öyle güçlüyüm; “bolmaḳ yme antaġ erür” oluş da öyledir; “antaġ nizvanı basınçıŋa ulınıp” öyle tutku baskısına yenilip; “antaḳ uluġ erür” o denli büyüktür. Tanıklar: IBMaitU2
- Orhon yazıtlarında “antaġıŋın üçün” böylesi (davranışın) yüzünden: “antaġıŋın üçün ıġdmiş ḳaġanıŋın sabin …” böyle davrandığın için beslemiş olan kağanının sözünü … Tanıklar: KT2BK2
Bu maddenin anlamları farklı dönemlerde tanıklanıyor. Anlam kayması listesi →
Derlemdeki bağlamlara bakılarak yazılmış özgün tanım (yazar: Claude (yapay zekâ)); güven: yüksek. Editör denetimi bekliyor.
Madde başı ve biçimler
Madde başı (sözcük başı): antag — yalın hâliyle 132 kez
Yazım değişkeleri (edisyonlara göre; ses değerleri farklı olabilir):
- antag 72 (Mait, IB, Man, KT) · antaġ 60 (ShoR, Sek, Mait, U)
- antak 2 (Man) · antaḳ 2 (U, Sek)
- antagıŋın 1 (BK) · antaġıŋın 1 (KT)
Çekimli biçimler (5):
Bağlamlar
Bütün geçişler (67) →Mait Maitrisimit Nom Bitig (Hami)
67 geçiş · bu eserdeki bağlamlar| Mai.Tek.00204–00206 | yine yine tayar ol | antag | (nız)vanı basınçıŋa ulınıp kentü (et)özin ölürüp nırvanka barır.. |
| Mai.Tek.004.11–12 | ikinti srvatyan atlıg bilge bilig üze asag tusu kılmaḳı | antag | erdi.. |
| Mai.Tek.005.20–24 | törtünç ... asag tusu kılmaḳı | (antag | erti kal)tı bir üdün ... (teŋri) teŋrisi burkan şariputri arhant birle yaz … |
| Mai.Tek.007.51–54 | anıŋ (n)omlamış nomı yėgde yėg bolma--dı erser.. | antag | oglaġu antag / / / ngiligin ulġadmış yaşıda ... |
| Mai.Tek.007.51–54 | anıŋ (n)omlamış nomı yėgde yėg bolma--dı erser.. antag oglaġu | antag | / / / ngiligin ulġadmış yaşıda ... |
| Mai.Tek.009.13–16 | tün bir | antag | (kedi)m ton etük yivig tiz--ig kedmiş tonamış körü kanınçsız (teŋ)risi kök … |
| Mai.Tek.009.28 | … n ne üçün (tėp) tėser söki kutluglar öŋreki bilgelerde antag ėşidmişim bar | (a)ntag | türlüg alp erdemlig kanamlag yüreklig bek kat(ıg) köŋüllüg tınlıg bolur.. … |
| Mai.Tek.010.02–04 | tözün maytrı bodis(a)v(a)t nom buşı bėrür erti.. amtı ol | antag | kutlug yaġışlıg törü alkıntı.. |
| Mai.Tek.013.37–44 | meniŋ | antag | küçüm küsün- -üm yoḳ kim teŋri burkan- -nıŋ edgüsin erdemin kėŋ alkıg küle … |
| Mai.Tek.018.20–24 | paşaŋ tagda | antag | kügi üni ėştildi tözün maytrı teŋri teŋrisi burkan nomınta evdin barktın ö … |
| Mai.Tek.019.33–39 | ol | antag | ... b / ... s / / boltuŋuzlar ... amtı et-özin tilin (kö)ŋülin edügü kılın … |
| Mai.Tek.023.22–26 | … ŋ--(ülin) nom tıŋlalım anta ötrü (teŋri) teŋrisi burkan şaḳilar işi ... -t | antag | türlüg titrüm (teriŋ) nom nomlayu yarlıḳadı ... - |
| Mai.Tek.026.07–10 | yarat- ... öŋi kiterip | (antag) | osuglug ürük amal tünün ... - / tükel bilge ma(ytrı) ... lkşanın yarataglı … |
| Mai.Tek.028.15–20 | ol | an(tag) | ... - / / m yüz bir türlüg boduġın bodumış osuglug hua çeçekin yaratag--la … |
| Mai.Tek.031.08–17 | … ltunlug kumın tüp / / - ... -tamış körü kanınçsız çeçekler(in) yaratmış ol | antag | muŋadınçıg ... |
| Mai.Tek.033.50–53 | antag | ogrı boltı isig özlerinte öŋi ödürdüm.. alkunuŋ karınlıg kovuḳ--larınta ya … | |
| Mai.Tek.033.54–56 | antag | ogrı boltı ol oḳ tınlıglarnıŋ isig kanların içtim anın amtı alku tınlıglar … | |
| Mai.Tek.041.09–12 | bol- -maḳ yėme | antag | erür ajunlarıg baru evirdeki et-öz--deki köŋülteki tilteki kılınçlar ol bo … |
| Mai.Tek.042.18 | tugmaḳ yėme | antag | erür |
| Mai.Tek.045.13–15 | turkaru | antag | küsüşüm er(ür) toyın bolayın / d- ... tėp.. amtı balıḳ uluş ... / / / d / … |
| Mai.Tek.058.09–13 | anı kör- -üŋler ol | an--tag | bėş çöbıḳ yavlaḳ üdteki evdin barktın ünmiş toyınlar antag körksüz kılınçl … |
| Mai.Tek.058.41–44 | antag | yavız kılınçlar kıltı.. taḳı ne ayıtmış kergek.. adan adan ol üdteki tınlı … | |
| Mai.Tek.059.20–22 | arka ... -yür.. bar | a(ntag) | üküş tınlıglarıg ölü(r-) ... tugmaz.. |
| Mai.Tek.059.30–35 | … türlü(g) (edgülüg) tözl(üg) köŋüli katılu karılu turġalı u--mış erser.. ol | antag | köŋülüg tı / / - ... edgü aşaylıg tėp tėtir.. |
| Mai.Tek.064.22–27 | ... -lar ol | antag | türlüg tınlıglar ilki- -(t)eki yavız ögretigler (ü)çün tükel bilge maytrı … |
| Mai.Tek.065.05–09 | inçe ök erdi begimiz.. | antag | oḳ erdi kaŋımız.. saŋram sanlıg seŋik tültin töşekin etimizke yinimizke te … |
| Mai.Tek.069.17–18 | ol | antag | ayıg kılınç kılıp ulug tamularda tug--dumuz.. |
| Mai.Tek.069.38–42 | … urug tutmış kergek kılmış mün yazuḳka ökünç köŋül öritmiş kergek kim antag | antag | asıgka tusuḳa tegmek bolur.. |
| Mai.Tek.070.31–39 | arka ... -rup yorıp barġuçı ... | antag | türlüg tınlıg (tükel) (bilge) (maytrı) (bu)rkan birle tuşsar ... (ilki)dek … |
| Mai.Tek.078.10–13 | ayagka tegimlig teŋrim | antag | oḳ erdi yarlıḳançuçı biliglig teŋrim.. biz ilkide amarı koyun ölürgüçi etç … |
| Mai.Tek.080.17–22 | … bu üç ... - / edgüler birle katılu karılu ... -urġalı ögrenmiş erser.. ol | antag | ... - / kizig ... edgü / - ... - / / ... |
| Mai.Tek.081.13–20 | … inçürü yükünüp inçe tėp ötünür.. inçe bolzun teŋrim neteg yarlıḳa--sar siz | antag | oḳ kılu tegineyin |
| Mai.Tek.084.07–09 | ol | antag | uzun künün tünün sekiz mıŋ yıl yaş- -ap emgek emgen--ürler.. |
| Mai.Tek.085.08–18 | ol | antag | ... emgektin (ozup kurtu)lup antada taḳı emgek ... -ġılıg ulug bedük et-öz … |
| Mai.Tek.088.22–24 | üstün teŋri yėrinte tört uluşlarda barmış yuruḳlar burkanlar yėme | antag | türlüg nom nomlayurlar.. |
| Mai.Tek.112.20–30 | ... yalaŋuḳ ajunınta tugmış tınlıg--lar ol | antag | aş içgü yoḳ kim yėmeser içmeserler ... ne bolġay erti edgü tınlıg--lar üçü … |
| 2a-7 | alḳunıŋ sütin emtim | antaġ | uġrı boltı |
| 3a-16 | alḳu burḫan-lar ödünte | antaġ | ḳut ḳoltum . . |
| 6b-2–7 | . . . . . . -niŋ küçinte . . . . . . | antaġ | ünün . . . . . . -gler ḳamaġ . . . . . . -niŋ ilki ajunta . . . . . . d(a) … |
| Mai.T-11.15b.03–09 | ötrü burḫmayu purohit inçe tėp tėyür .. | antaġ | erser .. bu ujakn(ı)ŋ atı-ı negü erür .. ötrü tüklüg tümenlig kök kalıḳda … |