Mait sözlüğü · madde
bügü sıfat
Tanım
- Bilge, bilgin (KB’de çoğunlukla hitap): “ḳılınçıŋ sözüŋ eḍgü tut ay bügü” ey bilge, işini sözünü iyi tut; “yaḳşı aymış bügü bilgi kiŋ” bilgisi geniş bilge güzel söylemiş; “bügülerke bilgi elig tutmadı” bilgelere bilgi el vermedi; “bilge bögü yunçıdı” bilge güçsüzleşti. Tanıklar: KB3DLT
- “bügü bilig” (Budist) doğaüstü bilgi, her şeyi bilme: “bügü biliglig burkanlar” her şeyi bilen Budalar; “ḳuanşi im pusar bügü biligin alḳunı körür” Avalokiteśvara doğaüstü bilgisiyle her şeyi görür; “erdemin bügüsin bügülenmekin” erdemini, bilgeliğini, doğaüstü gücünü. Tanıklar: KİPMan
- (Tonyukuk yazıtında) “bögü ḳaġan” Bögü Kağan: “bögü ḳaġan baŋaru ança yıdmiş” Bögü Kağan bana şöyle haber göndermiş. Tanıklar: T2
Bu maddenin anlamları farklı dönemlerde tanıklanıyor. Anlam kayması listesi →
bögü yazımı da bu maddede toplandı.
Derlemdeki bağlamlara bakılarak yazılmış özgün tanım (yazar: Claude (yapay zekâ)); güven: yüksek. Editör denetimi bekliyor.
Madde başı ve biçimler
Madde başı (sözcük başı): bügü — yalın hâliyle 89 kez
Çekimli biçimler (6):
Bağlamlar
Bütün geçişler (3) →Mait Maitrisimit Nom Bitig (Hami)
3 geçiş · bu eserdeki bağlamlar| Mai.Tek.033.34–37 | ilkide ertmiş rtnaşiki artadrş--da ulatı | bügü | biliglig burkan--larnaŋ al- -kamış alkış--ların öp saḳınıp |
| Mai.Tek.101.12–23 | … uşka yaġuḳra kamtıḳı bėş (yavlaḳ) üdteki tınlıglarıg ... amtıḳı ... uluşug | bügün | belgürtir ... ol ... kentlerniŋ kıġın ti-sasag suvl / / ... |
| 1b-20 | … iswt ol oḳ orunta olurup [ilkide ert]miş [r(a)]tnaşiki [artad(a)rşda ulatı | bü]gü | biliglig burḫan-[larnıŋ alḳamış alḳışların] öp saḳınıp onunç [ülüş] [ė]ki … |
Aynı gövdeden maddeler
“bügü” ile başlayan öteki madde başları (türevler ve birleşikler; biçimsel benzerlik, köken ilişkisi kesin değildir).