İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu

birök bağlaç

Tanım

  1. Eğer, şayet (çoğunlukla “… erser” ile): “birök ḳız tileser yme körkle ḳız keltürür” eğer kız isterse güzel bir kız da getirir; “birök bu tuşuşmaḳ atlġ ırḳ kelser” eğer bu ‘karşılaşma’ adlı fal gelirse; “birök bo nomuġ eşidip” eğer bu öğretiyi işitip; “birök antaġ oḳ erser” eğer öyleyse; “apam birög munıteg arıġ nomlap ḳotmasar” eğer hiçbir zaman böyle arı öğretiyi bırakmazsa; “birükin bu yėr suvda tükel bilge burkan yėg ermedi erser” eğer bu dünyada her şeyi bilen Buda en üstün olmasaydı. Tanıklar: SekMait2UTT2
  2. (Maniheist metinde) sonra, derken: “birök başın yokaru kötürüp körti” sonra başını yukarı kaldırıp baktı. Tanıklar: Man

Bu maddenin anlamları farklı eserlerde tanıklanıyor. Anlam kayması listesi →

Derlemdeki bağlamlara bakılarak yazılmış özgün tanım (yazar: Claude (yapay zekâ)); güven: yüksek. Editör denetimi bekliyor.

Madde başı ve biçimler

Madde başı (sözcük başı): birök — yalın hâliyle 298 kez

Yazım değişkeleri (edisyonlara göre; ses değerleri farklı olabilir):

  • birök 297 (Abh, U, KİP, ShoR) · bir’ök 1 (Sek)

Çekimli biçimler (5):

Mait Maitrisimit Nom Bitig (Hami)

9 geçiş · bu eserdeki bağlamlar
Mai.Tek.007.46–50 … ür yėg yėg küvez kaġal kiçig balıḳ az ınallar inçe tėp saḳınç saḳıntılar.. birükin bu yėr suvda tükel bilge bur--kan yėg ermedi erser
Mai.Tek.009.09–12 ol ança uzun üdte berü birükin tünle yėme tünki tünleki teg inçgülüg ... bilig udımışım yoḳ erdi.. ne (üç …
Mai.Tek.011.04–07 umugsuz kılmaŋ birükiye bėrmez ök erser siz mėni ikile tünerig kınlıḳ--ta (kemişgey-) -ler tünin k …
Mai.Tek.011.16–19 ay munmış biligsiz braman birükin altun yaratmaḳ ... -r sen ... / / / şungin kanta ... / - ...
Mai.Tek.067.27–29 ... birük yėyür yuŋlayur erser ... (ol) üdün avış tamuda aç(ıg) (emgek) emgengey siz …
Mai.Tek.072.30–33 birükin biz kamag kuvragnıŋ tegingülüg anutmış aş içgüsin öŋre yėmedimiz yuŋlamadı …
6a-10–14 birök antaġ oḳ erser bu tujit tŋri yėrintenök burḫan ḳutıŋ bulup munta biziŋe no …
Mai.T-11.12a.13–16 ḳamşa-dı .. emtı bėrökin atayım ḳaŋıçıŋ-ḳa amranmaḳ köŋülü(n) bar erser başım üz<e> irklegil .. ḳop …
Mai.T-11.14b.28 birök k(a)lam ḳodı çız-mışta mıŋ ujaklar çızıġın çızar ... ol kegde atasıŋa [bėr …