İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu

bay sıfat

Tanım

  1. Zengin, varlıklı: “çıġań bodunug bay ḳıltım” yoksul halkı zengin kıldım; “bay bar ertim, aġılım on” zengin idim, ağılım (hazinem) çoktu; “bay yeme bar, yoḳ çıġay yeme bar” zengin de var, yoksul da; “bay barımlıġ bulmaḳıġ” zengin, varlıklı olmayı; “tili çın bütün, közi köŋli bay” sözü doğru, gönlü gözü tok; “bay ėr” zengin adam. Tanıklar: KTBKSüIBKPMaitShoRKB
  2. (Şine Usu yazıtında) “bay balıḳ” Bay Balık kenti. Tanıklar: ŞU

Bu maddenin anlamları farklı eserlerde tanıklanıyor. Anlam kayması listesi →

Derlemdeki bağlamlara bakılarak yazılmış özgün tanım (yazar: Claude (yapay zekâ)); güven: yüksek. Editör denetimi bekliyor.

Madde başı ve biçimler

Madde başı (sözcük başı): bay — yalın hâliyle 341 kez

Çekimli biçimler (5):

Mait Maitrisimit Nom Bitig (Hami)

13 geçiş · bu eserdeki bağlamlar
Mai.Tek.00256 … ü töpün yükünmiş tözün bursoŋ kuvrag erdni kutıŋa men kirtülüg upası (bo)z bay tirek yidleg birle (ė)lgimizni kavşurup töpümin (yėr)ke tegürüp ayayu aġır …
Mai.Tek.003.15–23 … aġısız börisiz basınç--sız unçsuz irtsiz birtsiz muŋsuz taḳsız telim taşım bay barımlıg sansız üküş kötişvr bayaġut--lar evleri barkları öz tıḳ- vityas-- …
Mai.Tek.005.57–61 öp saḳınıp men kirtü köŋüllüg upası boz bay tirek yidleg birle töpümüzni yėrke tegürüp kop ajuntaḳı et-özin ayayu aġır …
Mai.Tek.007.32–37 … a⟧ / baştınkı (bir) (patar) sadaġari inçe tėp tėdi anta--da basa barnaslıg bay bedük kişiler oglanı yaşı purnı vimali ġavanpati subahuda ulatı bėş ınalla …
Mai.Tek.025.11–14 arka / üçünç üç yigirmi p(a)t(a)r bay er inçe tėp tėdi.. kamag üdün kalın kuvrag aşın içgün tapınġu uunġu küçüm …
Mai.Tek.052.11–15 altı kat teŋri yėri--nte kezigçe sudani bay er erdni--ke olurġulug meŋi meŋilegülüg ordu karşılar belgülüg bolur.. ol …
Mai.Tek.052.16 ötrü sudani bay er erdni inçe tėp ayıtur..
Mai.Tek.052.24–27 ötrü sudani bay er erdni bir bire ulug tört erdnilig samntapuşp atlıg saŋram itip teŋri bu …
Mai.Tek.052.36–40 ö--(t)rü sudani bay er erdni sekiz (t)ümen tört mıŋ bayaġutlar birle üç ay küni teŋri teŋrisi …
Mai.Tek.052.41–47 kim kayu amtı şaḳimun burkan şazanınta bay bayaġutlar saŋram itip buşı bėrser.. eskirmiş v(i)rhar saŋramig sapsar buş …
Mai.Tek.058.09–13 … ıg erserler taḳı ne aytmış kergek igil kertilerıg taḳı yėme şriġupti atlıg bay er erdi..
Mai.Tek.058.20–24 olurġu tült orun töşek teg- ... şriġupti bay er.. nomlayu (ya)rlıḳap tört kirtü / ... titrü körkitip kutġaru yarlıḳadı. …
4a-1 ç(a)mbudwip uluşta sekiz tümen tört mıŋ bay baramlġ erdnilig balıḳlar bar . .

Aynı gövdeden maddeler

“bay” ile başlayan öteki madde başları (türevler ve birleşikler; biçimsel benzerlik, köken ilişkisi kesin değildir).